Είναι φανερό πως δεν φταίνε κάποιες ορολογίες. Φταίει περισσότερο ο τρόπος που χρησιμοποιούνται και ο λόγος που επιλέγονται. Ήταν, τελικά, μόνο «άφρον» το πραξικόπημα;
Αυτή είναι η πολιτική αποτίμηση της 15ης Ιουλίου 1974; Ήταν κι αυτό ένα «στιγμιαίο αδίκημα» όπως παραδόξως χαρακτηρίστηκε το προηγούμενο (και καθοδηγητικό του) χουντικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 (βλ. απόφαση-βούλευμα Αρείου Πάγου, ημερ. 2.7.1975); Kαλά, και η προετοιμασία; H διαβούλευση και ο σχεδιασμός με τους εξειδικευμένους νονούς, καθοδηγητές, χρηματοδότες; Πολλές είναι οι «στιγμές» πριν φτάσεις στην υλοποίηση του «αδικήματος». Μα και το «άφρον» παραπέμπει σε μια παρόρμηση – κάποτε την είπαν και «αυθορμητισμό της Δεξιάς» – χρειάζεται κι αυτό πολύ χρόνο για την προετοιμασία και την υλοποίηση. Είναι δυνατόν να λειτουργούν οι πρωταγωνιστές με άφρονα τρόπο σε ολόκληρη τη μακρά διαδρομή της;
Ο απλός αυτός σχολιασμός παρατίθεται για να καταδειχτεί η πολιτική (και άλλη) αφέλεια της συνειδητής υποβάθμισης των γεγονότων και η απαλλαγή των πρωταγωνιστών, όχι μόνο στο νομικό επίπεδο αλλά και το πολιτικό και το κοινωνικό. Μένει μόνο η ηθική και συνειδησιακή διάσταση που αποτελούν προσωπική μα και συλλογική ευθύνη.
Οι ένοχοι (ακόμα κι αν δεν καταμετρήθηκαν όλοι ονομαστικά – μονιμοποιημένη η εκκρεμότητα του Φακέλου της Κύπρου) συνέχισαν κανονικά την πορεία τους, άλλοι με τα αξιώματα, τα γαλόνια και τις προαγωγές τους μέχρι τη μετά πλήρων αποδοχών και λοιπών ωφελημάτων αποστρατεία τους, άλλοι με την πολιτική τους καριέρα, τις προσδοκίες και τις φιλοδοξίες τους. Μέχρι και «πρόεδρος» της Ελληνικής Δημοκρατίας συνέχιζε να λειτουργεί ο τελευταίος της Χούντας «πρόεδρος»…
Αναμφίβολα, ρόλο προδοτικό δεν είχαν μόνο οι πονηροί που πολλά πήραν τα αργύρια για την προδοσία. Ήταν και οι σε χαμηλότερες βαθμίδες εντολοδόχοι των δουλικών του υπερατλαντικού αρχηγείου που εξετέλεσαν με ενθουσιασμό το πραξικόπημα, πανηγύρισαν για τη «δολοφονία» Μακαρίου, εκτέλεσαν μαχητές της Αντίστασης που δεν ακολούθησαν τις προδοτικές τους διαταγές, τον Σωτήρη Αδάμου Κωνσταντίνου, ίσως και άλλους… Λίγες μέρες αργότερα, με την εισβολή ήδη σε φονική εξέλιξη, μιλούσαν για ασκήσεις των Τούρκων διατάσσοντας υποχώρηση αλλά και αφήνοντας εγκληματικά μόνους κι ανενημέρωτους άλλους στρατιώτες που είχαν ήδη προωθηθεί…
