«Ποιος χωράει στον αλγόριθμο; Από τη ψηφιακή συμπερίληψη στην οργανωσιακή ευθύνη για την ηθική Τεχνητή Νοημοσύνη», είναι ο τίτλος της ομιλίας της συμβούλου, εκπαιδεύτριας και ερευνήτριας Άννας Προδρόμου στο συνέδριο που οργάνωσε προχθές (28/7) στο Πολιτιστικό Κέντρο Στροβόλου ο Οργανισμός Κοινωνικής Πολιτικής και Δράσης. Θέμα του συνεδρίου ήταν η ψηφιακή ευημερία, ισότητα, κοινωνική συμπερίληψη και δικαιοσύνη.
«Ο τίτλος της ομιλίας μου δεν είναι απλώς μια ερώτηση για την τεχνολογία», είπε μεταξύ άλλων η Άννα Προδρόμου και πρόσθεσε: «Ποιος χωράει στον αλγόριθμο; Είναι μια ερώτηση για εμάς, για τις υποθέσεις μας, για όσα επιλέγουμε να μετρήσουμε, για όσα αφήνουμε αόρατα και για το πόση εξουσία είμαστε διατεθειμένοι να παραχωρήσουμε σε ένα σύστημα. Γιατί η ηθική ΤΝ δεν είναι μόνο τεχνολογικό ζήτημα, είναι ζήτημα ηγεσίας, κουλτούρας, διακυβέρνησης και οργανωσιακής ευθύνης.
Μόλις επέστρεψα από το Παρίσι, όπου συμμετείχα στο παγκόσμιο συνέδριο του Ιδρύματος Wikimedia «Wikimania 2026» εκπροσωπώντας την Κυπριακή κοινότητα Βικιπαιδιστών.
Μια φράση που κράτησα από τη Bernadette Meehan διευθύντρια του Wikimedia Foundation, ήταν: «Nostalgia is not a good strategy». Συμφωνώ ότι «η νοσταλγία δεν είναι καλή στρατηγική». Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη επιθυμώντας να επιστρέψουμε σε έναν κόσμο πριν από αυτήν. Ο κόσμος αυτός δεν πρόκειται να επιστρέψει. Ούτε, άλλωστε, ήταν τόσο δίκαιος και τόσο συμπεριληπτικός, όσο συχνά επιλέγουμε να θυμόμαστε. Οι προκαταλήψεις δεν γεννήθηκαν μαζί με τους αλγορίθμους. Οι διακρίσεις δεν περίμεναν τη δημιουργική ΤΝ για να εμφανιστούν. Οι άνθρωποι αποκλείονταν από θέσεις εργασίας, υπηρεσίες και ευκαιρίες, πολύ πριν η τεχνολογία αρχίσει να συμμετέχει στις αποφάσεις. Η διαφορά είναι ότι σήμερα μπορούμε να αναπαράγουμε αυτούς τους αποκλεισμούς σε ασύγκριτα μεγαλύτερη κλίμακα και με την επίφαση της αντικειμενικότητας. Επομένως, δεν μπορούμε να επιστρέψουμε πίσω, μπορούμε όμως να προχωρήσουμε μπροστά με περισσότερη επίγνωση, καλύτερες επιλογές και σαφέστερη λογοδοσία. Δεν χρειαζόμαστε λιγότερη Τεχνητή Νοημοσύνη. Χρειαζόμαστε περισσότερη ανθρώπινη κρίση γύρω από αυτήν. Χρειαζόμαστε οργανισμούς που εκπαιδεύουν τους ανθρώπους τους και δεν μετατρέπουν ποτέ μια αλγοριθμική πρόβλεψη, σε αδιαμφισβήτητη αλήθεια. Δεν μπορούμε να κοιτάζουμε πίσω, περιμένοντας τα πράγματα να γίνουν όπως ήταν. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική. Στρατηγική είναι να αποφασίσουμε τι αξίζει να πάρουμε μαζί μας στο μέλλον: την ανθρώπινη κρίση, την αξιοπρέπεια, την ισότητα, τη δυνατότητα αμφισβήτησης και το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να μη μετατρέπεται απλώς σε ένα σύνολο δεδομένων. Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η ΤΝ θα διαμορφώσει το μέλλον της εργασίας και της κοινωνίας. Το διαμορφώνει ήδη. Το ερώτημα είναι αν αυτό το μέλλον θα χωράει όλους. Και αυτή η απάντηση δεν ανήκει στον αλγόριθμο. Ανήκει σε εμάς».
