Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση είναι αναμφίβολα αναγκαία. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η δημογραφική γήρανση και η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους δημιουργούν δεδομένα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε πρόταση που παρουσιάζεται στο όνομα της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι αυτομάτως ορθή ή ότι πρέπει να γίνεται αποδεκτή χωρίς σκεπτικισμό.

Πέραν από τη συζήτηση για αύξηση του ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης, επανέρχεται και το ενδεχόμενο αύξησης των εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μάλιστα, υπάρχουν ήδη προγραμματισμένες αυξήσεις των ποσοστών εισφοράς για τα επόμενα χρόνια. Εδώ, όμως, γεννάται ένα εύλογο ερώτημα. Αφού οι εισφορές υπολογίζονται ως ποσοστό επί των ασφαλιστέων αποδοχών, δεν αυξάνονται αυτομάτως και τα έσοδα του Ταμείου σε απόλυτους αριθμούς με την μισθολογική αναπροσαρμογή;

Ασφαλώς, η αύξηση των μισθών δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του Ταμείου. Υπάρχουν όμως, δημογραφικοί και αναλογιστικοί παράγοντες που πρέπει να συνυπολογιστούν. Προτού, λοιπόν, αναζητηθούν νέες επιβαρύνσεις για εργαζόμενους και εργοδότες, οφείλουν οι αρμόδιοι να παρουσιάσουν συγκεκριμένα στοιχεία για τις μελλοντικές ανάγκες, τα αναμενόμενα έσοδα και την αξιοποίηση των υφιστάμενων πόρων. Η αύξηση των εισφορών δεν μπορεί να αποτελεί την εύκολη λύση σε κάθε πρόβλημα.

Ταμεία Προνοίας

Πάμε στο δεύτερο αγκάθι, το επίσης σοβαρό ζήτημα που αφορά τα Ταμεία Προνοίας για τα οποία έκανα μια μικρή αναφορά την Τετάρτη μετά από την ξαφνική αιωρούμενη πρόταση για αλλαγή του τρόπου καταβολής των παροχών τους, από εφάπαξ σε μηνιαίες πληρωμές. Στο σημείο αυτό μιλάμε για μια ουσιαστική αλλαγή στη φιλοσοφία ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για να προσφέρει στον εργαζόμενο ένα οικονομικό απόθεμα μετά την ολοκλήρωση της εργασιακής του πορείας.
Για να είμαστε πιο ξεκάθαροι, τα χρήματα που προέρχονται από τα Ταμεία Προνοίας δεν είναι κρατικό επίδομα, ούτε κάποια παροχή που παραχωρείται κατά την κρίση της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι συσσωρευμένες αποταμιεύσεις, αποτέλεσμα εισφορών εργαζομένων και εργοδοτών, που δημιουργήθηκαν μέσα από χρόνια εργασίας. Δηλαδή, αποτελούν περιουσιακό στοιχείο του δικαιούχου, το οποίο προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες του όταν αποχωρήσει από την εργασία.
Και εδώ το ζήτημα δεν είναι εάν η μηνιαία καταβολή μπορεί να εξυπηρετεί καλύτερα ορισμένους συνταξιούχους. Είναι εάν μπορεί να επιβάλλεται ως υποχρεωτική επιλογή σε όλους, στερώντας από τον δικαιούχο τη δυνατότητα να αποφασίσει πώς θα αξιοποιήσει τις δικές του αποταμιεύσεις.

Υπάρχουν άνθρωποι που ενδεχομένως χρειάζονται ένα σημαντικό εφάπαξ ποσό για να εξοφλήσουν οφειλές, να καλύψουν υποχρεώσεις ή να αντιμετωπίσουν άλλες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες. Γιατί λοιπόν να τους στερείται αυτή η δυνατότητα; Η μηνιαία καταβολή μπορεί να αποτελεί μια επιλογή, όχι όμως να επιβάλλεται ως η μόνη. Γιατί, στο κάτω κάτω, τα χρήματα είναι δικά τους και όχι της κάθε εκάστοτε Κυβέρνησης που θα αποφασίζει για λογαριασμό τους. Γιατί, λοιπόν, να μην έχει ο καθένας το δικαίωμα της επιλογής;

Είναι άλλο να προσφέρεται στον εργαζόμενο η δυνατότητα να επιλέξει τη μηνιαία καταβολή και εντελώς διαφορετικό να του επιβάλλεται, ανεξάρτητα από τις προσωπικές και οικονομικές του ανάγκες. Η Πολιτεία δεν μπορεί να θεωρεί ότι γνωρίζει καλύτερα από τον ίδιο τον δικαιούχο πώς πρέπει να διαχειριστεί την περιουσία του.

Aν δεν κάνω λάθος, η νομοθεσία διακρίνει τα Ταμεία Προνοίας από τα Ταμεία Συντάξεων και προβλέπει διαφορετική φιλοσοφία λειτουργίας και παροχών. Ο προηγούμενος νόμος 208(Ι)/2012 προέβλεπε ρητά την εφάπαξ καταβολή, ενώ σήμερα το πλαίσιο διέπεται από τον νόμο 10(Ι)/2020. Συνεπώς, οποιαδήποτε αλλαγή απαιτεί νομοθετική παρέμβαση και δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη διοικητική απόφαση.

Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση λοιπόν, χρειάζεται σοβαρότητα, διαφάνεια και τεκμηριωμένες αποφάσεις. Η βιωσιμότητα του συστήματος είναι ευθύνη της Πολιτείας. Η προστασία, όμως, των δικαιωμάτων και της οικονομικής αυτονομίας των εργαζομένων είναι εξίσου σημαντική. Γιατί η σύνταξη είναι κοινωνική ασφάλεια και στην περίπτωση του Ταμείου Προνοίας είναι προσωπική αποταμίευση. Και αυτή τη διαφορά δεν δικαιούται κανείς να την παραβλέπει.

Δεν μπορεί ο εργαζόμενος να καλείται να αποταμιεύει για δεκαετίες σε ένα Ταμείο και, όταν έρθει η ώρα να αξιοποιήσει τους κόπους του, να του αφαιρείται το δικαίωμα της απόφασης για τον τρόπο διαχείρισης του κομποδέματος του. Εδώ, δεν μιλάμε για μεταρρύθμιση, αλλά για έναν ακόμη περιορισμό της προσωπικής του ελευθερίας.