Η απευθείας γραμμή Ολγκίν με Γκουτέρες – ΝτιΚάρλο που κλείδωσε την τριμερή και ανοίγει τον δρόμο για 5+1

Ένα βήμα πριν από τη σύγκληση μιας νέας διευρυμένης συνάντησης πριν το τέλος του χρόνου, βρίσκεται το Κυπριακό. Τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό συμφωνήθηκαν σε απευθείας συνεννόηση της Μαρία Άνχελα Ολγκίν, τόσο με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, όσο και με την αναπληρώτρια ΓΓ, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.

Τα αποτελέσματα της χθεσινής συνάντησης ανάμεσα στους δύο ηγέτες και την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ ΟΗΕ κρίθηκαν ως ικανοποιητικά, προκειμένου να πειστεί ο Αντόνιο Γκουτέρες να συγκαλέσει μέσα στις αμέσως επόμενες εβδομάδες μια τριμερή. Εξέλιξη η οποία φέρνει το Κυπριακό ένα βήμα πριν από την πραγματοποίηση μιας συνάντησης 5+1 πριν από το τέλος του χρόνου.

Γιατί δύο και όχι τέσσερα

Η χθεσινή ανακοίνωση των Ηνωμένων Εθνών περιλάμβανε τη συμφωνία ανάμεσα στους δύο ηγέτες για το άνοιγμα δύο νέων σημείων διέλευσης, Λύμπια – Λουρουτζίνα και Κάμπος – Καραβοστάσι. Οι πληροφορίες της περασμένης εβδομάδας αναφέρονταν σε συμφωνία για τέσσερα σημεία διέλευσης, δηλαδή και στο άνοιγμα της Μιας Μηλιάς και Αθηένου – Πυρόι – Αγλαντζιά.

Το τουρκικό πρακτορείο ΑΝΚΑ είχε μεταδώσει ότι στο τραπέζι βρίσκονταν το άνοιγμα τεσσάρων σημείων διέλευσης και η αποναρκοθέτηση. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ερωτηθείς χθες, μετά την τετράωρη συνάντηση, σημείωσε ότι οι σχετικές αναφορές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Οι πληροφορίες του ΑΝΚΑ δεν αποκλείεται να έχουν ως πηγή την Ολγκίν, καθώς η προσωπική απεσταλμένη έδωσε και συνέντευξη στο τουρκικό πρακτορείο.

Η μη επίτευξη συμφωνίας για το άνοιγμα άλλων δύο σημείων διέλευσης δεν θεωρείται άσχετη με την κάθοδο του Χακάν Φιντάν στα κατεχόμενα. Στις δηλώσεις του ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν συνέδεσε άμεσα την κάθοδο Φιντάν με τα όσα συμφωνήθηκαν χθες: «Τα αποτελέσματα σήμερα μπορούσαν να ήταν σαφώς καλύτερα και περισσότερα», είπε.

Η σημασία για Λύμπια – Λουρουτζίνα

Παρ’ όλα ταύτα η συζήτηση θα συνεχιστεί, καθώς, όπως είπε ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, «υπήρξε πρόοδος» αλλά «δεν υπήρξε τελική κατάληξη». Το άνοιγμα Μιας Μηλιάς και Αθηένου φαίνεται ότι θα βρεθεί στην ατζέντα της τριμερούς με τον ΓΓ ΟΗΕ, οπόταν και θα γίνουν εκεί οι σχετικές ανακοινώσεις.

Η Λευκωσία αξιολογεί ως θετική εξέλιξη τη συμφωνία για το άνοιγμα νέου σημείου διέλευσης μεταξύ Λυμπιών και Λουρουτζίνας, καθώς πρόκειται για μια περιοχή στην οποία υπάρχουν υποψίες για παράνομη διακίνηση και παράνομο εμπόριο, ακόμα και για μετάδοση του αφθώδους πυρετού. Επίσης πρόκειται για ένα δρόμο μικρού μήκους.

