Ποιος κρύβεται πίσω από την κάρτα που χρησιμοποιείτε; – Προειδοποίηση σε καταναλωτές από European Banking Authority

Μια αθόρυβη αλλά σημαντική διαφοροποίηση συντελείται στις καθημερινές συναλλαγές των Κυπρίων αλλά και ευρύτερα των Ευρωπαίων καταναλωτών, η οποία έχει θέσει σε πλήρη κινητοποίηση τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA-European Banking Authority) εξέδωσε επίσημη προειδοποίηση και έναν πρακτικό οδηγό ενημέρωσης για το διαδεδομένο φαινόμενο του «White Labelling» (λευκή ετικέτα) στην έκδοση, παραχώρηση και χρήση καρτών: Χρηματοπιστωτικά προϊόντα (όπως κάρτες, δάνεια και ψηφιακά πορτοφόλια) πλασάρονται με το όνομα γνωστών εταιρειών λιανικής άλλων επιχειρήσεων ή μέσω apps, αλλά η έκδοση και διαχείρισή τους γίνεται από τράπεζες ή ιδρύματα πληρωμών, χωρίς σε πολλές περιπτώσεις οι καταναλωτές να γνωρίζουν τις τράπεζες και τους όρους έκδοσης των καρτών ή άλλων προϊόντων.

Το θέμα αποκτά τεράστια σημασία και για την Κύπρο, καθώς οι καταναλωτές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο το διαδίκτυο για αγορές, delivery, κρατήσεις και πληρωμές και οι συνεργασίες μεταξύ εμπορικών επωνυμιών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) δημοσίευσε στις 9 Νοεμβρίου ενημερωτικό δελτίο (factsheet), για να βοηθήσει τους καταναλωτές να αναγνωρίζουν πότε ένα τραπεζικό προϊόν ή μια υπηρεσία πληρωμών είναι λευκής ετικέτας (white-labelled). Η πρακτική αυτή αφορά προϊόντα που προωθούνται στην αγορά από ένα συγκεκριμένο εμπορικό σήμα (brand), αλλά στην πραγματικότητα παρέχονται από μια άλλη, διαφορετική εταιρεία, τράπεζα, fintech, κ.α.

Καθώς οι καταναλωτές αποκτούν αυξημένη πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα και υπηρεσίες μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, εταιρειών λιανικού εμπορίου και άλλων μη χρηματοπιστωτικών brands, ενδέχεται μερικές φορές να μην είναι σαφές ποια εταιρεία φέρει την ευθύνη για την παροχή αυτών των προϊόντων. Η κατανόηση αυτής της διάκρισης βοηθά τους καταναλωτές να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, να γνωρίζουν με ποιον ακριβώς συναλλάσσονται και να μειώνουν τους κινδύνους. Για τον λόγο αυτό, το ενημερωτικό δελτίο καθοδηγεί τους καταναλωτές για τα βασικά στοιχεία που πρέπει να γνωρίζουν και να ελέγχουν, πριν αποκτήσουν ένα τέτοιο προϊόν ή υπηρεσία.

Το ενημερωτικό δελτίο ενθαρρύνει τους καταναλωτές να κοιτάζουν πέρα από το εμπορικό σήμα, θέτοντας απλά ερωτήματα πριν αγοράσουν ένα χρηματοπιστωτικό προϊόν ή υπηρεσία. Ποιος παρέχει πραγματικά το προϊόν ή την υπηρεσία, είναι το προϊόν ή η υπηρεσία προσαρμοσμένη στις ανάγκες των καταναλωτών, ποια εταιρεία θα είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των παραπόνων, ποια είναι η διαδικασία για τον τερματισμό της συμφωνίας.

Η EBA παραθέτει δύο συγκεκριμένα καθημερινά παραδείγματα για να βοηθήσει τους καταναλωτές να αναγνωρίζουν περιπτώσεις που αφορά white labelling.

• Μπορεί ο καταναλωτής να δει ένα σούπερ μάρκετ να προσφέρει μια κάρτα πληρωμών. Ακόμη και αν το όνομα του brand στην κάρτα είναι αυτό του καταστήματος, στην πραγματικότητα η κάρτα παρέχεται από μια χρηματοπιστωτική εταιρεία.
• Επίσης, ο καταναλωτής πραγματοποιεί μια αγορά στο διαδίκτυο και τού προσφέρεται η επιλογή να πληρώσει ή να χωρίσει την πληρωμή σε δόσεις με την πάροδο του χρόνου. Ακόμη και αν αυτή η μέθοδος πληρωμής εμφανίζεται από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, στην πραγματικότητα μπορεί να παρέχεται από μια άλλη εταιρεία.