Στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός τον περασμένο μήνα, μία από τις συζητήσεις που κέντρισε πολύ ενδιαφέρον ήταν αυτή που είχε τον εύγλωττο τίτλο «Η οικονομία της μακροζωίας». Η κεντρική ιδέα που τη διαπερνούσε ήταν ότιεάν είναι να ζήσουμε για περισσότερα χρόνια, θα πρέπει να αλλάξουμε συνήθειες, να προσαρμόσουμε κάποιους στόχους και επιθυμίες μας και να αποδεχτούμε ότι πλέον θα δουλεύουμε πιο πολύ.Δηλαδή, θα καθυστερήσουμε την απόσυρσή μας στη σύνταξη.
Το σύστημα, πολύ απλά δεν αντέχει να πληρώνει κάποιον από τα 60-65 του έως και τα 80-85 που είναι πια το προσδόκιμο ζωής στις χώρεςτης Δύσης όπου κι εμείς, ευτυχώς, ανήκουμε.
Στην Ιαπωνία, όπου ο μέσος κάτοικος είναι 48 ετών, οι άνθρωποι ζουν, κατά μέσο όρο 85 χρόνια. Ο Γιουσούκε Ναρίτα, βοηθός καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Γέιλ στην Αμερική, σόκαρε το φοιτητικό του ακροατήριο, όταν πρότεινε ως «καλή λύση» για να σταματήσει η «αυξανόμενη γήρανση» στη χώρα του, να επιβληθεί ένα «χαρακίρι ηλικιωμένων» και μάλιστα σε μία «τελετουργική αυτοκτονία»!
Την πρόταση αυτή επανέλαβε ο Ναρίτα και σε ένα πάνελ τηλεοπτικού σόου στην πατρίδα του. Μικτές οι αντιδράσεις. Οι γηραιότεροι έγιναν έξαλλοι και τον είπαν «εγκληματικά βέβηλο». Οι πιο νέοι, που θεωρούν ότι η γεροντοκρατία εμποδίζει τη χώρα τους να ανθίσει και τους ίδιους να ορθοποδήσουν, όχι μόνο συμφωνούν μαζί του, αλλά τον λατρεύουν κιόλας!
Στο newsletter τους την 7/2, οι «New York Times» σημειώνουν ότι σύμφωνα με προβλέψεις ειδικών, πάνω από τα μισά παιδιά που ζουν σε ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου και που σήμερα είναι 5 ετών,θα ζήσουν τουλάχιστον ως τα 100 τους.
Αυτά είναι καλά νέα, γράφει η εφημερίδα, αλλά μια κοινωνία γεμάτη από αιωνόβιους δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις. «Πώς προσαρμόζεσαι σε μια κοινωνία γερασμένων, πληρώνοντας την αναπόφευκτη ωρολογιακή βόμβα των συντάξεων καθώς αυτοί οι άνθρωποι θα πλησιάζουν στην αρχή της συνταξιοδότησής τους;».
Στην Γαλλία, όπου το προσδόκιμο ζωής είναι στα 82 κι όπου λίγο πιο πάνω από το μόλις 14% του ΑΕΠ πάει σε συντάξεις, είχαμε πριν μερικές εβδομάδες μαζικές απεργίες και μεγάλες διαδηλώσεις που ταρακούνησαν τη χώρα. Ήταν η αντίδραση των πολιτών, οργανωμένων και μη, απέναντι στην απόφαση της κυβέρνησης να αυξήσει από τα 62 στα 64 χρόνια το ελάχιστο όριο συνταξιοδότησης, με ισχύ από το 2030 και μετά.
Σε κοινωνίες που δεν περιμένουν πότε θα σκάσει η βόμβα για να αρχίσουν να αναζητούν λύσεις, αυτά τα θέματα και συζητούνται και περνούν από την τριβή και την «σύγκρουση» των πολιτών. Η περίπτωση της Ιαπωνίας μπορεί να φαντάζει και να είναι από τις πιο ακραίες, αλλά αυτή η «σύγκρουση γενεών» απλώνεται σιγά – σιγά παντού.
Δεν έχω εξειδικευμένη γνώση για το τι συμβαίνει στην Κύπρο. Τώρα που μπήκα σε αυτό το «λούκι», θα διαβάσω, θα μιλήσω με κόσμο και θα μάθω. Αρχικά όμως, έχω την αίσθηση, συζητώντας με δυο φίλους που κατέχουν άριστα τα ασφαλιστικά, υπάρχουν πολλές παθογένειες. Μία απλό τις οποίες, ίσως και από τις πιο μεγάλες, είναι οι πολιτικές συντάξεις. Ένα αξίωμα, το πληρώνουμε χρόνια και πολύ …
