Στον τόπο μας έχουμε καλούς λόγους να είμαστε αισιόδοξοι για το πώς θα χειριστούμε τις όποιες κρίσεις
Είναι γεγονός πως ο κόσμος, μέσα στη ροή του χρόνου, έχει βιώσει πολλές και σοβαρές σωρευτικές κρίσεις. Όμως αυτό που συμβαίνει, στη δεδομένη ιστορική στιγμή, είναι πρωτοφανές. Διότι, εμφανίζονται ταυτόχρονα μια σειρά από μεγάλες κρίσεις που αποτελούν ταυτόχρονα σημαντικές προκλήσεις: Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ευρύτερη γεωπολιτική αστάθεια, η κρίση ενέργειας, η απειλή του στασιμοπληθωρισμού, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα που προκαλούν πολιτική και οικονομική αστάθεια και η επίμονη παρουσία της πανδημίας. Η επιρροή των παραγόντων αυτών διευρύνεται δραματικά αν συνυπολογιστεί το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον στο οποίο ζούμε, λειτουργούμε και επιχειρούμε.
Μπροστά σε ένα μέλλον που μοιάζει πιο αβέβαιο παρά ποτέ, το κρίσιμο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη δύσκολη πραγματικότητα και να ανταποκριθούμε με επιτυχία στις μεγάλες προκλήσεις. Ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί σε τρία επίπεδα: πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται είναι ταχύτητα λήψης αποφάσεων βασισμένη σε πληροφόρηση πραγματικού χρόνου, ευελιξία και ένα τολμηρό και συγκροτημένο πλαίσιο σκέψεων και δράσεων, με άξονες τις απαραίτητες αλλαγές και τον αναγκαίο μετασχηματισμό.
Αναλύοντας βαθύτερα τα δεδομένα, καταλήγουμε στο ότι οι πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζουμε είναι στην πραγματικότητα βραχυπρόθεσμες κρίσεις που έχουν προκληθεί από τις αποκαλούμενες μακροπρόθεσμες μέγα-τάσεις (megatrends). Αυτές συνυπάρχουν για αρκετά χρόνια και ήδη βιώνουμε τις επιπτώσεις τους. Τέτοιες μέγα-τάσεις είναι η τεχνολογική καινοτομία και εξέλιξη, η κλιματική αλλαγή, οι μεταβολές και μεταλλάξεις ισχύος στο παγκόσμιο οικονομικό πεδίο και η κοινωνική αβεβαιότητα μέσα σε έναν κατακερματισμένο κόσμο. Τί έχει αλλάξει όμως σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν; Η απάντηση έρχεται μέσα από μία κομβική διαπίστωση. Πρόκειται για την επιτάχυνση των μέγα-τάσεων ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης αλληλεπίδρασης μεταξύ τους, που οδηγεί σε επιμέρους ‘αιχμηρές’ κρίσεις. Επιβάλλεται λοιπόν να κινηθούμε μετασχηματιστικά σε όλο το εύρος της κοινωνίας, της οικονομίας, της επιχειρηματικότητας και της διακυβέρνησης.
Και η Κύπρος, πώς τοποθετείται στο τοπίο αυτό; Πως μπορεί να χειριστεί καλύτερα τις ευκαιρίες των προκλήσεων, περιορίζοντας τους όποιους κινδύνους; Στον τόπο μας έχουμε καλούς λόγους να είμαστε αισιόδοξοι για το πώς θα χειριστούμε τις όποιες κρίσεις. Άλλωστε τα τελευταία δέκα χρόνια έχουμε αντιμετωπίσει με επιτυχία κρίσεις χρηματοοικονομικές, δημοσιονομικές, αλλά και υγείας. Από αυτές έχουμε διδαχθεί πολλά. Πρώτα απ’ όλα το μικρό μέγεθος της κυπριακής οικονομίας, η ευελιξία και εξωστρέφειά της, μας δίνουν τη δυνατότητα να προσαρμοζόμαστε στις δυσκολίες και να τις ξεπερνάμε. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στο τέλος του 2022 υπολογίζεται στο 5,7%, μια επίδοση πέρα από κάθε πρόβλεψη. Για το 2023 ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα κυμανθεί στο 3%, μέσα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα. Η οικονομία παρουσιάζει ανθεκτικότητα και προοπτική, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος ήταν η μόνη χώρα της ΕΕ, που κατάφερε να διασφαλίσει αναβάθμιση της οικονομίας της.
Παρόλα αυτά δεν υπάρχει χώρος για οποιονδήποτε εφησυχασμό. Απαιτείται από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς εγρήγορση για την υιοθέτηση των αναγκαίων αλλαγών, αλλά και ισχυρή θέληση για την υλοποίησή τους. Απέναντι στην πραγματικότητα αυτή, όπως μορφοποιείται από τις επάλληλες κρίσεις και από τον τρόπο προσέγγισής τους, είναι κρίσιμο να γνωρίζουμε που θέλουμε να στοχεύσουμε ως χώρα και ποια είναι η κατεύθυνση που επιβάλλεται να ακολουθήσουμε. Τις απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά δίνει το Όραμα Κύπρος 2035 που επιδιώκει να κάνει την Κύπρο μια από τις καλύτερες χώρες στον κόσμο στο επίπεδο ποιότητας ζωής, εργασίας και επιχειρηματικότητας.
Ουσιαστικά αυτό που εκφράζεται μέσα από το Όραμα Κύπρος 2035, είναι ο μετασχηματισμός του οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης της χώρας. Αυτός θα επιτευχθεί μέσα από τρεις κύριους πυλώνες για το πώς θέλουμε την Κύπρο στο διεθνές περιβάλλον:
- Επιχειρηματικό και Εμπορικό κόμβο της Ευρώπης
- Ευρωπαϊκό Κέντρο υψηλής τεχνολογίας
- Πρωτοπόρο στη βιωσιμότητα
Φυσικά, η κατεύθυνση αυτή δεν αφορά μόνο στην οικονομία. Οι αναγκαίες οριζόντιες μεταρρυθμίσεις όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη ενεργειακή μετάβαση, είναι αλληλένδετες και με τη λειτουργία του κράτους αλλά και τη διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής κουλτούρας, απαραίτητης για την επιτυχία του όλου εγχειρήματος.
Απέναντι στις προκλήσεις αυτές και με δεδομένη την ταχύτητα των μεταβολών διεθνώς, επανέρχεται ως κομβικό το ζήτημα της ταχύτητας λήψης και υλοποίησης των αποφάσεων, κάτι που συνιστά ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Σε αυτό το περιβάλλον επαναπροσδιορίζεται και ο ρόλος των επιχειρήσεων, μέσα σε ένα νέο πλαίσιο που περιλαμβάνει την καλλιέργεια της καινοτομίας, τη δημιουργία εμπιστοσύνης και την ενθάρρυνση νέων μορφών συνεργασίας.
Στο νέο κόσμο που διαμορφώνεται, η επιχειρηματική κοινότητα έχει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει. Επιβάλλεται να λειτουργήσει ως μια αποτελεσματική δύναμη μεταρρυθμιστικής αλλαγής για όλη την οικονομία και κοινωνία. Έχουμε υποχρέωση όλοι μας να λειτουργήσουμε συνεργατικά για να συνδημιουργήσουμε την εύρωστη Κύπρο του αύριο που υπηρετεί τις ανάγκες του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου.
*CEO PwC Κύπρου