Όχι, το πραξικόπημα δεν ήταν άφρον! Ήταν έξυπνο και επιτυχημένο, ακόμα κι αν δεν έγινε κατορθωτή η παραπλαντικά διαφημιζόμενη, για λίγες ώρες, εξόντωσης του Μακαρίου. Η Τουρκία, «εγγυήτρια» δύναμη, κατέλαβε εκείνη την έκταση που προέβλεπαν οι από μακρού χάρτες του διπλού σενάριου και δικαίωσε πλήρως τους αποικιοκρατικούς σχεδιασμούς των εκβιαστικών συμφωνιών του ΄60. Οι πονηροί σκηνοθέτες μιας κατ΄επίφαση ανεξαρτησίας, τη βοήθησαν όσο μπορούσαν! Τώρα, μισό αιώνα μετά, εξακολουθεί να κατέχει ανενόχλητη τη μισή Κύπρο, προσδοκώντας να ελέγχει και την υπόλοιπη. Οι βρετανικές βάσεις διασφάλισαν την παραμονή τους που ουδόλως αμφισβητήθηκε, ούτε κατά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε όταν η Βρετανία αποχώρησε από αυτή. Είναι αυτές οι βάσεις που είχαν καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά των Τουρκοκυπρίων της Λεμεσού και της Πάφου στα κατεχόμενα, συμβάλλοντας στην ανταλλαγή πληθυσμών και το εθνικό ξεκαθάρισμα…
Συνοψίζοντας, μην μιλήσει κανείς ξανά για άφρονες και άφρον πραξικόπημα γιατί ήταν απλώς φασιστικό και προδοτικό. Ούτε στις 24 του μήνα, στην παραδοσιακή δεξίωση στο Μέγαρο Μαξίμου και σε ανακοινώσεις, να μιλήσουν για την «αναίμακτη» επάνοδο της Δημοκρατίας στην Ελλάδα…
Ήρθαν έτσι τα πράγματα και η πολυσυζητημένη σύναξη του ΝΑΤΟ έφερε τους επανεκλεγέντες ηγέτες Ελλάδας και Τουρκίας να ανασκοπούν για μια ολόκληρη ώρα το ξαναζεσταμένο μενού των διμερών τους σχέσεων. Πάντα υπάρχει ελπίδα αλλά να ξέρεις τι ψάχνεις. Αντάλλαξαν συγχαρητήρια κι ευχές για καλή συνέχεια, ότι κι αν αυτό σημαίνει στις προοπτικές της καλής γειτονίας και της ειρήνης στην περιοχή. Κι όλα αυτά με ειλικρίνεια «περιορισμένης ευθύνης» – δεν μπορεί να εννοούσαν «άντε και καλές υπερπτήσεις» ή «με το καλό να θωρακίσετε τα νησιά που διεκδικούμε». Είπαν και για τα κλιμάκια που θα συζητήσουν διάφορα δευτερεύοντα θέματα. Φαίνεται πως για την Κύπρο δεν μίλησαν ιδιαίτερα – τι να έλεγαν και να έβγαιναν χαμογελαστοί; Άλλωστε είναι πολλοί που μας κοροϊδεύουν πως οι (όποτε γίνονται) συνομιλίες είναι κυπριακής ιδιοκτησίας. Το λένε πολλοί διεθνείς παράγοντες που προσπερνούν πως η καθοριστική των εξελίξεων κατοχή είναι τουρκικής ιδιοκτησίας!
Μα και εκείνο το ΝΑΤΟ, ντροπή πια! Πολύ ανέχτηκε τους εκβιασμούς της Τουρκίας προκειμένου να αποδεκτεί την ένταξη της Σουηδίας. Εξευτελισμός για τη Σουηδία που εκλιπαρεί μια επεκτατική χώρα να συναινέσει προκειμένου η ίδια να προστατευτεί από τον κίνδυνο μιας άλλης επεκτατικής χώρας. Η Τουρκία, κατ΄επανάληψη εισβολέας, εξακολουθεί να κατέχει (και) ευρωπαϊκά εδάφη αλλά θέλει να προχωρήσει στο (υποτιθέμενο) ευρωπαϊκό της συνοικέσιο που η ίδια θέτει σαν προϋπόθεση για να δεχτεί τη Σουηδία στο ΝΑΤΟ. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξηγούν ευγενικά πως είναι άσχετα τα δυο θέματα, δεν τολμούν όμως να της πουν το προφανές πως δεν μπορεί να μπει στην ευρωπαϊκή οικογένεια όσο κατέχει μια χώρα μέλος της… Ειδικά τώρα που τα πανηγύρια για την επέτειο της κατοχής βρίσκονται σε τελικό στάδιο προετοιμασίας!
