Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΤο ΚΕΒΕ, ως o θεσμοθετημένος φορέας εκπροσώπησης της επιχειρηματικής κοινότητας, με σχεδόν έναν αιώνα παρουσίας δίπλα στις επιχειρήσεις, συμμετέχει ενεργά στον κοινωνικό διάλογο για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, όντας ένας από τους κοινωνικούς εταίρους.
Στη συζήτηση προτάσσει λύσεις που διασφαλίζουν την κοινωνική δικαιοσύνη και τη βιωσιμότητα του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος, χωρίς δυσανάλογες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις και την ανταγωνιστικότητά τους.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει το Προσχέδιο του Νόμου των Κοινωνικών Ασφαλίσεων αφορά τη μεταχείριση των μερισμάτων για σκοπούς Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σήμερα, όταν κάποιος εργάζεται σε εταιρεία στην οποία είναι παράλληλα μέτοχος, καταβάλλει εισφορές με βάση τον μισθό του και όχι τα μερίσματα που ενδεχομένως εισπράττει. Τα μερίσματα αποτελούν μέρος των κερδών που η εταιρεία διανέμει στους μετόχους της και θεωρούνται εισόδημα από κεφάλαιο, όχι αμοιβή από εργασία.
Η διάκριση αυτή έχει αναδείξει ζητήματα σε περιπτώσεις εργαζομένων-μετόχων με χαμηλό δηλωμένο μισθό και παράλληλο εισόδημα από μερίσματα. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας που παρουσιάστηκαν στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, από 11.500 ιδιοκτήτες, διευθυντές και μετόχους εταιρειών με μηνιαίες απολαβές έως €2.000, οι 2.990, δηλαδή 26%, δηλώνουν μισθό κάτω των €500 και ταυτόχρονα λαμβάνουν μερίσματα.
Η διαφοροποίηση μεταξύ μισθού και μερισμάτων δεν συνιστά από μόνη της παρατυπία. Ωστόσο, οι χαμηλές ασφαλιστέες αποδοχές περιορίζουν τα έσοδα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και οδηγούν σε χαμηλότερα μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Εάν τα πραγματικά εισοδήματα δεν ελέγχονται αποτελεσματικά, μπορεί να δημιουργείται περιθώριο πρόσβασης σε κοινωνικές παροχές παρά την ύπαρξη επαρκών οικονομικών πόρων, με συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά, τον υγιή ανταγωνισμό και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, το προσχέδιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης προτείνει να λαμβάνονται υπόψη, πέραν του μισθού, και τα μερίσματα που εισπράττουν εργαζόμενοι οι οποίοι είναι παράλληλα μέτοχοι στις εταιρείες τους. Στόχος είναι η ενίσχυση των ασφαλιστικών εισφορών και, κατ’ επέκταση, των μελλοντικών συντάξεων, ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα πρόσβασης σε κοινωνικές παροχές λόγω χαμηλών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Η αρχική πρόταση προέβλεπε ότι οι εισφορές θα υπολογίζονταν πάνω στο πραγματικό άθροισμα μισθού και μερισμάτων, με ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών περίπου €68.900 ετησίως. Δηλαδή, εάν το συνολικό εισόδημα από μισθό και μερίσματα ήταν χαμηλότερο, οι εισφορές θα υπολογίζονταν μόνο πάνω σε αυτό το χαμηλότερο ποσό, ενώ εάν ήταν υψηλότερο, δεν θα λαμβανόταν υπόψη ποσό πέραν των €68.900.
Η διαφοροποίηση και η αναλογικότητα
Έπειτα από εισήγηση του ΚΕΒΕ, το Υπουργείο προσανατολίζεται πλέον στον περιορισμό του σχετικού ορίου σε δύο βασικές ασφαλιστικές μονάδες, που αντιστοιχούν σε περίπου €22.960 ετησίως. Για παράδειγμα, με ετήσιο μισθό €20.000, εισφορές επί μερισμάτων θα υπολογίζονταν μόνο για επιπλέον ποσό μέχρι €2.960. Το ΚΕΒΕ αναγνωρίζει τη διαφοροποίηση, εισηγείται όμως περιορισμό στη μία βασική ασφαλιστική μονάδα, περίπου €11.480, θεωρώντας ότι μπορεί να εξυπηρετήσει τον κοινωνικό στόχο με πιο αναλογική επιβάρυνση.
Η θέση του ΚΕΒΕ βασίζεται στη διαφορετική φύση των δύο εισοδημάτων. Ο μισθός αποτελεί αμοιβή εργασίας, ενώ το μέρισμα προέρχεται από εταιρικά κέρδη, προϋποθέτει απόφαση διανομής και συνδέεται με επιχειρηματικό κίνδυνο. Συνεπώς, δεν είναι ορθό όλα τα μερίσματα να αντιμετωπίζονται ως μισθός.
Η αναλογικότητα είναι κρίσιμη για την κυπριακή οικονομία. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2024 οι 68.967 μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούσαν το 99,8% των επιχειρήσεων και απασχολούσαν το 81,8% των εργαζομένων του μη χρηματοπιστωτικού τομέα. Κάθε νέα επιβάρυνση πρέπει να αξιολογείται ως προς τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στην απασχόληση και στις επενδύσεις.
Το ζήτημα συνδέεται και με τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2026. Παρότι ο εταιρικός φόρος αυξήθηκε από 12,5% σε 15%, η Έκτακτη Αμυντική Εισφορά στα μερίσματα από κέρδη του 2026 μειώθηκε, όπου εφαρμόζεται, από 17% σε 5%, ενώ καταργήθηκε η λογιζόμενη διανομή. Στόχος ήταν η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η οποία δεν πρέπει να υπονομευθεί από νέες ασφαλιστικές επιβαρύνσεις.
Ενδεικτικά, σε εταιρικά κέρδη €100.000 προ φόρων που διανέμονται εξ ολοκλήρου, η επιβάρυνση από εταιρικό φόρο και Αμυντική μειώνεται από €27.375 το 2025 σε €19.250 το 2026, δηλαδή κατά €8.125, πριν από ΓεΣΥ και άλλες επιβαρύνσεις. Οι ασφαλιστικές εισφορές, αν και δεν αποτελούν φόρο, συνεπάγονται πρόσθετο οικονομικό κόστος.
Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, που παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2025, οι προτεινόμενες φορολογικές μεταρρυθμίσεις βελτιώνουν την κατάταξη της Κύπρου από την 8η στη 2η θέση μεταξύ 35 χωρών για επενδυτές με φορολογική κατοικία και domicile στην Κύπρο, βάσει της προσαρμοσμένης μεθοδολογίας του Mannheim Tax Index. Περαιτέρω, καθώς οι εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ΓεΣΥ δεν περιλαμβάνονται στην κύρια αξιολόγηση, απαιτείται συνεκτίμηση της συνολικής επιβάρυνσης από φόρους και εισφορές.
Τα μερίσματα ήδη επιβαρύνονται, όπου εφαρμόζεται, με εισφορά ΓεΣΥ 2,65%, επί ετήσιου εισοδήματος μέχρι €180.000. Απαιτείται επομένως συντονισμός μεταξύ Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Τμήματος Φορολογίας και Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας, για ορθή εφαρμογή των υποχρεώσεων και αποφυγή αδικαιολόγητων επιβαρύνσεων.
* Λειτουργός Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, Κοινωνικής Πολιτικής και Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού ΚΕΒΕ