Το συγκεκριμένο σημείο διέλευσης, όπως και εκείνο Κάμπου – Καραβοστάσι θα ανοίξουν ταυτόχρονα. Ακριβής χρόνος δεν δόθηκε, καθώς τώρα θα ξεκινήσουν οι διαβουλεύσεις σε επίπεδο διαπραγματευτών για να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα.

Όσον αφορά το θέμα της αποναρκοθέτησης, ο ΠτΔ είπε ότι δεν είναι αυτό που συζητήθηκε. «Εκείνο που υπήρχε ήταν μια πρόταση της δικής μας πλευράς, εδώ και πάρα πολύ καιρό, να εξεταστούν περιοχές στις οποίες ενδεχομένως να υπάρχουν εκρηκτικά ή νάρκες, απόστασης 70.000 τετραγωνικών μέτρων. Δεν συζητήσαμε ποτέ θέμα αποναρκοθέτησης και φυσικά ήταν μια πρόταση, μια εισήγησή μας μετά από σχετική διαβούλευση με την Εθνική Φρουρά», σχολίασε επί του θέματος.

Κατατέθηκαν και γραπτώς τα 19 σημεία

Στη χθεσινή συνάντηση ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θέλησε να βάλει ένα τέλος στη συζήτηση που αναπτύχθηκε το προηγούμενο διάστημα ως προς την πρόταση 19 σημείων. Ο Ν. Χριστοδουλίδης πήγε έχοντας έτοιμη την πρόταση, προκειμένου να τη θέσει και γραπτώς ενώπιον της Ολγκίν και του Έρχιουρμαν. Η κίνηση αυτή έγινε προκειμένου να μην υπάρχουν άλλες δικαιολογίες από πλευράς, είτε του ηγέτη της αποσχιστικής οντότητας, είτε της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ ότι οι προτάσεις Χριστοδουλίδη ήταν προφορικές και όχι γραπτές.

Σε ερώτηση αν θα συνεχιστεί η συζήτηση για τα 19 σημεία, απάντησε θετικά, ενώ σε ερώτηση για το αν αυτά θα δοθούν στη δημοσιότητα, είπε ότι θα συνεχιστεί ο διάλογος και αναλόγως θα γίνει ενημέρωση.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές τα όσα συμφωνήθηκαν και ανακοινώθηκαν χθες περιλαμβάνονται στον κατάλογο των 19 προτάσεων του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Ως προς το εάν θα δημοσιοποιηθούν ή όχι, οι ίδιες πηγές δεν το απέκλεισαν, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από την πορεία των όσων συζητούνται ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Σιγή για την πρόταση Έρχιουρμαν

Ο Τουφάν Έρχιουρμαν επιστρέφοντας στα κατεχόμενα ρωτήθηκε για την πρόταση που παρουσίασε χθες στη συνάντηση με Χριστοδουλίδη και Ολγκίν. Ωστόσο ο ηγέτης της αποσχιστικής οντότητας δεν θέλησε να αποκαλύψει τι ακριβώς πρότεινε, υποστηρίζοντας ότι θέλει να δώσει χρόνο στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να την σκεφτεί. Ανέφερε πάντως ότι θα την παρουσιάσει και ενώπιον του ΓΓ ΟΗΕ όταν θα πραγματοποιηθεί η τριμερής.

Σε δηλώσεις προς τους δημοσιογράφους το απόγευμα που διήρκησαν 1 περίπου ώρα, ο Έρχιουρμαν είπε ότι σε σύγκριση με την πρόταση του Προέδρου Χριστοδουλίδη για το Βαρώσι και το λιμάνι της Αμμοχώστου, θεωρεί την δική του πολύ πιο ισορροπημένη και αποδεκτή, σημειώνοντας ότι την έκανε σε συνεννόηση με την Τουρκική Δημοκρατία. «Αλλά όπως είπα, δεν θέλω αυτή η πρόταση να ‘πεθάνει’ εξαιτίας των αντιδράσεων που υπάρχουν σε πρώτο στάδιο. Επειδή τη θεωρώ πολύ ουσιαστική. Και πιστεύω ότι είναι κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως “game changer”».

