Κατοικίες στην Κύπρο: Πού βρίσκονται οι τιμές σε σχέση με τα εισοδήματα – Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat

Κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο εξακολουθεί να βρίσκεται ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα στην Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα η Eurostat. Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 91,61 μονάδες το 2025, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, την ώρα που σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τα εισοδήματα κατά την τελευταία δεκαετία.

Συγκεκριμένα, ο δείκτης στην Κύπρο διαμορφώθηκε στις 91,61 μονάδες, έναντι 91,63 το 2024 και 92,03 το 2023. Με δεδομένο ότι οι 100 μονάδες αντιστοιχούν στον μακροπρόθεσμο μέσο όρο από το 2000, η κυπριακή αγορά βρίσκεται 8,39% κάτω από το ιστορικό επίπεδο αναφοράς ως προς τη σχέση τιμών κατοικιών και εισοδημάτων.

Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι κατοικίες είναι προσιτές για τα νοικοκυριά, καθώς ο συγκεκριμένος δείκτης εξετάζει τη διαχρονική σχέση μεταξύ τιμών και εισοδημάτων και όχι το πραγματικό κόστος αγοράς κατοικίας.

Πώς εξελίχθηκε ο δείκτης στην Κύπρο

Τα στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν ότι ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα στην Κύπρο παρουσίασε διακυμάνσεις κατά την τελευταία δεκαετία.

Το 2016 ο δείκτης βρισκόταν στις 99,71 μονάδες και το 2017 στις 99,36, δηλαδή κοντά στον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Ακολούθησε υποχώρηση στις 93,13 μονάδες το 2018 και στις 92,30 το 2019, πριν αυξηθεί στις 95,38 μονάδες το 2020.

Το 2021 ο δείκτης μειώθηκε στις 89,59 μονάδες, ενώ το 2022 ανέκαμψε ελαφρώς στις 90,10. Το 2023 διαμορφώθηκε στις 92,03 μονάδες και έκτοτε παρουσιάζει περιορισμένες μεταβολές.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η σχέση τιμών κατοικιών και εισοδημάτων παραμένει σχετικά σταθερή τα τελευταία χρόνια, με τον δείκτη να κινείται χαμηλότερα από τον ιστορικό του μέσο όρο.

Αύξηση 6,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαφορετική είναι η εικόνα που καταγράφεται συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα αυξήθηκε κατά 6,8% μεταξύ 2015 και 2025.

Σύμφωνα με τη Eurostat, αυτό σημαίνει ότι κατά τη συγκεκριμένη δεκαετία οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν σε σχέση με τα εισοδήματα των νοικοκυριών.

Ωστόσο, οι εξελίξεις δεν ήταν ομοιόμορφες στα κράτη μέλη, καθώς ο δείκτης αυξήθηκε σε 17 χώρες και μειώθηκε στις υπόλοιπες 10.

Τη μεγαλύτερη αύξηση κατέγραψε η Πορτογαλία με 60,8%, ενώ ακολούθησαν η Ολλανδία με 34,3%, η Ουγγαρία με 26,5%, η Τσεχία με 25,8% και η Ισπανία με 24,5%.

Στον αντίποδα, τη μεγαλύτερη μείωση παρουσίασε η Ρουμανία με 42,8%, ενώ ακολούθησαν η Φινλανδία με 25,2% και η Βουλγαρία με 16,2%.

Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία διευκρινίζει ότι οι συγκεκριμένες μεταβολές δεν αποτελούν κατάταξη των χωρών με βάση το απόλυτο κόστος αγοράς κατοικίας.

Αντίθετα, αποτυπώνουν την εξέλιξη των τιμών των ακινήτων σε σχέση με το εισόδημα των νοικοκυριών.

Οι δύο μεγάλες κορυφώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά

Σε ό,τι αφορά τον τυποποιημένο δείκτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Eurostat εντοπίζει δύο σημαντικές περιόδους κατά τις οποίες η σχέση τιμών κατοικιών και εισοδημάτων ξεπέρασε αισθητά τον ιστορικό μέσο όρο.

Η πρώτη κορύφωση σημειώθηκε το 2007, όταν ο δείκτης βρισκόταν κατά 7,9% πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, ενώ η δεύτερη καταγράφηκε το 2022, με απόκλιση 7,4%.

Αντίθετα, το 2014 ο δείκτης είχε υποχωρήσει κατά 6,4% κάτω από το ιστορικό επίπεδο αναφοράς.

Μετά την κορύφωση του 2022, ακολούθησε υποχώρηση το 2023 και το 2024, ενώ το 2025 ο ευρωπαϊκός δείκτης διαμορφώθηκε μόλις 0,03% πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Τι σημαίνουν τα στοιχεία για την προσιτότητα της στέγασης

Η Eurostat επισημαίνει ότι ο λόγος τιμών κατοικιών προς εισόδημα αποτελεί έναν από τους δείκτες που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των συνθηκών στην αγορά ακινήτων και τον εντοπισμό πιθανών μακροοικονομικών ανισορροπιών.

Ο δείκτης αυξάνεται όταν οι τιμές των κατοικιών ενισχύονται ταχύτερα από τα εισοδήματα και μειώνεται όταν η άνοδος των τιμών είναι βραδύτερη.

Ωστόσο, η προσιτότητα της κατοικίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη σχέση τιμών και εισοδημάτων.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης τα χρόνια εισοδήματος που απαιτούνται για την αγορά ακινήτου, το κόστος χρηματοδότησης μέσω στεγαστικών δανείων και οι τρέχουσες δαπάνες στέγασης ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος.

Επομένως, παρότι ο δείκτης της Κύπρου παραμένει χαμηλότερα από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, τα στοιχεία από μόνα τους δεν επαρκούν για να διαπιστωθεί κατά πόσο η απόκτηση κατοικίας έχει καταστεί ευκολότερη ή δυσκολότερη για τα κυπριακά νοικοκυριά.

ΚΥΠΕ