Διαβάσαμε τη χθεσινή ανακοίνωση του Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού με αφορμή τη συζήτηση στη Βουλή για την παροχή δυνατότητας στη Cyta να δραστηριοποιηθεί και στην ενέργεια και πρέπει να πούμε ότι διακρίναμε πίσω από τις γραμμές μία προσπάθεια να εκφραστεί μεν προβληματισμός ή και ανησυχία, χωρίς όμως σε κανένα σημείο να αναφερθεί ξεκάθαρη διαφωνία των ιδιωτών παραγωγών ρεύματος για το νομοσχέδιο.
Πουθενά στην ανακοίνωση δεν ζητά ο σύνδεσμος από τους βουλευτές να καταψηφίσουν το νομοσχέδιο. Δεν τους φοβίζει η είσοδος της Cyta στην ανταγωνιστική αγορά; Ή προσβλέπουν σε συνεργασία μαζί της, είτε για να πωλούν το ρεύμα τους είτε για να ξεφορτωθούν κάποιοι τα πάρκα τους σε καλή τιμή;
Την ώρα, όμως, που ο σύνδεσμος είναι πολύ προσεκτικός στην ανακοίνωσή του, ο πρόεδρος του συνδέσμου, Γιώργος Χρυσοχός, σε δηλώσεις του που διαβάσαμε στην Stockwatch, τοποθετήθηκε ξεκάθαρα εναντίον της εισόδου της Cyta στα ενεργειακά. Είπε για παράδειγμα ότι «ο ανταγωνισμός με τη Cyta δεν θα είναι δίκαιος λόγω της δεσπόζουσας θέσης που έχει στον τομέα των τηλεπικοινωνιών», την οποία όπως υποστήριξε, «θα χρησιμοποιήσει για να εισπράξει πλεονεκτήματα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας».
Και πρόσθεσε: «Σε μια χώρα που τα κρατικά μονοπώλια γίνονται μάστιγα, ένας παίχτης ο οποίος θα έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα λόγω της δεσπόζουσας θέσης του σε ένα άλλο τομέα -στον τομέα των τηλεπικοινωνιών- έρχεται τώρα να χρησιμοποιήσει αυτή τη θέση, για να εξασφαλίσει την επιτυχία».
Είναι σαφές ότι ο κ. Χρυσοχός, ως επενδυτής στην ενέργεια, δεν θέλει να έχει σοβαρούς αντίπαλους στα πόδια του και πολύ περισσότερο τον πιο επιτυχημένο και πιο ισχυρό οργανισμό του κράτους. Και χωρίς τα ρυθμιστικά βαρίδια που έχει στα πόδια της η ΑΗΚ. Είναι λογικό να μην θέλει τη Cyta στην ενέργεια, αλλά θα ήταν παράλογο για εμάς τους πολίτες – καταναλωτές να έχουμε τα ίδια θέλω με τον κ. Χρυσοχό ή άλλους στην αγορά ενέργειας.
Η Cyta οφείλει εκ της νομοθεσίας που τη διέπει να ενεργεί με κριτήριο το δημόσιο συμφέρον και την εξυπηρέτηση του καταναλωτή (και στο πιο απομακρυσμένο σημείο) και όχι με κύριο γνώμονα την αλόγιστη κερδοσκοπία. Κέρδη έχει, πολλά, αλλά ένα μεγάλο μέρος το επανεπενδύει και ένα άλλο μέρος το παίρνει το κράτος ως μέρισμα. Και, στη θέση της, ένας ιδιωτικός οργανισμός πιθανότατα θα διεκδικούσε και θα είχε περισσότερα κέρδη.
Κρατούμε την προσεκτική διατύπωση στην επίσημη ανακοίνωση του Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού και την ξεκάθαρη διαφωνία του προέδρου του στην επιχειρηματική δραστηριότητα της Cyta στον ηλεκτρισμό. Ενδεχομένως να έχει τη σημασία της αυτή η διαφοροποίηση και να βγει στην επιφάνεια σύντομα.
Θα περιμένουμε επίσης να ανοίξει τα χαρτιά της η Cyta, για να μάθουμε με ποιο τρόπο θα κάνει το μπάσιμο στην ενέργεια, όταν εγκριθεί το νομοσχέδιο. Από τους πρώτους μήνες λειτουργίας της λεγόμενης ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού είδαμε να επαληθεύονται οι ανησυχίες πολλών τεχνοκρατών: Για πολλά μισάωρα ανά 24ωρο οι τιμές των φθηνών φωτοβολταϊκών κλειδώνουν στις τιμές των ακριβών μηχανών της ΑΗΚ και από αυτό το αδιέξοδο, που βολεύει την ιδιωτική παραγωγή αλλά πλήττει τα συμφέροντα των καταναλωτών, είναι πολύ δύσκολο να βγούμε σύντομα.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο αγοράς θα περιμένουμε να δούμε με ποιο τρόπο η Cyta θα μπορέσει να υλοποιήσει τον στόχο που εξέφρασε στη Βουλή η πρόεδρός της: Να δώσει φτηνό ρεύμα στον οικιακό καταναλωτή, τον οποίον δεν γυρίζουν να κοιτάξουν οι σημερινοί ιδιώτες παραγωγοί από ΑΠΕ. Με τους ίδιους κανόνες που παίζουν οι ιδιώτες παραγωγοί θα κληθεί να παίξει και η Cyta στην ανταγωνιστική αγορά και αν εξαιρέσουμε τα διμερή συμβόλαια που θα μπορεί να συμφωνεί εκτός χρηματιστηρίου, μέσα στην προημερήσια αγορά θα εκτοξεύεται και το δικό της προϊόν στις τιμές της συμβατικής παραγωγής. Εκτός κι αν αυτοί που υποσχέθηκαν να παρακολουθούν την αγορά στα πρώτα της βήματα και να προβούν σε αλλαγές αν το κρίνουν σκόπιμο δεν θα σφυρίζουν αδιάφορα στο διηνεκές.
Και μια και θα γίνει το μεγάλο βήμα σπό τη Cyta -το οποίο όλοι ευχόμαστε να είναι επιτυχημένο- ας επιτραπεί και στην ΑΗΚ, από τον Ρυθμιστή, να κάνει συμβόλαια με ιδιώτες παραγωγούς για προμήθεια κατά το δυνατό φθηνής ενέργειας. Εκτός κι αν το κράτος δεν αγαπά το ίδιο όλα τα παιδιά του.
