Η Πράσινη Μετάβαση δεν αποτελεί σύνθημα. Δεν είναι μια θεωρητική προσέγγιση και δεν γίνεται πράξη με διακηρύξεις. Αποτελεί προτεραιότητά της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη δέσμευση στην Πράσινη Συμφωνία: Mέχρι το 2050 οι χώρες της Ευρώπης να μηδενίσουν τις θερμοκηπιακές εκπομπές, με ενδιάμεσο στόχο την μείωση κατά 55% το 2030, το Fit455. Θα έπρεπε να είναι και ο στόχος για την Κύπρο. Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει, όμως, απέχει πολύ από έναν σχεδιασμό που θα οδηγήσει το νησί μας στην πραγμάτωση αυτο του στόχου.
Με διείσδυση των ΑΠΕ μόλις στο 14% (και αυτό διογκωμένο), χωρίς τις υποδομές που θα επιτρέψουν την πράσινη μετάβαση, χωρίς εφαρμοσμένες λύσεις και στοχευμένα χρηματοδοτικά σχέδια, με την γεωργία μας και τον πρωτογενή τομέα να πνέουν τα λοίσθια, η Κύπρος διολισθαίνει σταθερά σε μια κατηφόρα αναπτυξιακή, οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική. Η κλιματική κρίση καλπάζει. Η Μεσόγειος, και η Κύπρος μαζί, είναι hot spot: το 60% των γαιών μας βρίσκονται ήδη σε κατάσταση απερήμωσης. Αλλά οι πολιτικές που εφαρμόζονται περί άλλα τυρβάζουν. Εγκατάλειψη της υπαίθρου. Τσιμέντο στις πόλεις μας, πύργοι, καταστροφή των ακτών μας. Καταστρέφουμε δάση και υγροβιότοπους για να κατασκευαστούν πάρκα με φωτοβολταϊκά! Όμως η καταστροφή των φυσικών μας πόρων δεν είναι αναστρέψιμη. Σε μια μικρή νησιώτικη χώρα, με τόσο ευάλωτο και ταλαιπωρημένο περιβάλλον, δεν έχουμε την πολυτέλεια να συνεχίσουμε έτσι.
Η Πράσινη Μετάβαση είναι ο δρόμος προς την βιωσιμότητα και απαιτεί γνώσεις και δράσεις. Δομείται ισόρροπα σε τρεις άξονες: περιβάλλον, κοινωνία, οικονομία. Οι διαθέσιμοι πόροι, όπως είναι η χρηματοδότηση από το σχέδιο ανάκαμψης μαζί και άλλες εθνικές και διεθνείς πηγές χρηματοδότησης, πρέπει να αξιοποιηθούν μέσα από μια ολοκληρωμένη αντίληψη για την ανθεκτικότητα του τόπου μας, και όχι με αποσπασματικές δράσεις-πυροτεχνήματα και επιδοματικές πελατειακές πολιτικές.
Η Πράσινη Μετάβαση είναι το αναπτυξιακό πλαίσιο της βιωσιμότητας. Και αυτό περιλαμβάνει άμεσες δράσεις, στοχευμένες, όπως είναι η ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός της γεωργίας, της αλιείας, της μικρής παραγωγής, η παροχή πραγματικών κινήτρων στους νέους, η οριζόντια ενσωμάτωση της τεχνολογίας, της έρευνας, της καινοτομίας, της κυκλικής και της ψηφιακής οικονομίας και της ενεργειακής αναβάθμισης, προσαρμοσμένες στις πραγματικές ανάγκες του τόπου μας. Απαραίτητη η εξωστρέφεια των κυπριακών επιχειρήσεων που παράγουν γνώση και τεχνογνωσία και η υποστήριξη της πολιτιστικής δραστηριότητας που αποτελεί βραχίονα της αειφορίας. Ιδού ένα μικρό δείγμα αυτών που επείγει να υλοποιηθούν άμεσα και συνδυασμένα, ως συστατικά ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού.
Είναι πολυσύνθετη η προσέγγιση της πράσινης μετάβασης. Η γνώση και η τεχνογνωσία υπάρχουν στην Κύπρο. Λείπει η πολιτική βούληση και περισσεύει η διαπλοκή. Δεν έχουμε και πολλά περιθώρια. Πρέπει να χτίσουμε το ανοσοποιητικό σύστημα του τόπου μας για να αντέξει στις κρίσεις και ξαναβρεί τον περήφανο βηματισμό του.
*Πολιτικός Μηχανικός/ Ακτομηχανικός, ειδική στα θέματα αειφορίας και κλιματικής κρίσης.
