Ακούστηκαν πολλά κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η οποία ξεκίνησε με χρυσόψαρα, καρχαρίες, ελέφαντες και προς το τέλος της το λεξιλόγιο εμπλουτίστηκε με αποστάτες, προδότες και διάφορα άλλα άκρως προσβλητικά επίθετα. Καλύτερα όμως να αφήσουμε τον ιστορικό του μέλλοντος να τα κρίνει, με την απαραίτητη απόσταση του χρόνου, που δείχνει επιείκεια στα πάθη και τις μικρότητες των ανθρώπων.
«Ας έχουμε την αίσθηση του μέτρου σε αυτό τον τόπο» ήταν μια από τις προσφιλείς φράσεις του Ανδρέα Μαυρογιάννη, ο οποίος έχασε τις εκλογές αλλά κέρδισε τις εντυπώσεις. Και είναι αλήθεια ότι η αίσθηση του μέτρου δοκιμάστηκε πολύ και σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία. Για την ακρίβεια παραβιάστηκε κατ’ εξακολούθηση, ειδικά τη βδομάδα μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου, όταν ήρθαν τα πάνω κάτω και είδαμε την πολιτική μας σκηνή να μετατρέπεται σε θέατρο σκιών.
Αν έχει χρόνο και διαβάσει τις εφημερίδες εκείνης της δύσκολης εβδομάδας, ο ιστορικός του μέλλοντος δεν θα πιστεύει στα μάτια του όταν θα δει την απώλεια της αίσθησης του μέτρου σε όλες τις εκφράσεις της, ειδικότερα από ανθρώπους που έδειξαν την φαιδρή ή την πολύ άσχημη πλευρά του εαυτού τους.
Γράφαμε την περασμένη εβδομάδα ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου ο ορίζοντας της εξουσίας κάνει τους χειρότερους εχθρούς να συμμαχούν και αντιστρόφως, κάνει ομοϊδεάτες να ερίζουν μέχρι χειροδικίας. Η «υπέρβαση» για την οποία ακούσαμε τόσα πολλά εκείνες τις ημέρες, θα είχε ουσία και νόημα εάν έθετε ως κίνητρο την καταλλαγή, ώστε να συμβάλει στην ελάχιστη συνεννόηση για τα μεγάλα θέματα που απασχολούν τη χώρα, με μεγαλύτερο ασφαλώς το Κυπριακό. Δυστυχώς όμως τα πράγματα δεν ήταν έτσι, τουλάχιστον για τους εμπνευστές της. Αφετηρία της ούτω καλούμενης υπέρβασης ήταν ο ρεβανσισμός. Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισότερο.
Όσοι είμαστε χρόνια σε αυτή τη δουλειά δεν πέφτουμε από τα σύννεφα. Ζήσαμε αρκετές εκλογικές αναμετρήσεις και έχουμε βιώσει πολλά παραδείγματα από συναγωνιστές που έγιναν θανάσιμοι εχθροί για χάρη της εξουσίας. Οπως είδαμε και πολλά περιστατικά πολιτικών αντιπάλων που έγιναν σχεδόν αδελφοποιτοί όταν ενώθηκαν με τα δεσμά της εξουσίας, αυτής της ανυπέρβλητης δύναμης που ασκεί μια ακαταμάχητη γοητεία στους ανθρώπους, από την αριστερότερη πλευρά του πολιτικού συστήματος μέχρι τους ακραίους δεξιούς. Η αλήθεια όμως είναι ότι ποτέ δεν περιμέναμε ότι θα βλέπαμε τόσο απροκάλυπτες ad hoc συμμαχίες και θα φθάναμε μέχρι του σημείου να βιώσουμε αυτή την σχεδόν διεστραμμένη υπερβολή, που την ονόμασαν «υπέρβαση». Δεν είναι μόνον η αίσθηση του μέτρου που χάθηκε, είναι και πολλά άλλα, όπως η αξιοπρέπεια κάποιων ανθρώπων, οι οποίοι υιοθετούν αβασάνιστα οποιονδήποτε ισχυρισμό, ακόμη κι αν συγκρούεται με τις πεποιθήσεις τους, αρκεί να υπηρετεί το πρόσκαιρο αφήγημα που τους βολεύει.
Αν υπήρχε η αίσθηση του μέτρου θα γνώριζαν όλοι αυτοί, και δη οι μεγαλόσχημοι πολιτικοί, ότι η ψήφος του κάθε πολίτη είναι κατά βούληση ούτως ή άλλως και δεν χρειάζεται απόφαση από συλλογικό όργανο προς τα που θα κατευθυνθεί. Φαίνεται όμως ότι στα ψηλά δώματα της εξουσίας τόσο πολύ έχασαν την επαφή τους με την κοινωνία που νόμισαν ότι απαιτείται απόφαση από Πολιτικό Γραφείο ή Κεντρική Επιτροπή, ακόμη και για το αυτονόητο, όπως είναι η ψήφος, η απόλυτη έκφραση της βούλησης και της συνείδησης του κάθε ανθρώπου.
«Κάναμε λάθη; Άνθρωποι είμαστε, απολογούμαστε», δήλωσε τόσο απλά ο Αβέρωφ Νεοφύτου, έχοντας δίπλα του τον εκλελεγμένο Πρόεδρο, τον οποίο μέχρι πρόσφατα αποκαλούσε αποστάτη, ενώ διαχώρισε τη θέση του από την θυγατέρα Κληρίδη, την οποία λίγες μέρες προηγουμένως αξιοποιούσε ως πειστήριο κομματικού πατριωτισμού και πολιτικής ορθότητας. Αυτήν που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποκάλεσε αγενώς «αχθοφόρο ενός μεγάλου ονόματος», άλλο ένα τεκμήριο της έλλειψης του μέτρου από την οποία υποφέρει η χώρα.
«Οι εκλογές έχουν τελειώσει και δεν υπάρχουν τα αισθήματα, κοιτάζουμε το καλό του τόπου», είπε ο Αβέρωφ Νεοφύτου σ΄ένα κρεσέντο πολιτικού σουρεαλισμού. Κυνισμός ή έλλειψη μέτρου; Η απόφαση δική σας. Kατά βούληση, εννοείται.
Ελεύθερα, 19.2.2023