Πριν βιαστείς να αντιδράσεις, δες το φιλοσοφικά. Σαν εικόνα. Μου λέει ο φίλος μου Γιώργος Λιγνός. Μέντορας; Όχι ακριβώς. Φίλος που νοιάζεται όποτε βλέπει σε πρόσωπα φίλων του την αντανάκλαση της θλίψης.
Χθες, του μετέφερα δύσκολα μαντάτα μου από την Κύπρο.
«Θυμάσαι πριν από αρκετά χρόνια, όταν γύρισες από τη Γερμανία όπου έκανες μια επέμβαση, ήπιαμε καφέ στην Κηφισιά, και σου μίλησα τότε για τον Ολλανδό γιατρό, ψυχίατρο και συγγραφέα Μπερνάντους Κορνέλις Γιοχάννες Λιβεγκέεντ;»
Αν θυμάμαι, λέει! Και τούτες τις μέρες που έχω κολλήσει σε κάτι ανηφόρες που, πανάθεμά τες, σαν να μη τελειώνουν ποτέ.
Ευτυχώς, έφερα από την Αθήνα το βιβλίο του που μου σύστησε. Το Phases: The Spiritual Rhythms in Adult Life. (Φάσεις: Οι Πνευματικοί Ρυθμοί στην Ενήλικη Ζωή).
Το συστήνω ανεπιφύλακτα. Έχοντας πάντα μέσα μου, τα λόγια που μου έλεγε ο Γιώργος, βλέποντας πόσο ευάλωτος και φοβισμένος ήμουν και τότε, είπε:
«Έχεις ψυχούλα μικρού παιδιού». Ντράπηκα, και κοίταξα χαμηλά. Συνέχισε:
«Πρέπει τώρα να αποκτήσεις την ψυχολογία ενός ενήλικα που συνειδητοποιεί ότι ο κόσμος είναι φρικτός».
Δεν έλεγα λέξη. Η ζωή, ως τα δώδεκα μου χρόνια στην Αφρική, ήταν παραπάνω από απλόχερη. Μου έδινε όλα τα δώρα της. Και τα κατάπινα λαίμαργα.
«Να έχουμε μια απαντοχή, δηλαδή να δεχόμαστε και το δυσάρεστο. Αλλά όχι με θυμό.
Μου υποσχέθηκε δε ο σοφός φίλος μου ότι «στα 63 σου χρόνια (τώρα έφτασα τα 67), θα είσαι ελεύθερος βαρών, και αντί να θυμώνεις, να συγχωρείς». Και μου συνέστησε επίσης να κάνω 1-2 λεπτά διαλογισμό στη διάρκεια της ημέρας, κι ας είναι γύρω σου όλα ακατάστατα.
Δεν είναι αργά πλέον; Προλαβαίνω;
«Αρκούν και τα τελευταία 5 λεπτά της ζωής μας για να δώσουμε νόημα ζωής σε όση έχουμε ακόμα».
Και με προέτρεψε, γνωρίζοντας καλά το επάγγελμα που ασκώ, να ξεκολλήσω, λέει, από την πληροφορία και να αρχίσω να στοχάζομαι πέρα από αυτήν.
Πήρα βαθιά ανάσα, και του είπα: Δεν είμαι ανασφάλιστος, αλλά ότι είμαι καταγεγραμμένος με χίλιες ιδιότητες (και μαθηματικός, και δημοσιογράφος, και πολλές εθνότητες, και βρετανική, και ελληνική, και κυπριακή), και με τρία ονόματα παρακαλώ: Χρήστος Ανδρέας Μιχαήλ Μιχαηλίδης, παρακαλώ!
Κάθε φορά που πάω πίσω, όπως τώρα, δεν ξέρω ποιον Χρήστο θα βρω!
Συγγνώμη για την περιαυτολογία. Είχα ανάγκη να τα μοιραστώ μαζί σας, που τόσα χρόνια περπατάμε μαζί.
