Υπάρχει κάποιος λόγος που ο Πρόεδρος και οι εκπρόσωποί του τονίζουν συνεχώς ότι τα ΜΟΕ δεν είναι προαπαιτούμενο για τη σύγκλιση της πενταμερούς διάσκεψης;
Ο Πρόεδρος το έλεγε αμέσως μετά τη συνέντευξη Τύπου του Γκουτέρες («αν έχουμε ΜΟΕ σίγουρα είναι μια θετική εξέλιξη, αλλά δεν είναι προαπαιτούμενο για τη σύγκλιση»). Μετά το έλεγαν «κυβερνητικές πηγές» στο ΚΥΠΕ. Μετά οι Εκπρόσωποι της κυβέρνησης. Χτες το ξανάλεγε ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος μετά το Εθνικό Συμβούλιο.
Το είπαν τόσες πολλές φορές, που μας κάνουν να αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο θέλουν τόσο πολύ να πείσουν ότι τα ΜΟΕ δεν είναι προϋπόθεση. Ασάφεια ακόμα και στην προετοιμασία; Διότι ο Έρχιουρμαν ακόμα και χθες έγραφε στο Facebook ότι ο Γκουτέρες έλαβε έγκριση από όλους για την πενταμερή «υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν επαρκείς προετοιμασίες σχετικά με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και ζητήματα ουσίας».
Η δήλωση του Γκουτέρες πριν αναχωρήσει από την Κύπρο ήταν ότι αποφάσισε να συγκαλέσει νέα συνάντηση σε σύνθεση 5+1 (έτσι λένε πλέον την πενταμερή), «έπειτα από επαρκή προετοιμασία όσον αφορά την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία». Στις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν το επανέλαβε: «Έχω τη συναίνεση και των δύο πλευρών, καθώς και των εγγυητριών δυνάμεων, για να προχωρήσουμε σε συνάντηση 5+1, αλλά με την κατάλληλη προετοιμασία. Προετοιμασία στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, προετοιμασία στη μεθοδολογία και προετοιμασία στην ουσία».
Αυτό που καταλαβαίνει ο καθένας είναι πως η προετοιμασία και ειδικά τα ΜΟΕ είναι προϋπόθεση για τη σύγκλιση της πενταμερούς. Έτσι το έθεσε ο Γενικός Γραμματέας. Αν τα ΜΟΕ είναι τα οδοφράγματα ή κάτι άλλο δεν διευκρίνισε. Παρότι μια συμφωνία για νέα οδοφράγματα θεωρείται κορυφαίας προτεραιότητας.
Πάντως, από όσα είπε ο Γκουτέρες, η ουσία είναι πως η προσοχή του παραμένει στα ΜΟΕ. Και η κατοχή ακόμα μια φορά γίνεται ζήτημα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των κοινοτήτων. Το έγκρινε αυτό και η Άγκυρα, αλλοίμονο! Την ίδια μέρα με τις δηλώσεις Γκουτέρες το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι «πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρόοδο σε συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας», διότι αυτό «μπορεί να συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων».
Με λίγα λόγια, ό,τι και να λένε ο Πρόεδρος και οι άνθρωποί του, για τα ΜΟΕ ως προϋπόθεση ή μη, το γεγονός είναι ότι τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, όπως και στην προηγούμενη, η τουρκική πλευρά, ο Γκουτέρες και φυσικά η απεσταλμένη του Ολγκίν, είναι με τα ΜΟΕ που ασχολούνται. Και αφού παίζει που παίζει η πλευρά μας στο γήπεδο που στήνουν άλλοι, τουλάχιστον ας μιλήσει για πραγματικά ΜΟΕ, μην συζητά μόνο γι΄ αυτά που εξυπηρετούν την τουρκική πολιτική και δημιουργούν συνθήκες για σχέσεις καλής γειτονίας.
Θα μπορούσε, για παράδειγμα, παρά να προσπαθεί να μας πείσει ότι τα ΜΟΕ δεν είναι προϋπόθεση, να μιλήσει για το πιο καταλυτικό ΜΟΕ, που προνοείται σε ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας εδώ και δεκαετίες: Τη μεταβίβαση των Βαρωσίων στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.
Άλλωστε, μια και θυμούνται οι ηγέτες μας τις συμφωνίες κορυφής Μακαρίου – Ντενκτάς και Κυπριανού Ντενκτάς, όποτε θέλουν να υπερασπιστούν τη ΔΔΟ, ας θυμηθούν και κάτι άλλο και να το προτάξουν. Ότι στις συμφωνίες Κυπριανού – Ντενκτάς (1979), προνοείται ότι: «Συμφωνήθηκε η επανάληψη των διακοινοτικών συνομιλιών στις 15 Ιουνίου 1979. Προτεραιότητα θα δοθεί στην επίτευξη συμφωνίας για την επανεγκατάσταση στα Βαρώσια υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών (…). Μόλις επιτευχθεί συμφωνία για τα Βαρώσια θα εφαρμοστεί, χωρίς να αναμένεται η έκβαση των συζητήσεων για άλλες πτυχές του κυπριακού προβλήματος».
Γιατί, λοιπόν, ΜΟΕ είναι μόνο τα οδοφράγματα; Αφού θέλουν προετοιμασία και οικοδόμηση εμπιστοσύνης πριν την πενταμερή, ας γίνει προετοιμασία «για επανεγκατάσταση στα Βαρώσια υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών», όπως συμφωνήθηκε και όπως ζήτησε το Συμβούλιο Ασφαλείας. Αυτό κι αν θα είναι βήμα (άλμα, καλύτερα) για να πάμε παρακάτω!
