Ένα λεωφορείο διασχίζει την οροσειρά του Καυκάσου, ανεβοκατεβαίνοντας γκρεμούς, χαράδρες και γεφύρια σε διαδρομές δίπλα από ποτάμια και ανάμεσα σε αμπέλια. Περνά από πόλεις και χωριά όπου τα σπίτια με τα ξύλινα κρεμαστά μπαλκόνια κοσμούν ορτανσίες και αναρριχητικά φυτά ενώ σεντόνια και ρούχα ανεμίζουν σαν πανιά. Μυρίζει βουνό και φρεσκάδα από τις μπουγάδες που στεγνώνουν στον καλοκαιριάτικο ήλιο. Τη διαδρομή διακόπτουν κάθε τόσο αγελάδες ή σκυλιά τα οποία είτε διασχίζουν τον δρόμο ή απλά ξαπλώνουν ανέμελα καταμεσής του. Το λεωφορείο ελαττώνει ταχύτητα ή σταματά μέχρι να ν’ αποφασίσουν να μετακινηθούν. Είναι καλοκαίρι, οι θερμοκρασίες ψηλές αλλά σε κάθε σταθμό στα καφενεδάκια, τα δέντρα σε αγκαλιάζουν με τις πελώριες φυλλωσιές και τον ίσκιο τους, ενώ απολαμβάνεις δίπλα στο ποτάμι, κάτω από μια κληματαριά δροσερό καρπούζι, καφέ στο μπρίκι ή τη λαχταριστή γεωργιανή κουζίνα με το θεσπέσιο κρασί, από τα αρχαιότερα του κόσμου.

Οι διανυκτερεύσεις γίνονται σε ξενοδοχειάκια στις όχθες ενός ποταμού. Πάντα, σε κάθε πόλη ή χωριό, ένα ποτάμι ή ένα ρυάκι κυλά έξω από το παραθύρι σου. Καθημερινοί σταθμοί σε βυζαντινά μοναστήρια και εκκλησίες με θαυμαστά μωσαϊκά, τοιχογραφίες και αγιογραφίες που πάνε πίσω στον 10ο και στον 11ο αιώνα, καλύπτοντας πολλές περιόδους βυζαντινής τέχνης. Ακόμη και όσοι δεν ενδιαφέρονται γι’ αυτήν νιώθουν δέος μπροστά στην τόση ομορφιά, στην κατανυκτική ατμόσφαιρα των εκκλησιών, κάποιες από τις οποίες είναι λαξευμένες στα βράχια ενώ άλλες βρίσκονται μέσα σε φυσικές σπηλιές, στη βραχοπολιτεία της Vardiya, στις πλαγιές ενός βουνού.

Οι συνταξιδιώτες, άνθρωποι άγνωστοι μεταξύ τους μέχρι χθες, αφήνουν πίσω τους τις συνήθειες της καθημερινότητάς τους και συνυπάρχουν σαν μια ομάδα. Μοιράζονται τις ίδιες διαδρομές και εικόνες, το ίδιο τραπέζι, τσουγκρίζουν ποτήρια, ανταλλάζουν κουβέντες και αστεία, με απόλυτο σεβασμό στη διαφορετικότητα του καθενός. Θαυμάζουν τις αρχαιότητες της μυθικής Κολχίδας, τον απαράμιλλης ομορφιάς θησαυρό έργων τέχνης και χρυσοχοΐας του Αρχαιολογικού Μουσείου της Τιφλίδας.

Περπατούν στ’ αχνάρια του Ιάσωνα και των Αργοναυτών, σε ποτάμια που ανάβλυζαν χρυσό, εκεί όπου ο μύθος του χρυσόμαλλου δέρατος συναντά την αλήθεια. Διασχίζουν τη σπηλιά με σταλαγμίτες και σταλαχτίτες, κάτω από το βουνό όπου ο αλυσοδεμένος Προμηθέας Δεσμώτης εξέτισε την καταδίκη του. Οι ίδιοι γυπαετοί πετάνε ακόμη πάνω από κοιλάδες και χαράδρες.
Είναι το πρώτο καλοκαίρι μετά από τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα κατά της πανδημίας που ο κόσμος μπορεί να ταξιδέψει έστω και διστακτικά. Η ξεναγός μια νεαρή Γεωργιανή, η οποία μιλά άπταιστα ελληνικά, γνωρίζει την ιστορία του τόπου της και τη βυζαντινή τέχνη καλύτερα και από κάτοχο διδακτορικού. Της ομάδας ηγείται ένας Κύπριος συνοδός, ο οποίος όμως συγχίζει τον ρόλο του με αυτόν του παιδονόμου. Μιλά στο μικρόφωνο με υπεροπτικό έως υποτιμητικό ύφος, επιπλήττοντας τους μεσήλικες, ως επί το πλείστον ταξιδιώτες, διακόπτοντας τις συζητήσεις τους, «απαγορεύεται να μιλάμε για πολιτικά εδώ», κάτι που παραπέμπει στην εποχή που η Γεωργία ανήκε στην απέραντη Σοβιετική Ένωση και όσοι εκφράζουν ελεύθερα απόψεις, συλλαμβάνονταν από την KGB. Πριν την είσοδο σε ένα μοναστήρι ή μουσείο, ξεστομίζει την άκρως ρατσιστική ατάκα «Τζαι όι να δείξουμεν τον νουν μας».

Όταν κάποιος ταξιδιώτης αποφασίζει αυθαίρετα να πάρει τη θέση δύο γυναικών στο λεωφορείο, αντιτάσσοντας στη διαμαρτυρία τους, «Γιατί έσιετε κοτσιάνι;», ο συνοδός δεν τις υπερασπίζεται γιατί προφανώς ο κύριος είναι φίλος του. Μια σεξιστική πράξη αφού την αντίστοιχη κίνηση, δεν θα τολμούσε να την κάνει, παίρνοντας τη θέση ενός ζευγαριού ή δύο αντρών. Το πιο θλιβερό είναι το γεγονός πως αυτοί οι αυτοί οι κύριοι είναι καθηγητές πανεπιστημίου, κάτι που δεν παραλείπει να επαναλαμβάνει με την κάθε ευκαιρία ο συνοδός. Σ’ αυτούς θα εμπιστευτούμε τους νέους μας, που διδάσκουν την έπαρση και την υπεροψία, την κατάχρηση εξουσίας και την έλλειψη σεβασμού; «Μα πρώτη φορά ταξιδεύετε στο εξωτερικό κυρίες μου;» απαντά με ειρωνεία στην ερώτηση δύο ηλικιωμένων γυναικών.

Άκρως σοβαρό και το γεγονός πως όταν δύο ταξιδιώτες βρίσκονται θετικοί στον κορονοϊό, ο συνοδός αποφασίζει να το αποκρύψει για να μην σπείρει τον πανικό, ενώ οι νοσούντες σπέρνουν τον κορονοϊό, όπως αρκετοί ανακαλύπτουν μετά την επιστροφή στα σπίτια τους. Θα ήταν καλό τα σωματεία, τα κανάλια και οι τουριστικοί πράκτορες που διοργανώνουν εκδρομές στο εξωτερικό να μην στέλνουν ένα ανειδίκευτο συνοδό ως αρχηγό, αλλά κάποιον επαγγελματία που θα είναι σε θέση να διαχειριστεί μια ανομοιογενή ομάδα ανθρώπων, αντιμετωπίζοντάς τους πάντες με τον ίδιο σεβασμό, χωρίς να επιφυλάσσει ευμενή μεταχείριση σε φίλους του που τυχόν συνταξιδεύουν.

dena.toumazi@gmail.com