Το συνταξιοδοτικό χρειάζεται βαθύτερες τομές, όχι ασπιρίνες

Η Κυβέρνηση εδώ και αρκετές εβδομάδες έχει καταθέσει ενώπιον των κοινωνικών εταίρων και γενικότερα της κοινωνίας την πρότασή της για το συνταξιοδοτικό, την οποία μάλιστα βάφτισε ως μεταρρύθμιση. Τονίζει μάλιστα με κάθε ευκαιρία ότι πρόκειται για την πιο σημαντική μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό σύστημα εδώ και πολλές δεκαετίες και ότι στόχος της είναι να εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2027.

Από την πρώτη μέρα που εξαγγέλθηκε το κυβερνητικό σχέδιο από τον αρμόδιο υπουργό Μαρίνο Μουσιούττα είχα και εξακολουθώ να έχω την άποψη ότι και σε αυτή την περίπτωση ονοματίζουμε και διαλαλούμε πράγματα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Καθότι πρόκειται για τροποποιήσεις στο υφιστάμενο σύστημα και όχι μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Μια μεταρρύθμιση που θα διαφοροποιεί ουσιαστικά το συνταξιοδοτικό σύστημα δεν μπορεί να αφήνει στο διηνεκές συνταξιούχους με εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας. Και δυστυχώς μια πολύ μεγάλη μερίδα των συνταξιούχων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, περίπου 123 χιλ., αν ερμηνεύω σωστά τα στοιχεία του Υπουργείου, εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία.

Μια σωστή συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα πρέπει να διαφοροποιεί ουσιαστικά το σύστημα, να διασφαλίζει αξιοπρεπείς συντάξεις σε όλους, να εξαλείφει σε ένα λογικό χρονικό ορίζοντα την τεράστια ψαλίδα των συντάξεων, να καταργεί τις πολλαπλές συντάξεις, να μην είναι ανεξάρτητη από τις οικονομικές δυνατότητες του κράτους και βεβαίως να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του ΤΚΑ.

Στην ουσία θα πρέπει το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων να καταβάλλει συντάξεις στο ύψος που θα του επιτρέπουν τα οικονομικά του και το κράτος να ενισχύει το εισόδημα των συνταξιούχων στη βάση σχετικών κριτηρίων. Να θέτει ταυτόχρονα τις ασφαλιστικές δικλείδες ώστε να πάψει να παρουσιάζεται το φαινόμενο που βλέπουμε σήμερα, όπου συνταξιούχοι με πολύ χαμηλές συντάξεις είναι άτομα που ως ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοεργοδοτούμενοι απέφευγαν να καταβάλλουν εισφορές στο ύψος των εισοδημάτων τους και σήμερα καλείται το κράτος να αναπληρώσει τις συντάξεις τους.

Ούτε είναι ηθικό και κοινωνικά δίκαιο να παραχωρούνται συντάξεις στον δημόσιο τομέα χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες της κοινωνίας και των ανθρώπων που είναι με τη δική τους μεγάλη συμβολή που στήθηκε και συντηρήθηκε αυτό το κράτος. Αν για παράδειγμα το κράτος εξαναγκαζόταν να αποπληρώσει το χρέος του προς το ΤΚΑ που σήμερα ξεπερνά τα 12 δισ. ευρώ, θα ήταν σε θέση να παρέχει προς τους κρατικούς – δημοσίους υπαλλήλους τους σημερινούς μισθούς και τις σημερινές συντάξεις; Ασφαλώς όχι. Επομένως, ένα μέρος των εισοδημάτων αυτής της τάξης των εργαζομένων και των συνταξιούχων προέρχεται από τους συνταξιούχους του ΤΚΑ που με έμμεσο τρόπο τους επιδοτούν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι ίδιοι να λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις και οι άλλοι υψηλότερες συντάξεις και μισθούς.

Επομένως κατά την άποψή μου θα πρέπει πολλά να επανασχεδιαστούν και να επαναπροσδιοριστούν, προκειμένου να προκύψει ένα δίκαιο και σωστό συνταξιοδοτικό σύστημα, στο οποίο το ΤΚΑ να είναι ο ένας από τους τρεις βραχίονες. Ο άλλος πρέπει να είναι η σωστή κατανομή των δημόσιων πόρων και ο τρίτος η καθολική εισαγωγή ταμείων προνοίας.

Δεν μπορεί το κράτος, δηλαδή οι εκάστοτε κυβερνήσεις, να κατασπαταλούν δημόσιους πόρους και να τους διαχειρίζονται χωρίς αξιολόγηση και προτεραιοποίηση των αναγκών, με αποτέλεσμα να έχουμε εργαζόμενους και συνταξιούχους δύο ταχυτήτων, να αποφασίζονται έργα χωρίς πλάνο, να εξαγγέλλονται χορηγίες με φόντο τις εκάστοτε εκλογές και γενικότερα να είμαστε ένα κράτος χωρίς μπούσουλα.

Η πρόταση της Κυβέρνησης σαφώς και περιέχει θετικά στοιχεία που αντιμετωπίζουν κάποια κενά, όμως, κύριε Υπουργέ και κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας, αυτό που προτείνετε πόρρω απέχει από μια ολοκληρωμένη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που θα δημιουργεί συνθήκες ελάχιστης αξιοπρεπούς διαβίωσης. Και ούτε τα 30 ευρώ σώζουν την κατάσταση, ούτε η ωραιοποίηση των αριθμών. Και καλά θα κάνετε να αφήσετε τις αναπαυτικές σας καρέκλες και τις λιμουζίνες σας και να βγείτε έξω να δείτε πώς τα βγάζει πέρα ο κόσμος και οι δεκάδες χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχοι. Διότι, αυτοί που σας ετοιμάζουν τις προτάσεις και αυτοί που δημόσια τις υποστηρίζουν, όπως κάποιοι μεγαλόστομοι πανεπιστημιακοί, καλά περνούν και με τους μισθούς τους και με τις συντάξεις τους. Και δε θα προτείνουν ποτέ παγοποίηση των δικών τους μισθών και συντάξεων στο πλαίσιο μιας ανακατανομής των δημόσιων πόρων. Ούτε θα τους ακούσετε ποτέ να πουν ότι υπάρχει πλεονασμός προσωπικού και πρέπει να γίνουν μεταθέσεις, μετακινήσεις και κατάργηση θέσεων. Αντίθετα, πάντα θα ζητούν μεγαλύτερους μισθούς και συντάξεις (πολλαπλές πολλές φορές) και περισσότερες θέσεις και προσλήψεις.

Ξέρω ότι σε αυτές τις ομάδες, κύριε Πρόεδρε και κύριε Υπουργέ, είστε κι εσείς, η διαφορά όμως είναι η εξής: ως πολιτικά πρόσωπα και ως Κυβέρνηση, χαράζετε πολιτική και διαμορφώνετε καταστάσεις. Ιδού λοιπόν η Ρόδος…