Καθεστώς του καλλιτέχνη: Ξαναγράφεται το νομοσχέδιο- Οι κύριες αλλαγές

Σε ουσιαστική αναθεώρηση του νομοσχεδίου για το Καθεστώς Καλλιτέχνη προχωρεί το Υφυπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Γραφείο Επιτρόπου Νομοθεσίας, μετά και τον διάλογο που έχει προηγηθεί με τους οργανωμένους φορείς των καλλιτεχνικών κλάδων.

Η σημαντικότερη εξέλιξη είναι ότι αποφασίστηκε η πλήρης απαλοιφή του Β’ μέρους του υφιστάμενου προσχεδίου, το οποίο προέβλεπε την παροχή καλλιτεχνικής χορηγίας προς αυτοεργοδοτούμενους καλλιτέχνες. Όπως αναφέρει το Υφυπουργείο, κατά τη συζήτηση αναγνωρίστηκε ότι η συγκεκριμένη πρόνοια δεν καλύπτει τις ανάγκες της καλλιτεχνικής κοινότητας και ως εκ τούτου το συγκεκριμένο μέρος θα επανασχεδιαστεί.

Παράλληλα, θα επανεξεταστεί το Α’ μέρος του νομοσχεδίου, που αφορά τους όρους εγγραφής στο Μητρώο Καλλιτεχνών και στο Μητρώο Συνδέσμων Καλλιτεχνών. Στο πλαίσιο αυτό θα επανεπεξεργαστούν, μεταξύ άλλων, οι διατάξεις για τον ορισμό του καλλιτέχνη, καθώς και η επιμέρους αποτύπωση των ιδιαιτεροτήτων των διαφορετικών καλλιτεχνικών κλάδων.

Η νέα φάση επεξεργασίας ξεκίνησε μέσα στο καλοκαίρι, αφού το Υφυπουργείο συγκέντρωσε και επεξεργάστηκε τις εισηγήσεις και τα σχόλια που είχαν υποβληθεί από τα οργανωμένα καλλιτεχνικά σύνολα για το υφιστάμενο προσχέδιο.

Παράλληλα, αναζητήθηκε διεθνής τεχνογνωσία. Το προσχέδιο και τα συνοδευτικά σχόλια μελέτησαν οι εμπειρογνώμονες πολιτιστικής πολιτικής Γιοστ Χάινσιους (Joost Heinsius, Ολλανδία, διευθυντής της Values of Culture & Creativity, Σίνε Τόφτε Χάνιμπαλ (Sine Tofte Hannibal, Δανία, διευθύντρια της Δανικής Εταιρείας Συνθετών) και Νάντια Φέλντκιρχερ (Nadia Feldkircher, Ιρλανδία, επικεφαλής Ερευνητικής Ομάδας για το Βασικό Εισόδημα για τις Τέχνες στο Τμήμα Πολιτισμού, Επικοινωνιών και Αθλητισμού της Ιρλανδίας).

Οι δύο πρώτοι βρέθηκαν στην Κύπρο και συμμετείχαν στις 4 Σεπτεμβρίου σε διευρυμένη συνάντηση εργασίας στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, μαζί με εκπροσώπους των συλλογικών οργάνων των καλλιτεχνικών κλάδων, την Υφυπουργό Πολιτισμού Κλέα Παπαέλληνα, τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου, τη Διευθύντρια του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού και εκπρόσωπο του Γραφείου Επιτρόπου Νομοθεσίας.

Στόχος ήταν η από κοινού εξέταση και επεξεργασία βασικών παραμέτρων του νομοσχεδίου. Η Υφυπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε τη βούληση για ουσιαστική αναθεώρηση του κειμένου, με στόχο, εφόσον καταστεί δυνατό, την οριστικοποίηση του νέου νομοθετικού πλαισίου μέχρι το τέλος του έτους.

Ένα νομοσχέδιο που έχει ήδη φτάσει στη Βουλή

Η αναθεώρηση αφορά ένα νομοσχέδιο που έχει ήδη διανύσει σημαντικό μέρος της προβλεπόμενης διαδικασίας. Το νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί θέσπισης Μητρώου Καλλιτεχνών και Καλλιτεχνικής Χορηγίας Νόμος του 2025» εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 3 Ιανουαρίου 2025 και προωθήθηκε στη Βουλή στις 20 Ιανουαρίου 2025.

Στις 30 Απριλίου 2025 συζητήθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού. Τα σχόλια και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν οδήγησαν στη διαδικασία επανεξέτασης, η οποία συνεχίστηκε μέσα στο 2026 σε συνεργασία με το Γραφείο Επιτρόπου Νομοθεσίας.

Προηγήθηκαν άτυπες συναντήσεις του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου με οργανωμένα σύνολα τον Φεβρουάριο, συνάντηση με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων τον Απρίλιο και ενημέρωση της Βουλής τον Ιούλιο για την πορεία των εργασιών.

Η νέα διαδικασία σημαίνει, επομένως, ότι το κείμενο που είχε εγκριθεί από το Υπουργικό και είχε ήδη κατατεθεί στη Βουλή δεν προχωρεί ως έχει, αλλά υφίσταται ουσιαστικές αλλαγές, με πρώτο αποτέλεσμα την απόσυρση του σκέλους για την καλλιτεχνική χορηγία και την επανεξέταση των προνοιών για το Μητρώο.

Το Υφυπουργείο δηλώνει ότι στόχος παραμένει η διαμόρφωση ενός ευρέως αποδεκτού, λειτουργικού και ισορροπημένου νομοθετικού πλαισίου, που θα κατοχυρώνει τη θέση των καλλιτεχνών και θα συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη του πολιτιστικού οικοσυστήματος στην Κύπρο.