Την Πέμπτη το βράδυ, σε συνέντευξή του στο ΡΙΚ1, ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας άνοιξε ένα παράθυρο «για εμπλουτισμό», δηλαδή τροποποίηση (αντί αναστολή εφαρμογής, που ζητούν οι συντεχνίες), της νέας στρατηγικής για την απασχόληση εργατών από τρίτες χώρες, την οποία ενέκρινε και έθεσε αυθημερόν σε ισχύ την Τετάρτη η απερχόμενη Κυβέρνηση.
Σε αυτό το κείμενο δίνουμε κάποιες ιδέες στον κ. Χριστοδουλίδη για τον «εμπλουτισμό» που υποσχέθηκε. Δεν είναι δικές μας προτάσεις. Είναι του συνδικαλιστικού κινήματος και κατατέθηκαν το 2021 στο Υπουργείο Εργασίας, χωρίς να αξιοποιηθούν. Προφανώς απορρίφθηκαν, εξού και δεν περιλαμβάνονται στη νέα στρατηγική που επέβαλε μονομερώς η Κυβέρνηση. Για την ακρίβεια, οι προτάσεις που μεταφέρουμε περιλαμβάνονται σε επιστολή του τότε γενικού γραμματέα της ΠΕΟ Πάμπη Κυρίτση, προς την τότε υπουργό, αείμνηστη Ζέα Αιμιλιανίδου, ως ένα πλαίσιο θέσεων για τον διάλογο που θα ξεκινούσε. Παρόμοιες και άλλες θέσεις κατέθεσαν επίσης η ΣΕΚ και η ΔΕΟΚ. Προφανώς είχαν την ίδια τύχη με τις προτάσεις της ΠΕΟ. Δεν βρήκαν θέση στη νέα στρατηγική του κ. Κούσιου. Στην οποία στρογγυλοκάθησαν κυρίως τα αιτήματα των εργοδοτών.
Από την επιστολή Κυρίτση (29/10/2021) και τις επιστολές των άλλων συντεχνιών, με συγκεκριμένες αλλαγές που ζητούσαν επί της στρατηγικής και δεν έγιναν -δεν απαντήθηκαν καν, ούτε συζητήθηκαν εντός του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος- επιβεβαιώνεται η θέση των συντεχνιών ότι δεν έγινε δομημένος διάλογος. Εξαγγέλθηκε αλλά δεν έγινε.
Σταχυολογούμε από την επιστολή Κυρίτση, για να φανεί πως ήθελαν και οι συντεχνίες την αναθεώρηση της αναχρονιστικής στρατηγικής, αλλά περιθωριοποιήθηκαν αυτά που ζήτησαν:
* «Ενώ γίνεται αποδεκτή η αρχή (που είναι θεμελιώδης στις συμφωνίες που έχουν διαμορφώσει την στρατηγική) ότι για να δοθούν άδειες εργοδότησης αλλοδαπών από τρίτες χώρες θα πρέπει να υπάρχει τεκμηριωμένη έλλειψη εργατικού δυναμικού, δεν καθορίζεται διαφανής διαδικασία γι’ αυτή την τεκμηρίωση, στην οποία να συμμετέχει και η συνδικαλιστική πλευρά», έγραφε ο κ. Κυρίτσης. Ούτε στην στρατηγική που δημοσιοποίησε ο κ. Κούσιος υπάρχει τέτοια διαφανής διαδικασία και όλοι ξέρουμε πόσο εύκολο είναι να ισχυριστεί ένας εργοδότης πως… δεν βρίσκει Κύπριους ή κοινοτικούς.
