«Αφού εν να τα σσιεπάσουν ολάν!»

Κάποια στιγμή, για να αφήσουμε και λίγο τα πολιτικά, μέρες που είναι, κάποια λοιπόν στιγμή επιβάλλεται να σκεφτούμε σε τι είδους κοινωνία θέλουμε να ζούμε.  Αφού βέβαια κατανοήσουμε και παραδεχθούμε πρώτα τι είδους κοινωνία μπορούμε να φτιάξουμε και να διατηρήσουμε, όμως αυτό ας το αφήσουμε για μια άλλη στιγμή.

Τις προάλλες, μια οικογένεια η οποία έχασε το τετράχρονο παιδί της από μηνιγγίτιδα έκανε εκδήλωση διαμαρτυρίας έξω από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, με τη μάνα του παιδιού να κατηγορεί τους γιατρούς ότι ευθύνονται για το θάνατό του. Δεν θα τολμούσα ποτέ να σχολιάσω έστω το τι λέει μια μάνα που έθαψε το παιδί της, ειδικά όταν οι γιατροί ενδέχεται να έχουν ευθύνη.

Το να ξεκινάει όμως με βάση το δίκαιο και το αναφαίρετο δικαίωμα της όποιας διαμαρτυρίας, εκ νέου μια υστερία από τον όχλο, να περνούν γενεές δεκατέσσερις του γιατρούς, να βρίζουν το (δημόσιο) νοσοκομείο, μαθαίνω ότι μέχρι και απειλές έχουν δεχθεί προσωπικά οι γιατροί, είναι κάτι που δεν αφορά την τραγική οικογένεια, όπως επίσης ούτε και τους γιατρούς και το προσωπικό και τις δικές τους οικογένειες. Εμάς είναι που αφορά.

Όπως και το ερώτημα: θέλουμε καλύτερη υγεία ή όχι; Διότι τα προβλήματα φυσικά και υπάρχουν. Εκτός κι αν περιμέναμε ότι κάτι χρόνια μετά που – τελευταίοι στην ΕΕ – φτιάξαμε ένα Σχέδιο Υγείας θα ξυπνούσαμε και βλέπαμε Mayo Clinic και Memorial παντού. Για να είμαστε όμως και δίκαιοι, τα νοσοκομεία και ειδικά τα δημόσια, διότι τα ιδιωτικά είναι θέμα των ιδιοκτητών τους σε τίποτα δεν θυμίζουν το άλλοτε χάλι. Παρά και τις κάτι δεκάδες των εκατομμυρίων που περιμένουν να πάρουν.

Εάν λοιπόν θέλουμε να βελτιώσουμε αυτό που έχουμε και όχι να το ισοπεδώσουμε, έχουμε υποχρέωση να το προστατέψουμε από τη μανία του όχλου. Το hindsight bias, η εκ των υστέρων προκατάληψη είναι ένα από τα βασικά. Το να ξεκινάμε από το αποτέλεσμα έχοντας πια όλα τα στοιχεία και να πηγαίνουμε πίσω, αγνοώντας ότι την ώρα που έγινε αυτό που έγινε και δεν αφορά μόνο την ιατρική, αυτός που το έκανε δεν είχε μπροστά του τα δεδομένα που έχουμε τώρα εμείς. Και έχουμε εξαιρετικούς γιατρούς και στο Δημόσιο.

Επίσης άλλο η κακή έκβαση και άλλο η ιατρική αμέλεια. 

Δεν είναι δύσκολο να το καταλάβουμε αρκεί να θέλουμε. Ο γιατρός πέρασε χρόνια επίπονης σπουδής για να τελειώσει, με ή χωρίς ειδικότητα. Μπορεί να έρθει κάποιος στη θέση όταν άτομα που δεν έχουν γνώση του αντικειμένου τον εκθέτουν στη διαπόμπευση; Και επιτέλους, αυτό το «εν να τα σιεπάσουν» κουράζει πολύ. Υπάρχουν πολλές υποθέσεις με καταδίκες γιατρών για αμέλεια και ελάχιστες αθωώσεις οι οποίες αμφισβητούνται.  

Στο «Φιλελεύθερο» διαβάζω ότι προτείνεται τώρα – κακώς τώρα – η δημιουργία ενός ανεξάρτητου σώματος ειδικών, της επιστήμης όχι του πληκτρολογίου το οποίο θα εξετάζει αυτά τα περιστατικά. Η απάντηση στον κανιβαλισμό δεν είναι να μην ελέγχονται οι γιατροί. Είναι ακριβώς το αντίθετο – να ελέγχονται γρήγορα, σοβαρά, αυστηρά και ανεξάρτητα, ώστε να μιλούν τα στοιχεία. Όχι τα social media.

Ο αστυνομικός είναι «διεφθαρμένος» πριν να αρχίσει η έρευνα. «Εν να τα σιεπάσουν ολάν!». Ο εκπαιδευτικός «κακοποιητής» πριν ακουστεί η δεύτερη πλευρά. Μια επιχείρηση «εγκληματεί» από ένα post. Ένας δημόσιος λειτουργός «τα παίρνει» επειδή κάποιος το έγραψε. Μια φωτογραφία, ένα βίντεο 20 δευτερολέπτων ή η αφήγηση της μίας πλευράς μετατρέπεται σε δικογραφία και απόφαση μαζί. Μας βοηθά τελικά το μυαλό μας να καταλάβουμε πόσο περιθώριο αφήνει αυτή η ανώριμη κοινωνική συμπεριφορά στη βελτίωση;

Γιατί είναι και αυτό που αφορά την ποιότητα: Ποιο ρίσκο θα πάρει ο οποιοσδήποτε επαγγελματίας, όχι μόνο όταν έχει διασυρθεί αλλά και όταν σκέφτεται ότι μπορεί να διασυρθεί.

Τις προάλλες όντας στην Κύπρο, πήγα στο Γενικό Νοσοκομείο στη Λευκωσία για να πάρω ένα γενόσημο αφού για ένα ευρώ το ΓεΣΥ δεν καλύπτει το αυθεντικό και είναι ακριβό. Μια χαρά. Μέσα σε ένα δεκάλεπτο εξυπηρετήθηκα και έφυγα. Μέσα όμως σ’ αυτό το δεκάλεπτο είδα συμπεριφορές που με έκαναν και ντράπηκα. Ο τρόπος με τον οποίο μιλούσαν στο ευγενικό προσωπικό εκεί διάφοροι, η άξεστη συμπεριφορά, τα υπονοούμενα κυρίως δε η επιθετικότητα με έκαναν να διερωτηθώ πώς μπορεί να δουλεύει κάποιος κάτω από τέτοιες συνθήκες. Και δεν είναι μόνο εκεί.

Μήπως τελικά δεν μπορούμε να φτιάξουμε μια κοινωνία στην οποία να ζούμε ο καθένας χωρίς να παίρνει το χώρο και τα δικαιώματα του άλλου αν δεν μπορεί να καταλάβει ότι δεν του ανήκουν τα πάντα; 

Σίγουρο είναι πως με το να αφήνουμε τις ζωές μας να γίνονται έρμαιο του λαϊκισμού τίποτα δεν θα αλλάξει.  Ή μάλλον… θα αλλάξει! Αυτό όμως θέλουμε;