Σιγή ως προς το τι ακριβώς περιλαμβάνει η πρόταση Έρχιουρμαν υπήρξε και από πλευράς Προέδρου Χριστοδουλίδη. Σε σχετικό ερώτημα που του τέθηκε μετά τη συνάντηση περιορίστηκε να πει πως αυτά που παρουσίασε ο Έρχιουρμαν «τα γνωρίζαμε, εκτός από μια νέα πρόταση η οποία δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή».

Ίσως τα πουν στην Αττάλεια

Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης αναχωρεί σήμερα το απόγευμα για την Αττάλεια της Τουρκίας για να συμμετάσχει σε διεθνή διάσκεψη για το κλίμα, COP31. Εκεί θα βρίσκεται και ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες. Ο ΠτΔ ρωτήθηκε, χθες, εάν θα συναντηθούν και απάντησε πως δεν υπάρχει κάτι προγραμματισμένο, αλλά δεν το αποκλείει στο περιθώριο της διάσκεψης να συνομιλήσουν.

Στην Αττάλεια θα βρίσκεται από σήμερα και ο ηγέτης της αποσχιστικής οντότητας, Τουφάν Έρχιουρμαν, μετά από πρόσκληση του Τούρκου Προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η ανακοίνωση του ΟΗΕ μετά τη συνάντηση

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης Τύπου που εξέδωσαν τα Ηνωμένα Έθνη μετά τη συνάντηση ανάμεσα στους Νίκο Χριστοδουλίδη, Τουφάν Έρχιουρμαν και Μαρία Άνχελα Ολγκίν:

«9 Νοεμβρίου 2026, Λευκωσία – Ο Ελληνοκύπριος ηγέτης Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν είχαν σήμερα θετική συνάντηση υπό την αιγίδα της προσωπικής απεσταλμένης των Ηνωμένων Εθνών, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στην Προστατευόμενη Περιοχή των Ηνωμένων Εθνών.

Οι δύο ηγέτες συνέχισαν τη συζήτηση για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία.

Συμφώνησαν στο άνοιγμα των σημείων διέλευσης Λουρουτζίνας προς Λύμπια και Κάμπου προς Καραβοστάσι. Τα δύο σημεία θα ανοίξουν ταυτόχρονα.

Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης να προχωρήσει η ανταλλαγή αρχειακού υλικού μέσω της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά. Συμφώνησαν ακόμη να προχωρήσουν περιβαλλοντικά έργα, τα οποία θα υλοποιήσει η Τεχνική Επιτροπή για το Περιβάλλον.

Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι το πρόγραμμα «Imagine» θα επαναρχίσει. Θα λειτουργεί υπό την αιγίδα της Τεχνικής Επιτροπής για την Παιδεία και σύμφωνα με όσα αυτή ορίζει.

Οι δύο ηγέτες θα δώσουν οδηγίες στην Τεχνική Επιτροπή για τη Διαχείριση Κρίσεων να δημιουργήσει μηχανισμό ταχείας αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Τέλος, η Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά θα αποκαταστήσει συγκεκριμένες μαρωνιτικές εκκλησίες και ένα αρμενικό μοναστήρι, παράλληλα με τις άλλες δραστηριότητές της.

Οι ηγέτες συζήτησαν επίσης το άνοιγμα και άλλων σημείων διέλευσης, καθώς και άλλα σχετικά ζητήματα που εκκρεμούν. Η συζήτηση για αυτά τα θέματα, για τη μεθοδολογία και για την ουσία θα συνεχιστεί το επόμενο διάστημα. Θα συνεχιστεί και σε τριμερή συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα τις επόμενες εβδομάδες».