* «Αποτελεί για την ΠΕΟ (σ.σ. και τη ΣΕΚ και τη ΔΕΟΚ) θεμελιώδη θέση αρχής ότι για να μην είναι δυνατό να χρησιμοποιούνται αλλοδαποί ως φτηνή εργατική δύναμη, θα πρέπει ο εργοδότης που θα αδειοδοτηθεί να τηρεί για όλους τους εργαζόμενους της επιχείρησης τους όρους της συλλογικής σύμβασης του κλάδου του. Αν δεν υπάρχει κλαδική σύμβαση που να καλύπτει την επιχείρησή του, θα πρέπει να έχει συνομολογήσει επιχειρησιακή σύμβαση με αναγνωρισμένες συντεχνίες». Και όχι «σύμβαση» στο πόδι, στην απουσία συντεχνιών, που απλά χρησιμοποιείται σαν άλλοθι, ακόμα και από ανθηρές αλυσίδες, για να εξασφαλιστούν σωρηδόν οι άδειες εργοδότησης από το υπουργείο.
* Γράφει επίσης η ΠΕΟ: «Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε στρατηγική απασχόλησης που δεν θα ξεκαθαρίζει το θέμα (σ.σ. εννοεί «την υποχρέωση του εργοδότη να τηρεί τη συλλογική σύμβαση και να λειτουργούν η συλλογική διαπραγμάτευση και οι υγιείς εργασιακές σχέσεις»), ούτε μπορούμε να συμφωνήσουμε με αμφιλεγόμενες διατυπώσεις και «κίνητρα» αύξησης ανώτατων ποσοστών απασχόλησης αλλοδαπών, που να αφήνουν το θέμα της τήρησης της συλλογικής σύμβασης σε γκρίζο πεδίο». Όταν λέει για «κίνητρα» η ΠΕΟ, μάλλον εννοεί την ευχέρεια που παραχωρεί η «στρατηγική Κούσιου» σε εργοδότες να αυξάνουν από 30% σε 50% το ποσοστό αλλοδαπών στην επιχείρησή τους, αν έχουν συλλογική σύμβαση. Την οποία, ακόμα κι αν έχουν, πολύ συχνά δεν εφαρμόζουν, ιδιαίτερα για αλλοδαπό προσωπικό. Κοινό μυστικό.
* Και ποιος θα κρίνει ότι τηρείται η συλλογική σύμβαση σε μια επιχείρηση; Οι συντεχνίες λένε πως «η επιβεβαίωση ότι τηρείται αυτή η θεμελιώδης αρχή, θα πρέπει να γίνεται από τεχνικές επιτροπές κατά κλάδο, οι οποίες να λειτουργούν γι’ αυτό τον σκοπό, για όλες τις περιπτώσεις αδειοδότησης, περιλαμβανομένου του κλάδου της γεωργίας και κτηνοτροφίας».
* Ζήτησε, επίσης, η συντεχνία: «Η ΠΕΟ επιμένει για τεχνική επιτροπή που να εισηγείται σε ποιους κλάδους δικαιολογείται η αδειοδότηση αλλοδαπών από τρίτες χώρες και να εισηγείται και ανώτατα όρια στη βάση συγκεκριμένων αντικειμενικών και διαφανών κριτηρίων (…). Η εν λευκώ ανάθεση αυτής της τεκμηρίωσης στις υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας, χωρίς τη δική μας συμμετοχή (σ.σ. των συνδικαλιστικών οργανώσεων) δεν είναι αποδεκτή». Στην πράξη, ο κ. Κούσιος πέρασε από το Υπουργικό μια στρατηγική από την οποία αφαιρέθηκαν και οι τεχνικές επιτροπές, ανά κλάδο, που με συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων αξιολογούσαν (σε συμβουλευτική βάση) το βάσιμο των αιτημάτων για νέα εργοδότηση εργάτη από τρίτες χώρες. Διότι, σύμφωνα με τους εργοδοτικούς συνδέσμους, αυτές οι συμβουλευτικές τεχνικές επιτροπές προκαλούσαν καθυστέρηση…
Λοιπόν, αγαπητέ κ. νέε μας Πρόεδρε, ελπίζω να συνέβαλα στην υλοποίηση της πρόθεσής σας για «εμπλουτισμό» (αντικατάσταση, καλύτερα) της στρατηγικής Κούσιου. Υπάρχει και άλλο χρήσιμο υλικό, από τη ΣΕΚ και τη ΔΕΟΚ και άλλους, για να αξιοποιήσετε, φτάνει να ζητήσετε να γίνει πραγματικός διάλογος, εντός του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος.