Στα ορεινά έδρανα του ελληνικού κοινοβουλίου έχουν εγκατασταθεί, με την ψήφο του λαού βεβαίως, εκπρόσωποι μερικών νέων κομμάτων που, ταυτοτικά, κινούνται μεταξύ «ακραίου, φανατικού, ανορθολογικού, και γραφικού». Μερικά από αυτά, εάν ποτέ καταλάμβαναν την εξουσία, δεν είμαι σίγουρος ότι θα σέβονταν και θα υπηρετούσαν την Δημοκρατία. Το σύστημα, δηλαδή, που τους επέτρεψε τώρα να είναι στη Βουλή, και να λένε ό,τι θέλουν.
Πέραν αυτών των κομμάτων που περιέγραψα πριν, σε όλα τα κοινοβούλια του κόσμου υπάρχουν κι άλλα, που επίσης κατά καιρούς κινούνται στα όρια του παράλογου, αν δεν τα ξεπερνούν κιόλας.
Το καίριο ερώτημα για μένα είναι αν και κατά πόσο πρέπει να τους δίνουμε δημοσιότητα και σημασία; Δεν μιλάω για λογοκρισία. Αντίθετα, επιστρέφω στις ριζικές αρχές της δημοσιογραφίας, που πουθενά δεν αναφέρουν ότι πρέπει να δημοσιεύεις ό,τι πετάει.
Την περασμένη Πέμπτη στην Βουλή των Ελλήνων, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε την συνεδρία με την ανάγνωση των Προγραμματικών Δηλώσεων της νέας του κυβέρνησης. Η συζήτηση ολοκληρώνεται σήμερα, με την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση. Όλα τα κόμματα τοποθετούνται, λένε τις απόψεις τους, πού συμφωνούν και πού όχι, και αναλόγως θα ψηφίζουν στο τέλος. Δεν είναι τυπική η ψηφοφορία. Μπορεί να έχει απόλυτη πλειοψηφία η Νέα Δημοκρατία, αλλά οι θέσεις μια σοβαρής αντιπολίτευσης έχουν πάντα την αξία και την σημασία τους.
Ο αρθρογράφος-αναλυτής για ευρωπαϊκά θέματα, διευθυντής του Kappa News, Γιάννης Κουτσομύτης, με την έναρξη των Προγραμματικών Δηλώσεων, έγραψε αυτό στο facebook:
«Δεν είναι υποχρεωτικό να παρακολουθήσουμε τις ομιλίες της Κωνσταντοπούλου, του Βελόπουλου, του Νατσιού, του Στίγκα και του Κουτσούμπα. Ας πούνε ό,τι θέλουν. Έχουμε να ασχοληθούμε με πιο ουσιώδη πράγματα». Και πάτησε το κουμπί στο τηλεκοντρόλ για να δει τον αγώνα του Τσιτσιπά με τον Μάρεϊ στο Ουίμπλετον.
Συμφωνώ κι επαυξάνω, με την ουσία της κριτικής του. Ακόμα και δημοσιογραφικά. Μένω “φανατικά” προσηλωμένος στο μότο-αρχή των New York Times ό,τι η εφημερίδα δημοσιεύει μόνο “All the News That’s Fit to Print”. Δηλαδή, μόνο όλα τα νέα που είναι κατάλληλα ή/και αξίζουν να τυπωθούν. Το «γράψε, δημοσίευσε και μετάδωσέ τα όλα», δεν ξέρω αν είναι δίκαιο ή άδικο, σωστό ή λάθος, αλλά δημοσιογραφία, για μένα, σίγουρα δεν είναι.
Κάθε Μέσον έχει το δικαίωμα να επιλέγει και να παρουσιάζει κατά το δοκούν το περιεχόμενο που θα συμπεριλάβει στο «πακέτο» του. Αρκεί, βέβαια, να κινείται σε ένα πλαίσιο θεσμικής δεοντολογίας – τα επι μέρους «στοιχεία» της οποίας όλοι γνωρίζουμε. Άλλος λίγο, άλλος πολύ, άλλος καθόλου.
Από εκεί και πέρα, ο Θεός να βάλει το χέρι του. Σε τι; Μόνο μία απάντηση έχω, και την φωνάζω εδώ και χρόνια: Να βοηθήσει, εκτός από το βιοτικό επίπεδο του πολίτη, να βελτιωθεί το πνευματικό του. Σε τέτοιο σημείο, που τουλάχιστον να μπορέσει να κρίνει ποιος είναι νοήμων και συνετός, ποιος παράλογος και ακραίος, ποιος έντιμος και απατεώνας. Γενικά, να μπορεί να ξεχωρίσει το σωστό από το λάθος.
Δύο σωσίβια υπάρχουν εδώ. Πρώτον η «κοινή λογική», που κατά τον μεγάλο συγγραφέα Μάρκ Τουέϊν «δεν είναι καθόλου κοινή», αλλά αν θέλουμε να την ορίσουμε τουλάχιστον, θα ανατρέξουμε στην Εγκυκλοπαίδεια Britannica, που λέει με πολύ απλά λόγια ότι είναι «η ικανότητα του ανθρώπου να σκέφτεται και να συμπεριφέρεται με έναν λογική τρόπο (reasonable way/έναν τρόπο δηλαδή, που να έχει σημασία και νόημα), και να παίρνει καλές αποφάσεις.»
Όσο για την «ορθή κρίση» (good judgement), ένας έξυπνος αφορισμός είναι από τον σπουδαίο Αμερικανό κλινικό και επιδημιολογικό ερευνητή δρ Κερ Λ. Ουάϊτ (1911-2014) ο οποίος έχοντας περάσει σχεδόν τη μισή του ζωή ερευνώντας, δοκιμάζοντας και αμφισβητώντας, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η ορθή κρίση έρχεται με την εμπειρία, και η εμπειρία έρχεται από πολλές λανθασμένες και κακές κρίσεις» .
Και, κατά μία πιο απλή και στέρεη έννοια, «ορθή κρίση» είναι να παίρνεις την καλύτερη απόφαση που να μην βασίζεται μόνο στην δική σου άποψη. Αλλά, ακούγοντας κι άλλους, μπορείς να συλλέξεις και να αξιολογήσεις πληροφορίες που σχετίζονται με την απόφαση που θα πάρεις».
«Ορθή κρίση, είναι η ικανότητα να συνδυάζεις προσωπικές ιδιότητες με σχετική γνώση και εμπειρία για να σχηματίζεις απόψεις και να παίρνεις αποφάσεις», σύμφωνα με τους Noel Tichy και Warren Bennis (συγγραφείς του εξαιρετικού, Judgment: How Winning Leaders Make Great Calls, δηλαδή «Πώς οι Ηγέτες που κερδίζουν παίρνουν σπουδαίες αποφάσεις». Που το συστήνουμε ανεπιφύλακτα και στους δικούς μας πολιτικούς, όλου του φάσματος.
(*) Ζιζάνιο: Γενική ονομασία για αυτοφυή και άχρηστα χόρτα που φυτρώνουν ανάμεσα σε άλλα καλλιεργούμενα φυτά (ιδίως σιτηρά) και εμποδίζουν την ανάπτυξή τους (www.greek-language.gr)
