Τα κόμματα κατάφεραν να βάλουν εντέλει τρικλοποδιά στον εαυτό τους: Έπεισαν (άθελά τους;) τους πολίτες ότι όλοι, πολιτικοί και κόμματα, είναι το ίδιο, αντί να προβάλλουν τη διαφορετικότητά τους στις απόψεις, στο πολιτικό ήθος, στην ταξική τοποθέτηση. Η πρόσφατη εκλογική μάχη ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστική: Κέρδισε ο ένας εκ των δύο πιο «ανεξάρτητων».
Ο κ. Χριστοδουλίδης υπερτόνισε το σύνθημα «όλοι μαζί», που μεταφράζεται «έξω από τα κόμματα», διαφημίζοντας μια κυβέρνηση από όλο το πολιτικό φάσμα, χωρίς προβεβλημένα κομματικά στελέχη αλλά «ικανούς τεχνοκράτες». Και ο κ. Μαυρογιάννης τόνιζε, επίσης, την ανεξαρτησία του από το ΑΚΕΛ που τον επέλεξε, την ώρα που ακόμα και το ίδιο το κόμμα απείχε όσο μπορούσε από το προσκήνιο, παρά το μισό εκατομμύριο που επένδυσε σ’ αυτόν. Παρόμοια στάση επέδειξαν και τα κόμματα που στήριξαν τον κ. Χριστοδουλίδη.
Γιατί κερδίζει τόσους πολίτες αυτή η… τρανς τάση των σημερινών «ακομμάτιστων» κομμάτων; Απαρνούνται τον (παλαιότερο) εαυτό τους θα έλεγε κάποιος, αν αυτό δεν ήταν παλιά εφεύρεση του λεγόμενου Κέντρου, των κομμάτων που ορίζονται όχι από αυτό που είναι αλλά από ό,τι δεν είναι: Ούτε Αριστερά ούτε Δεξιά. Όμως άμα δεν είσαι αριστερός (που σημαίνει –ή σήμαινε κάποτε– υπέρ των συμφερόντων των εργαζομένων) ή δεξιός (που σημαίνει υπέρμαχος του κεφαλαίου), τι στο καλό είσαι; Λίγο από το ένα και λίγο από το άλλο; Αυτό θέλει να είναι –ή να πιστέψουμε ότι είναι– ο νέος πρόεδρος. Εκεί συντείνει και η επικείμενη σύνθεση της κυβέρνησής του: Άμα δεν είναι κομματικά στελέχη αλλά ικανοί και καταρτισμένοι τεχνοκράτες, όλα καλά.
Όμως δεν είναι καθόλου έτσι, επειδή το θέμα δεν είναι αποκλειστικά τεχνικό. Στην Παιδεία, π.χ., ένας καλός τεχνοκράτης υπουργός θέλει το σχολείο προσανατολισμένο στα «χρήσιμα» επαγγέλματα, αυτά που ζητά η αγορά, ενώ παράλληλα η Εκκλησία έχει βαρύνουσα άποψη στα εκπαιδευτικά. Ένας άλλος, το ίδιο καλός τεχνοκράτης, προτιμά ως υπουργός ένα πιο ευρύ σχολείο, την Εκκλησία περιορισμένη στον θρησκευτικό ρόλο της, μαθήματα τέχνης, μουσικής και φιλοσοφίας κ.ά. παράλληλα με τα «χρήσιμα». Στην Οικονομία όλοι λίγο-πολύ αντιλαμβάνονται την αντίστοιχη διαφορά μεταξύ δύο τεχνοκρατών, το ίδιο στα ανθρώπινα δικαιώματα, την κοινωνική πρόνοια. Η πολιτική άποψη (οφείλει να) διαφέρει σε έναν δεξιό και έναν αριστερό – για κεντρώο, θα σας γελάσω.
Το ΑΚΕΛ από την άλλη μπορεί να αισθάνεται δικαιωμένο με την επιλογή του κ. Μαυρογιάννη, αφού παραλίγο να κερδίσει τις εκλογές, όμως η επιτυχία του πιστώνεται περισσότερο στον ίδιο παρά στο κόμμα. Μέτρησε ιδιαίτερα το απολιτικό στυλ που επέλεξε ο υποψήφιος, παρόλο που το κόμμα της Αριστεράς υποτίθεται ότι είναι προσανατολισμένο ιδεολογικά υπέρ των συμφερόντων των αδύναμων τάξεων. Στην πράξη, ωστόσο, το ΑΚΕΛ αποτιμά την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής του ή της επιλογής υποψηφίου ως στενά τεχνικά ζητήματα, αδιαφορώντας για το επίπεδο της ιδεολογικής διείσδυσης και πειθούς του κόμματος στο εκλογικό σώμα, όπως επιτάσσει το πολιτικό καθήκον. Άλλωστε, και η (αυτο)κριτική που ακολουθεί μια επιτυχή ή μη εκλογική αναμέτρηση, στο ΑΚΕΛ περιορίζεται σε τέτοια θέματα και επιμετράται σε ποσοστά και ψήφους.
Νομίζω πως ο τόπος χρειάζεται ένα μαχητικό αριστερό κόμμα με δική του πολιτική και ιδεολογική άποψη, που δεν τρέχει πίσω από τη Δεξιά στο Κυπριακό ή στην κοινωνική πολιτική – στην τελευταία όντως διαφοροποιείται, αλλά όχι πάντα και όχι πειστικά. Ιδίως στο Κυπριακό, είναι αδιανόητο ένα αριστερό κόμμα, εξ ορισμού υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να θεωρεί ως επιθυμητή λύση μια διαχωριστική, ρατσιστική διευθέτηση, τη ΔΔΟ, επειδή είναι η επικρατέστερη, επειδή έτσι «συμφωνήσαμε» ή γιατί είναι η μόνη «ρεαλιστική» – αυτό είναι απλώς μια εκτίμηση, όπως μια διαφορετική εκτίμηση προς συζήτηση είναι, π.χ., και η διεκδίκηση ενός ενιαίου κράτους. Ένα αληθινό αριστερό κόμμα, το ξαναλέω, δεν μπορεί να έχει παρωπίδες περί εφικτού και ευκταίου, αλλά θα πρέπει να αγωνίζεται πάντα για τα δικαιώματα όλων των πολιτών. Αν δεν το κάνει, αυτοακυρώνεται.
chrarv@phileleftheros.com
Ελεύθερα, 26.02.2023
