Τι στο καλό ζητά η Τουρκία; Αδειοδότηση ή «συνεννόηση» με Γάλλους και δύο navtex;

Έπαιξε πολύ, σε Κύπρο και Ελλάδα, η χθεσινή δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει την έγκριση της Τουρκίας για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Ο κ. Γεραπετρίτης είπε (συνέντευξη στα Παραπολιτικά FM) ότι το έργο του GSI δεν χρειάζεται την άδεια της Τουρκίας. «Το διεθνές δίκαιο είναι σαφές: Δεν απαιτεί την άδεια της Τουρκίας. Ούτε πρόκειται να ζητηθεί οποιαδήποτε άδεια της Τουρκίας. (…) Εμείς είμαστε έτοιμοι για οποιοδήποτε σενάριο. Από το πιο ήπιο έως το πιο έντονο. Εκείνο που κάνουμε με συνέπεια είναι να προετοιμαζόμαστε για κάθε σενάριο».

Αξιώνει όντως η Τουρκία από την Ελλάδα να της ζητήσει άδεια για να γίνουν οι θαλάσσιες έρευνες και να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση; Δεν γνωρίζουμε αν έχει υποβληθεί επίσημα τέτοια αξίωση. Και τι είδους άδεια; Υπήρξε το επεισόδιο στην Κάσο το 2024, αλλά δεν έγινε ποτέ σαφές τι αξίωσαν οι Τούρκοι και τι αρνήθηκαν η Ελλάδα ή η ιταλική εταιρεία που επιχείρησε να κάνει τις έρευνες για λογαριασμό της Nexans και του ΑΔΜΗΕ.

Σημειώστε πως η Καθημερινή στην Ελλάδα δημοσίευσε ρεπορτάζ, σύμφωνα με το οποίο τουρκικές πηγές ανέφεραν στην εφημερίδα πως «όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει και διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει, πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων, να επικοινωνεί με την Τουρκία μέσω της διπλωματικής οδού, με στόχο να διασφαλίζονται η απαραίτητη συνεργασία, ο συντονισμός και η αποφυγή αλληλοεπικάλυψης ή σύγκρουσης δραστηριοτήτων».

Το κράτος της σημαίας, είπαν οι τουρκικές πηγές που μίλησαν στην Καθημερινή της Ελλάδας. Αν οι τουρκικές πηγές είναι αξιόπιστες, τότε τη «συνεργασία» και τη «συνεννόηση» με τις τουρκικές Αρχές καλείται, από την Τουρκία, να κάνει το γαλλικό κράτος ή εταιρείες με πλοία υπό γαλλική σημαία. Διότι πιθανότατα με γαλλική σημαία θα είναι τα πλοία που θα κάνουν τις θαλάσσιες έρευνες.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, η θέση της τουρκικής πλευράς είναι πως πρέπει να έχει ενημέρωση για οποιαδήποτε δραστηριότητα, έστω σε επίπεδο συντονισμού, ακόμη και για έρευνες πόντισης καλωδίων σε περιοχή που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, την οποία, για την Ελλάδα και τη διεθνή κοινότητα, αυθαίρετα και μονομερώς έχει ορίσει.

Παραμένει όμως η απορία: Τι σημαίνει ενημέρωση, τι σημαίνει συντονισμός σε αυτή την περίπτωση;
Αρκεί, για παράδειγμα, να ενημερώσουν τις ελληνικές ΚΑΙ τουρκικές αρχές η Meridiam και η Nexans πως τα χ ή ψ πλοία, υπό γαλλική σημαία θα πραγματοποιήσουν έρευνες σε αυτές και αυτές τις συντεταγμένες; Πρώτη φορά έγινε κάτι τέτοιο; Στην κυπριακή ΑΟΖ δεν έγινε ποτέ κάτι τέτοιο από ιδιοκτήτες πλοίων υπό ξένη σημαία; Πόσες φορές είχαμε κυπριακή navtex και τουρκική αντι-navtex;

Και αν η Meridiam και η Nexans ενημερώσουν όντως (και) τις τουρκικές Αρχές για τις έρευνες που προτίθενται να κάνουν, θα είναι αυτός λόγος να αντιδράσει η ελληνική Κυβέρνηση και να εμποδίσει η ίδια τις έρευνες; Δεν έχουμε γνώση, ούτε άποψη.
Εν ολίγοις, τι θα γίνει αν, χωρίς την παραμικρή άμεση εμπλοκή του ελληνικού κράτους, η Τουρκία ενημερωθεί από τις γαλλικές εταιρείες ή Γάλλους υπεργολάβους τους και εκδώσει navtex για την ενημέρωση της διεθνούς ναυσιπλοϊας για τις έρευνες, παρ’ ότι για τις ίδιες έρευνες, στην ίδια περιοχή, θα εκδώσει navtex, συμφώνως του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, η Ελλάδα;

Σαφώς και ικανοποιεί η δήλωση Γεραπετρίτη πως η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για τις έρευνες αυτές. Τούτον έλειπε. Αλλά τι πραγματικά σημαίνει αυτό για την πραγματοποίηση των ερευνών χωρίς η Ελλάδα να υποχωρήσει έστω ένα πόντο από τις θέσεις της -ούτε, όμως, δυστυχώς και η Τουρκία- και να αναλάβουν τη… βρόμικη δουλειά οι γαλλικές εταιρείες; Ενημερώνοντας για τις έρευνες και… αγοράζοντας τον μπελά εκ μέρους όλων μας; Και της Τουρκίας, υποθέτω.

Από την άλλη, αυτό που εκκρεμεί και επείγει είναι να ολοκληρώσουν ο ιδιοκτήτης του GSI (Meridiam) και ο ανάδοχος του καλωδίου (Nexans) το επιχειρησιακό τους πλάνο επί του πεδίου: Θα προχωρήσουν με γαλλικές εταιρείες -με γαλλική σημαία- και θα κάνουν τις αβαρείες που απαιτούνται για να γίνει η δουλειά τους -και η δουλειά μας- ή θα επαναληφθεί το κάζο της Κάσου;