Ένα ενδιαφέρον συνέδριο με θέμα: «Η ευημερία στο σχολείο: Πώς οι παγκόσμιες δημογραφικές, τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές επηρεάζουν την ευημερία των μαθητών και των εκπαιδευτικών», έδωσε την ευκαιρία για κάποια βαθυστόχαστα αποτυπώματα που αντανακλούν στην πραγματικότητα του σήμερα.
Σε μια εποχή που οι ραγδαία μεταβαλλόμενες τεχνολογικές, δημογραφικές και οικονομικές εξελίξεις και ανακατατάξεις αναδιαμορφώνουν συθέμελα και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, το σύγχρονο σχολείο, ούτως ή άλλως, βρίσκεται μπροστά σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Όπως εύστοχα τόνισε η υπουργός Παιδείας Δρ Αθηνά Μιχαηλίδου, η προώθηση της ευημερίας μαθητών και εκπαιδευτικών δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά την απόλυτη προϋπόθεση για την επίτευξη της ουσιαστικής μάθησης, της συμπερίληψης και της κοινωνικής συνοχής.
Μια από τις επίκαιρες και πλέον ευαίσθητες πτυχές είναι σίγουρα η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι προβληματισμοί εδώ είναι όντως βαθύτεροι, καθώς ελλοχεύει, ιδιαίτερα σήμερα, ο κίνδυνος μιας μηχανιστικής, στείρας μετάδοσης γνώσεων, η οποία αφήνει αποξηραμένο το σχολείο από τους ευρύτερους σκοπούς και επιδιώξεις του. Η βαθύτερη διείσδυση που αποτόλμησε και πάλι η υπουργός αποσαφηνίζει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο ότι η τεχνολογία ποτέ δεν υποκαθιστά τον ανθρώπινο παράγοντα αλλά συνταιριάζεται με την «παιδαγωγική ευθύνη» και με μια αυστηρά «ανθρωποκεντρική προσέγγιση», που αποτελούν ασφαλή δικλίδα, ιδιαίτερα στον ευαίσθητο αυτό χώρο. Η ψηφιακή πρόοδος, ως μια σύγχρονη πρόκληση οφείλει να λειτουργεί ως εργαλείο ενδυνάμωσης στη διαδικασία της μάθησης, διασφαλίζοντας παράλληλα σε όλες των περιπτώσεων ότι η κριτική σκέψη προεξάρχει στο σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Είναι εκ των ων ουκ άνευ αδιαπραγμάτευτη αρχή ότι ο πραγματικός και βαθύτερος σκοπός του σχολείου ξεπερνά την απλή αποστήθιση και την προσφορά στείρας γνώσης και βρίσκεται αυστηρά προσανατολισμένο στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει και να σηματοδοτεί.
Πραγματική αποστολή των σχολείων σήμερα είναι να εξοπλίζουν τα παιδιά με εφόδια που καμία μηχανή δεν μπορεί να αναπαράγει. Ανάμεσά τους η ενσυναίσθηση, η ψυχική ανθεκτικότητα στο στίβο της ζωής, η δημοκρατική συνείδηση. Όλα μπορούν να συνοψίζονται στο σεβασμό του ανθρωπίνου προσώπου, που εμφωλεύει και στους βαθύτερους ιστούς της Παράδοσής μας. Για να ανθίσουν όλες αυτές οι αξίες – τόσο δυσεύρετες στο σήμερα – απαιτούνται σίγουρα τα ανάλογα ασφαλή και υποστηρικτικά περιβάλλοντα σ’ ένα σύγχρονο σχολείο.
Συνοψίζοντας, η πρόκληση της εποχής μας στην Εκπαίδευση δεν είναι σε καμιά περίπτωση η όποια φοβία απέναντι στην εξέλιξη – συμπεριλαμβανομένης και της ΤΝ – αλλά η συνύφανση με το λόγο – λογική του ανθρώπου. Το σχολείο του σήμερα θα σταθεί όρθιο μπροστά σε αμείλικτες προκλήσεις μόνο αν καταφέρνει να συνδυάζει αρμονικά την τεχνολογική αιχμή με την ευρύτερη ανθρώπινη ωριμότητα, διατηρώντας τον άνθρωπο σε ορίζοντες της απόλυτης ανθρωπιάς…
