Της Δένας Αναξαγόρου Τουμαζή
Η Καθαρά Δευτέρα υπήρξε ανέκαθεν μια μέρα μακράς γλυκιάς προσμονής. Αφετηρία μιας πορείας σε «ιερά οδό», χορταριασμένη και λουλουδιασμένη, γεμάτη χρώματα και μυρωδιές της άνοιξης που ξεπηδά πρώιμα κι απρόσμενα μέσα από τη βαρυχειμωνιά κι εκρήγνυται σαν ένα πυροτέχνημα, αγγίζοντας όλες τις αισθήσεις. Είναι τέτοιο το μεγαλείο και το απόλυτο κάλλος που ακόμη και αν κλείσεις τα μάτια, νιώθεις τον ανοιξιάτικο ήλιο, ακούς το κελάδημα των πουλιών και τον βόμβο των μελισσών, οσφραίνεσαι το άρωμα των ανθών της κιτρομηλιάς, σε σημείο που σου έρχονται δάκρυα στα μάτια, νιώθοντας πως δεν αντέχεις τόση ευδαιμονία. Προτού προλάβεις να χαρείς, την ομορφιά που σε περιτριγυρίζει, η άνοιξη έφυγε ήδη, το ίδιο ξαφνικά όπως ήρθε. Τα πρασινοκίτρινα λιβάδια, έχουν πάρει το χρώμα του ξερού χόρτου ενώ τα σπαρτά μετατρέπονται σε μια θάλασσα χρυσή που κυματίζει και θροΐζει περιμένοντας το θέρος.
Οι Απόκριες που προηγούνται της Σαρακοστής, μας καλούν να βγούμε από τη χειμερία μας νάρκη, να ανοίξουμε τις ψυχές μας και να ξεφαντώσουμε. Μέσω των μεταμφιέσεων γινόμαστε για λίγο αυτό που θα θέλαμε και δεν μπορούμε, βασιλιάδες, ανεράδες, άγγελοι, πρόεδροι, υπουργοί, τσαλαπετεινοί. Με τους αστεϊσμούς, τα πειράγματα και την ανατροπή της υπάρχουσας τάξης των πραγμάτων, επέρχεται μια κάθαρση. Τα απογεύματα του Ψυχοσάββατου την ώρα που γριούλες και γυναίκες, κατευθύνονται προς και από την εκκλησία με κόλλυβα και πρόσφορα, που προορίζονται για τις ψυχές των αγαπημένων απόντων, συναντάς στους δρόμους και στο προαύλιο του ναού μια παρέα μεξικάνων, καθολικών καλογριών και καρδινάλιων και ένα Πάπα της Ρώμης να κάθονται και να γελούν παρέα με ένα λιοντάρι και ένα γορίλλα.
Ευτράπελες σκηνές σαν από ταινία του Φελλίνι, που χωρούν για λίγες μέρες στην καθημερινότητα της Λεμεσού. Οι κοκορομαχίες των πολιτικών και των κομμάτων που προηγήθηκαν του Καρνάβαλου με τις προεδρικές εκλογές, φέρνουν συνειρμικά στον νου μας κάποιες σκηνές από τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, ο οποίος περιγράφει την Αθήνα της παρακμής μετά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, διακωμωδώντας τους κόλακες και τους συκοφάντες του δήμου. Δύο αγανακτισμένοι ηλικιωμένοι Αθηναίοι αποφασίζουν να μεταναστεύσουν, συμμαχώντας και ιδρύοντας με τους Όρνιθες, τη Νεφελοκοκκυγία, την πόλη των πουλιών στους αιθέρες, που βρίσκεται στο μεσοδιάστημα μεταξύ ανθρώπων και θεών, ξεφεύγοντας έτσι από την τυραννία του κόσμου. Το τείχος που την περιβάλλει εμποδίζει όμως την τσίκνα από τις θυσίες να φτάσει ως τους θεούς οι οποίοι, αρχίζοντας να πεινούν, στέλνουν αντιπροσωπεία που διαπραγματεύεται την ελεύθερη διακίνησή της. Η συνάντηση γίνεται δίπλα από ένα σφαχτό που γυρίζει στις σούβλες καταλήγοντας στη γαμήλια ένωση της όμορφης ουράνιας Θεάς Βασιλείας με τον ρήτορα Πεισθέταιρο. Οι «Όρνιθες» μας ταξιδεύουν προς το βασίλειο της επιθυμίας, ένα σύμπαν ελεύθερο, δίκαιο, με μοναδικό αίτημα την ευτυχία. Γιατί η «κοινωνία των πουλιών», είναι μια κοινωνία με φαντασία, που υιοθετεί τις αξίες του δικαίου, της αξιοκρατίας, που θέλει να πετάξει πάνω από ατομικές και κοινωνικές δεσμεύσεις και αδικίες, δημιουργώντας μια ιδανική κοινωνία.
Κι αφού η τσίκνα από τα λουκάνικα και τα σουβλάκια φτάσουν ως τους ουρανούς και οι άνθρωποι μπουχτίσουν από κρέας, την Κυριακή της Τυρινής, ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα αρχίζοντας για πολλούς μια περίοδος περισυλλογής και κάθαρσης. Καιρού επιτρέποντος, οι άνθρωποι θα βγουν στην εξοχή και στα χωράφια να απλώσουν όπως παλιά κουβέρτες και τραπεζομάντηλα στο χορτάρι, με τις λαγάνες, τα χόρτα, τις ελιές και άλλα νηστίσιμα, προσπαθώντας έστω για μια μέρα να δείξουν εγκράτεια και λιτότητα. Άλλοι επιμένουν ακόμη και αυτή τη μέρα να στρώνουν τραπέζια με του πουλιού το γάλα. Συνεχίζουν την αποκαλούμενη «νηστεία» όλο το Σαρανταήμερο, τρώγοντας χταπόδια, καλαμάρια, γαρίδες, μύδια και χαβιάρι, υποκατάστατα του κρέατος, κεφτέδες και χάμπουργκερ από σόγια, σοκολατίνες, τυρόπιτες και σαρλότες νηστήσιμες, χωρίς να στερηθούν τίποτα από τις αγαπημένες γεύσεις ενώ επιπλέον θα επιπλήξουν τους υπόλοιπους αμαρτωλούς που δεν νηστεύουν.
Η Καθαρά Δευτέρα δεν είναι μόνο μια μέρα κάθαρσης από το κρέας και αλλά και μια ευκαιρία να ξεκολλήσουμε από τις οθόνες του υπολογιστή και των τηλεοράσεών μας και να βρεθούμε κοντά στη φύση. Τα παιδιά θα περάσουν τη μοναδική μέρα του χρόνου χωρίς ηλεκτρονικά εικονικά παιχνίδια. Μικροί και μεγάλοι θα παίξουν μπάλα, θα πετάξουν τον χαρταετό, ο οποίος ίσως φτάσει ως τη Νεφελοκοκκυγία, αγγίξει για λίγο το Θείο, ανεβάζοντας κι εμάς ψηλότερα και μακρύτερα από την πεζή καθημερινότητα, στις πόλεις, στα γραφεία και στις πολυκατοικίες.
Καλές Σήκωσες και Καλό Πάσχα να φτάσουμε!
dena.toumazi@gmail.com
