Όταν για τις δραστηριότητες ενός ημικρατικού οργανισμού, στην περίπτωσή μας η ΑΗΚ, η Κυβέρνηση αποφασίζει να μειώσει το ποσοστό του ΦΠΑ επί των πωλήσεων, είναι βέβαιο πως, υπό τις συνθήκες αυστηρού ελέγχου από τη ΡΑΕΚ, οι καταναλωτές επωφελούνται στο ακέραιο το αντίστοιχο ποσό της μείωσης της φορολογίας. Πιάνουν τόπο οι απώλειες στα κρατικά έσοδα. Δεν πιστεύω ότι συμβαίνει το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις που η μείωση του ΦΠΑ αφορά δραστηριότητες του ιδιωτικού τομέα.
Η Κυβέρνηση και άλλοι θεωρούν ότι η μείωση του ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό είναι οριζόντιο μέτρο στήριξης. Είναι. Οριζόντια μέτρα εφάρμοσαν κι άλλα κράτη της ΕΕ, με τη συγκατάθεση, άλλοτε ρητή και άλλοτε σιωπηλή, της Κομισιόν. Και επιδοτήσεις στους λογαριασμούς δόθηκαν και επιδοτήσεις στην τιμή φυσικού αερίου για ηλεκτρισμό (ηβηρικό μοντέλο).
Αλλά -η μείωση ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό- είνα και ένα μέτρο που επιτρέπει την προσδοκία ότι αποδίδει πρόσθετα οφέλη στην οικονομία και την κοινωνία, καθώς το μειωμένο ενεργειακό κόστος λογικά επιφέρει αντίστοιχη μείωση στο κόστος κυπριακών πρώτων υλών, στο κόστος παραγωγής και στις λιανικές τιμές. Εκτός κι αν πρέπει να το χωνέψουμε πως έτσι κι ανέβουν οι τιμές, για οποιοδήποτε λόγο, δεν κατεβαίνουν. Άλλωστε, θυμάστε πότε μειώθηκαν οι τιμές στα ψωμιά ή το γάλα επειδή μειώθηκε η τιμή του ρεύματος ή του πετρελαίου;
Ακόμα και αν οι επιχειρήσεις δεν ανταποκριθούν σε μια μείωση του κόστους ενέργειας μέσω μείωσης ΦΠΑ, το όφελος για τη μάζα των πολιτών είναι αδιαμφισβήτητο. Και για την οικονομία. Καθώς η μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης των νοικοκυριών δυνατό να φέρει κάποιες εξοικονομήσεις (όταν δεν συνοδευτεί με κουτοπόνηρη αύξηση της κατανάλωσης ρεύματος), που κάπου αλλού ξοδεύονται.
Δεν συμβαίνει το ίδιο με άλλες περιπτώσεις μειωμένου ΦΠΑ. Και με αφορμή την προχθεσινή απόφαση του Ανωτάτου, με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματική η μείωση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς της ΑΗΚ με πρωτοβουλία της Βουλής, νομίζω πρέπει να ξανασυζητηθεί σε ποιους τομείς της οικονομίας πρέπει να έχουμε μειωμένο ΦΠΑ. Πρέπει να συζητηθεί ανά περίπτωση ποιους ωφελεί περισσότερο ο μειωμένος ΦΠΑ σε συνθήκες ασυδοσίας και έλλειψης αποτελεσματικού ελέγχου από το κράτος. Για να δοθεί έμφαση -με γενναιόδωρες μειώσεις- στους τομείς που διασφαλίζεται πως ο μειωμένος ΦΠΑ ευεργετεί πραγματικά (μόνο) τους καταναλωτές.
Χθες, ο Χάρης Πολυκάρπου του ΑΚΕΛ υπέδειξε -μέσω του ΡΙΚ- μια διαφορετική ανάγνωση της απόφασης του Ανωτάτου: Το δικαστήριο υπέδειξε, είπε, πως είναι ευθύνη της Κυβέρνησης να μειώνει το ΦΠΑ. Προσθέτουμε πως είναι ευθύνη της Κυβέρνησης να διασφαλίζει πως ο μειωμένος ΦΠΑ δεν τυγχάνει σκανδαλώδους κατάχρησης. Θυμίζω την προχθεσινή δήλωση του Υπουργού Οικονομικών για το -οριζόντιο- 5% στις πρώτες κατοικίες. Που είναι μόνο ένα παράδειγμα.
