Προ 20ετίας, όταν ακόμη βρισκόμουν στα θρανία της Γ’ Λυκείου και διδασκόμουν ιστορία κατεύθυνσης, συνειδητοποίησα πως η διδασκαλία της σύγχρονης ιστορίας της χώρας μας, διακατέχεται από τεράστια ατολμία. «Ευαίσθητα» γεγονότα λέει, δεν άγγιζε γιατί δεν είχε περάσει αρκετά ικανό χρονικό διάστημα προκειμένου τα γεγονότα να γίνουν… ιστορία.

Τι κι αν ήμασταν μια γενιά που μεγάλωσε με τις εικόνες των κατεχόμενων χωριών μας στα τετράδια; Τι κι αν μαθαίναμε απέξω και ανακατωτά τα συνθήματα της εποχής, δεν είχε σημασία να γνωρίζουμε τα ιστορικά γεγονότα. Κι όσα γνωρίζαμε μετά τον αγώνα της ΕΟΚΑ ήταν… περάστε σκουπίστε τελειώσατε να προλάβουμε την ύλη. Είχε καμιά σημασία που το Πάσχα του 2003, όντας μαθητές Γ’ Λυκείου που διαβάζαμε σύγχρονη ιστορία για τις επικείμενες προεισαγωγικές εξετάσεις, άνοιγαν τα οδοφράγματα, ζούσαμε την ιστορία στους δέκτες μας, αλλά καλά – καλά δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε τι γίνεται; Μάλλον καμία. Κι ας έπεφταν βροχή τα ερωτήματα προς τους καθηγητές μας, απ’ όσους μας ενδιέφερε.

Μάθαμε και μαθαίνουμε ακόμη εκτός σχολείου την ιστορία διαβάζοντας ο καθένας ότι επιλέγει. Δεν ξέρω ποιος σοφός νους ενδεχομένως να θεωρούσε ότι η γενιά μας που μεγάλωσε δίπλα από γραμμές αντιπαράταξης, σε προσφυγικές οικογένειες, με αγνοούμενους, με νεκρούς του πολέμου, τις βιασθείσες γυναίκες που τόσα χρόνια κουβαλούσαν το στίγμα στην ψυχή τους και με άλλες τόσες εικόνες, έκρινε πως είναι ανώριμη να διδάσκεται την ιστορία του τόπου της. Την ιστορία που βλέπει μπρος στα μάτια της.

Κάπως έτσι έχουν τα πράγματα και σήμερα. Με μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο για την ύλη της Γ’ Λυκείου, η ιστορική γραμμή φτάνει μέχρι τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου και τις κρίσεις που ακολούθησαν. Οι ρυθμοί κυνηγητού της ύλης δεν νομίζω να άλλαξαν και πολύ. Το πιθανότερο είναι να εντάθηκαν ακόμη περισσότερο. Κι οι μαθητές καλούνται να ζήσουν σε διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο απ’ ότι εμείς και αμφιβάλλω αν γνωρίζουν τι συνέβη πριν και μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και να μπορούν να δουν κριτικά τα γεγονότα.

Το 2024 συμπληρώνεται μισός αιώνας από την τουρκική εισβολή. Μισός αιώνας που τίποτα δεν άλλαξε μα τίποτε δεν είναι όπως παλιά. Το μόνο δεδομένο είναι πως με φόντο το κυπριακό τούβλο – με τούβλο χτίστηκαν οι πολιτικές καριέρες με φόντο το κυπριακό και την καλλιέργεια των ψευδαισθήσεων στους πρόσφυγες ότι θα γυρίσουν στη γη τους. Στους συγγενείς των αγνοουμένων ότι θα διακριβώσουν την τύχη των δικών τους. Υποσχέσεις… που στο πέρασμα των χρόνων μετατράπηκαν σε κοροϊδία.

Η συντεταγμένη πολιτεία εξήγγειλε εδώ και καιρό πως καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου θα πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις και δράσεις που θα αφορούν τα ιστορικά γεγονότα της εποχής εκείνης. Το ίδιο και το ΡΙΚ το οποίο ήδη ξεκίνησε την προετοιμασία του για την επέτειο των 50 χρόνων από την τουρκική εισβολή. Όπως έγραψε τις προηγούμενες μέρες το philenews, η δημόσια τηλεόραση είχε στα χέρια της το βιβλίο «Τρεις σκάλες ιστορία» του Σταύρου Χριστοδούλου, το οποίο αποτυπώνει τα ιστορικά γεγονότα που προηγήθηκαν και ακολούθησαν της τουρκικής εισβολής, μέσα από μια ανθρώπινη ιστορία που αγγίζει τις πιο συγκλονιστικές πτυχές της τραγωδίας, αυτή των βιασμών των νεαρών γυναικών από τον τουρκικό στρατό.

Η ιστορία λοιπόν θα μεταφερόταν στην μικρή οθόνη σε ένα κύκλο 12 επεισοδίων. Παρά το γεγονός ότι οι διαδικασίες για να προχωρήσει το εγχείρημα αυτό, όταν έφθασε ενώπιον του ΔΣ του Ιδρύματος, με προεδρική παρέμβαση έληξε οποιαδήποτε συζήτηση γιατί λέει η κυπριακή κοινωνία είναι ανώριμη, το θέμα είναι λεπτό, η ιστορία θα ξύσει πληγές και οι τηλεθεατές δεν είναι αρκετά ώριμοι για να το διαχειριστούν…

Πενήντα χρόνια μετά λοιπόν μαθαίνουμε πως το σκότος αντί του φωτός, βοηθά να ωριμάσουν οι συνθήκες για να δεχτεί μια κοινωνία αυτά που τις συνέπειες τους βιώνει τόσα χρόνια….