Τη θυμάμαι τη γεωγραφία στα χρόνια τα σχολικά να εκθειάζει την κοιλάδα των Τεμπών για τις μοναδικές ομορφιές της. Δεν ήταν υπερβολές (σαν άλλες) των σχολικών βιβλίων. Πολλοί το επιβεβαίωσαν με τη φωτογραφική εποχής στην πρώτη εκτός συνόρων μαθητική εκδρομή – καλοκαίρι πριν την έκτη γυμνασίου. Από τους απόντες της εκδρομής, τα κατάφερα αργότερα στην εξόρμηση Αθήνα-Θεασσαλονίκη με το παλιό Τογιότα του ΄67.
Πολύ αργότερα, καταγράφηκε σε ιστοσελίδες πως «Η οδική ασφάλεια, γνώρισε ιδιαίτερα προβλήματα από τα μέσα του 20ου αιώνα. Το 1959, με την παράδοση του τμήματος Λάρισα-Κατερίνη της νέας τότε Εθνικής Οδού Αθηνών-Θεσσαλονίκης, η περιοχή των Τεμπών έχει χαρακτηριστεί από τους οδηγούς, ως σημείο θανάτου, με πολλές στροφές και απότομες διαβάσεις της Εθνικής Οδού. Σήμερα, από την περιοχή διέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή και η εθνική οδός Αθήνας-Θεσσαλονίκης» (Βικιπαιδεία). Ανακουφιστικά προβλήθηκε το σιδηροδρομικό ταξίδι γιατί, λες, το τρένο δεν βρίσκει στροφές, ξέρει και που πάει και πώς πάει». Μέχρι που κι αυτό μπήκε σε αμφισβήτηση… Τα οδικά ατυχήματα συνέχισαν, με θύματα και πάλι νεαρά άτομα, μαθητές, φοιτητές, φιλάθλους… Ποια μοίρα, ποιος χρησμός προδιέγραψε αυτή την άλλη τύχη; Να μην μας φταίξουν όμως τώρα οι δεισιδαιμονίες…
‘Ηταν μια πρόκληση η μικρή διακοπή για το τέλος των αποκριών. Το πρώτο ανοιξιάτικο τριήμερο για τους εργαζόμενους, ένα εξαήμερο για τους φοιτητές. Η εξεταστική του Γενάρη έχει ολοκληρωθεί, βγήκαν κι οι βαθμοί, ότι ήταν να γίνει (με τους βαθμούς) έγινε. Το δεύτερο τετράμηνο είχε κιόλας ξεκινήσει και τούτη η διακοπή ήταν ενδιαφέρουσα. Ήταν το καρναβάλι της Πάτρας, οι γιορτές και τα έθιμα στο χωριό, η οικογένεια που ζει σε άλλη πόλη. Πόσες πιθανότητες υπάρχουν να χάσεις το «σωστό» τρένο… Το κυκλοφοριακό στην Αθήνα είναι απρόβλεπτο, πόσο να τρέξει το ταξί, πόσο τυχερός(;) θα είσαι με τα λεωφορεία, πάλι καλά που υπάρχει το μετρό και φτάνεις γρήγορα –πόσες είναι οι πιθανότητες να προλάβεις το λάθος τρένο, να αλλάξεις βαγόνι, να πας στο κυλικείο, να βρεις ένα φίλο, μια φίλη σε άλλο βαγόνι – κάθισε, ο διπλανός πήγε στο κυλικείο, μπορεί και να αργήσει… Κι ύστερα «πάμε κι όπου βγει» – πού θα μπορούσε να βγεί όταν δυο τρένα, σαν από παρανοϊκό και σχιζοφρενικό σχεδιασμό, το ΄βαλαν στόχο να συγκρουστούν…
Η ανάγκη ταυτοποίησης των θυμάτων με την καθιερωμένη επιστημονική μεθοδολογία αναδεικνύει την έκταση της τραγικότητας. Μάς είναι γνώριμη η μέθοδος DNA με τη βασανιστικά αραιή πληροφόρηση για τους αγνούμενους εκείνου του «πολέμου». Εκεί είναι κατανοητή η αναγκαιότητά της – πέρασαν τριάντα, σαράντα, σχεδόν πενήντα χρόνια. Τούτα όμως τα παιδιά που μόλις πριν λίγο έσκασαν ένα φιλί σε δικό τους πρόσωπο, έστειλαν μια «σέλφι», είπαν μια καληνύχτα στο τελευταίο καθησυχαστικό τηλεφώνημα για την καθυστέρηση που, τελικά, δεν ήταν μόνο καθυστέρηση…
