Θυμάστε που ο Γενικός Εισαγγελέας αράδιαζε ένα σωρό ανεδαφικούς ισχυρισμούς για την περιβόητη απόφασή του να μην διωχθεί ποινικά ο Κατσουνωτός, χωρίς ποτέ να τεκμηριώσει το λόγο; Θυμάστε που όταν ο Γενικός Ελεγκτής έθεσε το θέμα του διαχωρισμού των εξουσιών, ο Γενικός Εισαγγελέας κόμπαζε στη Βουλή ότι πρόκειται για μύθο; Θυμάστε πόσες φορές προκλήθηκε πρόβλημα στον έλεγχο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας επειδή όποιος ήθελε να τον αποφύγει ζητούσε γνωμάτευση από τον Γενικό Εισαγγελέα και αρνείτο να δώσει στοιχεία; Θυμάστε, πριν και πάνω απ’ όλα, πόσες φορές τα προαναφερθέντα, μαζί με διάφορα άλλα, έχουν συνθλίψει το περιβόητο κράτος δικαίου και το έχουν διαλύσει σε χιλιάδες κομματάκια;
Δεν έχει σημασία τι ο γράφων ισχυρίζεται. Ούτε τι ο Γενικός Εισαγγελέας ή ο Γενικός Ελεγκτής υποστηρίζει. Ούτε και τι έκαστος των αναγνωστών μεμονωμένα μπορεί να πιστεύει. Πλέον, όλα έχουν επισφραγιστεί με τη βούλα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στην προ ημερών έκθεσή της, διαλύει κάθε μύθο του Γενικού Εισαγγελέα. Συντρίβει κάθε δογματικό ισχυρισμό. Φωτίζει τη λεωφόρο στην οποία οφείλουν όλοι να πορευτούν. Έτσι ώστε να μπορέσει αυτός ο τόπος να απεγκλωβιστεί από τη μέγγενη του περιβόητου «This is Cyprus». Έτσι ώστε, επιτέλους, να μετατραπεί στοιχειωδώς σε κράτος δικαίου.
Όσον αφορά το πολυβασανισμένο δημόσιο συμφέρον, η πλέον καραμπινάτη περίπτωση βιασμού του είναι εκείνη της υπόθεσης Κατσουνωτού. Η Νομική Υπηρεσία αποφάσισε επικαλούμενη το δημόσιο συμφέρον να μην διωχθεί ποινικά, παρά τη σχετική αναφορά στο πόρισμα του ποινικού ανακριτή, χωρίς ποτέ να εξηγήσει ποιοι ήταν οι λόγοι δημοσίου συμφέροντος. Μάλιστα, σε μια προκλητική συνέχεια, σε αντιπαράθεση με την οργή της κοινής γνώμης, διοργάνωσαν συνέδριο με θέμα το δημόσιο συμφέρον. Για να μας πουν περίπου, ότι είναι δικαιοδοσία τους και δεν μας χρωστάνε καμία εξήγηση δημοσίως.
Η προ ημερών έκθεση της Κομισιόν, όμως, αποτελεί κορυφαίο άδειασμα του Γενικού Εισαγγελέα. «Η απουσία της δυνατότητας αναθεώρησης των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα να μην διώξει ή να διακόψει διαδικασίες, εγείρει ανησυχίες» αναφέρει συγκεκριμένα. Και προσθέτει: «Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, η απουσία ένδικων μέσων κατά των αποφάσεων των εισαγγελέων να μην ασκήσουν δίωξη έχει ως αποτέλεσμα υψηλό κίνδυνο απουσίας λογοδοσίας». Και το κερασάκι στην τούρτα: «…η Κύπρος είναι το μοναδικό κράτος μέλος στο οποίο δεν παρέχεται καμία μορφή αναθεώρησης τέτοιων αποφάσεων, ούτε δικαστική ούτε ιεραρχική».
Ας δούμε και το κεφάλαιο του διαχωρισμού εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα και τα προβλήματα τα οποία προκαλεί ο διττός ρόλος του νομικού συμβούλου του κράτους και του δημόσιου κατήγορου. Όταν ήγειρε το θέμα στη Βουλή ο Γενικός Ελεγκτής, υποστηρίζοντας ότι αυτός ο διττός ρόλος σε συνδυασμό με το ανέλεγκτο των εξουσιών του Γ.Ε. υποσκάπτουν την ανεξαρτησία της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, επικαλέστηκε την επιτροπή GRECO. Τότε, πάλι εντός της Βουλής, ο Γ. Εισαγγελέας μίλησε για μύθο. Μάλιστα, ισχυρίστηκε ότι βάσει αυτού του μύθου ξεγελάστηκαν κι εκείνοι που ετοίμασαν το προεκλογικό πρόγραμμα του Χριστοδουλίδη και δεσμεύτηκε για διαχωρισμό των εξουσιών του Γ.Ε.
Στην έκθεσή της, όμως, η Κομισιόν, κάνει ειδική αναφορά στην ανάγκη διαχωρισμού των εξουσιών του Γ.Ε., επικαλούμενη μάλιστα παλαιότερες αναφορές της GRECO. Υποδεικνύει ότι στο νομοσχέδιο το οποίο βρίσκεται στη Βουλή, δεν γίνεται καμία σαφής διάκριση μεταξύ του ρόλου του Γ.Ε. ως νομικού συμβούλου του κράτους και του ρόλου του ως δημόσιος κατήγορος. Τονίζει ακόμη, πως δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ του προσωπικού στο οποίο ανατέθηκαν συμβουλευτικά καθήκοντα και εκείνων που εκτελούν χρέη δημόσιου κατηγόρου. Τέλος, υπενθυμίζει εκθέσεις της GRECO, η οποία εξέφραζε την άποψη ότι η Νομική Υπηρεσία μπορεί να θεωρηθεί ότι λειτουργεί σε ένα περιβάλλον που δεν είναι απαλλαγμένο από τον κίνδυνο επιρροών.
Η εικόνα κατέστη κρυστάλλινα καθαρή μέσα από την έκθεση της Κομισιόν. Οφείλει και η εκτελεστική και η νομοθετική εξουσία, με ή χωρίς τη σύμφωνο γνώμη της Νομικής Υπηρεσίας, να προχωρήσουν σε αυτή την σπουδαία μεταρρύθμιση στο χώρο της Δικαιοσύνης. Ο διαχωρισμός δικαστηρίων, η πρόσληψη νέων δικαστών, η αλλαγή στη διαδικασία εξέτασης των διαφόρων υποθέσεων και διάφορα άλλα τα οποία περιλαμβάνονται στην μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, σαφώς και θα υποβοηθήσουν. Κυρίως, στο να αλλάξει ταχύτητα η απονομή της δικαιοσύνης. Δεν χρειάζεται, όμως, να είναι κάποιος κορυφαίος νομικός για να αντιληφθεί ότι η ριζοσπαστική αλλαγή, εκείνη η οποία θα ικανοποιήσει σε μεγάλο βαθμό το περί δικαίου αίσθημα της κοινωνίας, είναι το υπό συζήτηση θέμα. Να υπάρχει έλεγχος και λογοδοσία στις αποφάσεις της Νομικής Υπηρεσίας. Στην απόρριψη ή την αναστολή ποινικών διώξεων. Στην επίκληση του δημοσίου συμφέροντος.
Βεβαίως, απαιτούνται και άλλα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο είναι το κορυφαίο θέμα των τελευταίων χρόνων, που απασχολεί την κοινωνία. Και εκείνο το οποίο προκαλεί προκλήσεις, αμφισβητήσεις, καχυποψία και οργή. Πλέον, απαιτείται πολιτική βούληση εκ μέρους του Προέδρου και των κομμάτων για να προχωρήσει ο διαχωρισμός των εξουσιών του Γ.Ε. Παράλληλα, απαιτείται και μέγιστη κοινωνική πίεση, ώστε να υποχρεωθούν να προχωρήσουν σε αυτή τη βαρυσήμαντη αλλαγή.
