Το εκλογικό στοίχημα που μπορεί να νεκραναστήσει τη Χαμάς

Καθώς η Παλαιστινιακή Αρχή και το Ισραήλ οδεύουν προς ιδιαίτερα κρίσιμες εκλογές, ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: η Χαμάς δεν βλέπει τις εκλογές ως δημοκρατική διαδικασία. Τις βλέπει ως το επόμενο πεδίο της μάχης για την επιβίωσή της. Ίσως και κάτι περισσότερο ακόμη.

Μετά τον πόλεμο στη Γάζα και ενώ συζητείται ο αφοπλισμός της, η τρομοκρατική οργάνωση επιχειρεί να αγοράσει χρόνο, να διασώσει μέρος της στρατιωτικής της ισχύος και να μετατρέψει την παρουσία της στο παλαιστινιακό πολιτικό σύστημα σε ασπίδα απέναντι στην απομόνωσή της.

Η τακτική είναι έκδηλη. Η Χαμάς εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει τον οδικό χάρτη για τον αφοπλισμό και την ανοικοδόμηση της Γάζας, χωρίς να έχει αποφασίσει να παραδώσει πραγματικά το σύνολο των όπλων της υπό την εποπτεία των ΗΠΑ, όπως αποφασίστηκε χθες — χωρίς, όμως, τη δική της σύμφωνη γνώμη.

Παράλληλα, δηλώνει ότι θα συμμετάσχει στις εκλογές για το Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο στις 28 Νοεμβρίου, οι οποίες ενδέχεται, εν μέσω παραχωρήσεων προς την ίδια, να δημιουργήσουν μια νέα πραγματικότητα στη Ραμάλα, αλλά και στην Ιερουσαλήμ.

Η Χαμάς υπολογίζει και στις δύο κάλπες.

Στην ισραηλινή, ελπίζει ότι μια αλλαγή κυβέρνησης θα επιταχύνει την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα, χωρίς προηγουμένως να έχει ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της.

Στην παλαιστινιακή, επιδιώκει να επαναλάβει, υπό διαφορετικές συνθήκες, το τραγικό εκείνο για τους Παλαιστινίους 2006: να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια, τη διαφθορά και την παρακμή της Φατάχ σε εκλογική νίκη.

Ο Μαχμούτ Αμπάς θυμάται πολύ καλά τι ακολούθησε τότε. Η εκλογική νίκη της Χαμάς οδήγησε σε σύγκρουση και θεσμικό διχασμό και, το 2007, η τρομοκρατική οργάνωση διενήργησε ένα πραξικόπημα, ένα πογκρόμ με δολοφονίες, με στόχο τη βίαιη εκδίωξη της Παλαιστινιακής Αρχής από τη Γάζα. Όπως και έγινε.

Γι’ αυτό ο Αμπάς άλλαξε τους όρους συμμετοχής: κάθε ψηφοδέλτιο θα πρέπει να αποδέχεται το πολιτικό πρόγραμμα της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, τις σχετικές διεθνείς αποφάσεις, την αναγνώριση του Ισραήλ και την αποκήρυξη της βίας.

Πρόκειται για παγίδα, αλλά όχι αδικαιολόγητη. Εάν η Χαμάς δεχθεί τους όρους, θα υποχρεωθεί να αναιρέσει βασικούς πυλώνες της ιδεολογίας της. Εάν τους απορρίψει, θα αποκλειστεί και θα καταγγείλει τις εκλογές ως στημένες. Ήδη αναζητεί συμμάχους μεταξύ άλλων παλαιστινιακών παρατάξεων, ώστε να αμφισβητήσει πολιτικά και δικαστικά τις αλλαγές.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι τι θα συμβεί εάν τελικά συμμετάσχει και αναδειχθεί ως η μεγαλύτερη δύναμη. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα σημαίνει απλώς ήττα της Φατάχ. Θα τινάξει στον αέρα ολόκληρη την αρχιτεκτονική της «επόμενης ημέρας».

Πώς θα ανοικοδομηθεί η Γάζα με διεθνή χρήματα, όταν τον ισχυρότερο λόγο στο παλαιστινιακό κοινοβούλιο θα έχει μια τρομοκρατική οργάνωση που αρνείται να αφοπλιστεί; Πώς θα επιστρέψει η Παλαιστινιακή Αρχή στη Λωρίδα, όταν η Χαμάς θα επικαλείται τη λαϊκή εντολή; Και πώς θα συνεχιστεί η διεθνής χρηματοδότηση μιας κυβέρνησης στην οποία θα κυριαρχεί ή την οποία θα ελέγχει η Χαμάς;

Το πιθανότερο αποτέλεσμα θα είναι νέα παράλυση: σύγκρουση προεδρίας και κοινοβουλίου, διακοπή ή περιορισμός της δυτικής βοήθειας, αποδυνάμωση των παλαιστινιακών μηχανισμών ασφαλείας και βαθύτερη ρήξη μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας. Η Χαμάς δεν χρειάζεται καν να κυβερνήσει για να κερδίσει. Της αρκεί να αποκτήσει θεσμική νομιμοποίηση, δικαίωμα βέτο και χρόνο.

Στο αποχαυνωμένο πλέον διεθνές περιβάλλον, ειδικά στη Δύση, κανείς, πέραν όσων βοηθούν τη Χαμάς με τα περί «γενοκτονίας» και άλλες ανοησίες, δεν θα αντιδράσει.

Όταν ο Αμπάς ξεσπούσε πριν από έναν χρόνο και, χρησιμοποιώντας ακόμη και την έκφραση «γιοι σκύλας», καλούσε τη Χαμάς να σταματήσει αυτό που έκανε στη Γάζα, το καταρινό χρήμα γέμιζε τους δρόμους της Δύσης με διαδηλωτές — πολλούς έμμισθους, όπως διαφάνηκε. Για να συμπληρώνουν, μαζί με τους μουλάδες, τα ναυάγια του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και τους υπόλοιπους, πάντοτε πρόθυμους, χρήσιμους ηλίθιους.

Κανείς δεν ασχολήθηκε με τον Αμπάς ούτε με τους Παλαιστινίους, αφού το θέμα ήταν οι δικές τους ατζέντες. Κανείς δεν ένιωσε την παραμικρή ανάγκη να αναρωτηθεί τι προκαλούσε, όταν νομιμοποιούσε τη δράση της Χαμάς, η οποία έκλεβε τη βοήθεια στη Γάζα και την πουλούσε στον κόσμο· της Χαμάς που εκτέλεσε ακόμη και παιδιά τα οποία προσπάθησαν να «κλέψουν» την κλεμμένη βοήθεια. Αυτά τα παιδιά τάχα λυπάται το προαναφερθέν θλιβερό συνονθύλευμα.

Αυτό, λοιπόν, είναι το πραγματικό διακύβευμα. Οι εκλογές μπορούν να ανανεώσουν τη νομιμοποίηση ενός γερασμένου και αυταρχικού παλαιστινιακού συστήματος. Μπορούν, όμως, και να προσφέρουν στη Χαμάς εκείνο που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει στρατιωτικά: την πολιτική της επιστροφή. Και μάλιστα από την κύρια είσοδο.