Την απαισιόδοξη διαδικασία διάσωσης και την ελπίδα που συνόδευε τα ασθενοφόρα στο κοντινότερο νοσοκομείο, γρήγορα διαδέχτηκε η τραγική διαδικασία αναζήτησης των θυμάτων. Ήταν και παραμένουν πολλά τα γιατί. Άλλο το ανθρώπινο λάθος, η αμέλεια της στιγμής, το αποτέλεσμα της κόπωσης, μια στιγμιαία αδιαθεσία, μια ξαφνική διακοπή της νοητικής λειτουργίας ή της ικανότητας αντίδρασης. Αυτά θα μπορούσαν να αντιμετωπιστού με την απλή λογική για αποφυγή μονοπρόσωπης ανάθεσης ρόλων. Είναι όμως και τα μηχανήματα και τα εργαλεία της τεχνολογίας που μπορούν να αποτρέψουν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις των πιο πάνω. Αν, βέβαια, υπάρχουν κι αν λειτουργούν αξιόπιστα από εκπαιδευμένα και τεχνικά επαρκή άτομα. Οικονομικοί πόροι και τεχνογνωσία φαίνεται πως είχαν εξασφαλιστεί από ευρωπαϊκά κονδύλια που είτε δεν αξιοποιήθηκαν σωστά είτε καθόλου είτε, ακόμα, αλλού κατέληξαν. Διαχρονικό το πρόβλημα – μια εγκληματική σκυταλοδρομία των τελευταίων δυο δεκαετιών. Μπορεί να μην φταίνε όλοι το ίδιο – όπως και στη σκυταλοδρομία, άλλος με την ταχύτητα, άλλος με το που παίρνει και που δίνει τη σκυτάλη, όλοι θα επηρεάσoυν την τελική επίδοση: Πενήντα επτά νεκροί, δεκάδες τραυματίες σωματικά και περισσότεροι ψυχικά μέσα από τις τσαλακωμένες λαμαρίνες. Οι επιβάτες των πέντε βαγονιών ήταν ωσάν να μετείχαν σε μια μακάβρια κλήρωση, με μεταβλητές τις πιθανότητες επιβίωσης όσο τυχαίες ήταν, όχι μόνο οι αρχικές τους θέσεις αλλά κι εκείνες της τραγικής στιγμής, δωδεκάμισι λεπτά από τη στιγμή της λάθος πορείας.
Ο καθένας και μια ιστορία. Τραγική για τους περισσότερους, αυτούς που χάθηκαν, τραγική με άλλο τρόπο γιαυτούς που μόλις πριν λίγο μιλούσαν μαζί κι έμεινε στη μέση η κουβέντα μέσα από εικόνες απερίγραπτα συγκλονιστικές. Είναι κι οι γονιοί, οι σύντροφοι, οι φίλοι, οι συμφοιτητές…
Λέχθηκε πως όλα αυτά τα παιδιά, είναι πια δικά μας παιδιά. Μας χαιρέτισαν με εκείνο το χαμόγελο της αποχαιρετιστήριας φωτογραφίας τους που ξετρύπωσαν τα ΜΜΕ. Μακάρι να τους θυμόμαστε κι ας μην μπορούμε να τους φέρουμε πίσω. Κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι θα προσπαθήσουν να πείσουν πόσο κακοί είναι «οι άλλοι», θα θυμηθούν κι όλες τις παλιές (και δεν είναι λίγες) αμαρτίες του «αντιπάλου». Φωτιές, πλημύρες, σεισμοί, καταποντισμοί, ναυάγια – δεν θα πάνε πίσω στο ναυάγιο του «Ηράκλειο» στη Φαλκονέρα (7.12.1966). Τα ΄χουν αυτά οι εκλογικές μάχες που πλησιάζουν.
Διαχρονικά υπάρχει έλλειμμα στην εκτίμηση και διαχείριση κινδύνου μα και ιδεολογικό έλλειμμα για την υποχρέωση και την ευθύνη προστασίας των πολιτών!
ktsimillis@cytanet.com.cy
