Kαλά κάνει ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας που φαίνεται να πήρε πολύ ζεστά το Κυπριακό. Είχε για πολύ καιρό παγώσει κυριολεκτικά στα «τριπολικά» προεκλoγικά ψυγεία. Όχι πως αυτό ήταν δικαιολογία για να μη συνέλθει ούτε μια φορά το Εθνικό Συμβούλιο από τον Ιούνιο. Κι έγιναν τόσα από τότε: Oι εντεινόμενες απειλές της Τουρκίας, το πρωτόκολλο υποταγής των κατεχομένων στην Τουρκία, ο ορατός κίνδυνος προσάρτησης, η συνεχιζόμενη δημογραφική αλλοίωση (έγκλημα πολέμου το είπε η 4η Συνθήκη της Γενεύης το 1949), οι προβαλλόμενοι σχεδιασμοί για την Αμμόχωστο, η ένταξη του ψευδοκράτους (έστω και σαν οντότητας) στον Οργανισμό τουρκογενών κρατών.
Οι άλλοι δυο πόλοι παραμένουν ακόμα σε εκλογική αναμονή, τραγικά τραυματισμένοι από εθνικές τραγωδίες, για να ξαναδείξουν το όποιο και όπως το εννοούν ενδιαφέρον. Μπορεί το ξαναζεσταμένο φαγητό να έχει προβλήματα. Στα πολιτικά, όμως, θέματα και ιδιαίτερα όταν υπάρχει ξένη εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή, συνοδευόμενη και με δημογραφική αλλοίωση, δεν υπάρχει η πολυτέλεια χρόνου, ειδικά όταν δεν κάνεις κάτι ενάντια στην καλλιεργούμενη λήθη και την ηττοπάθεια… Ξέρουμε τι θέλουμε, πώς επιχειρηματολογούμε και πώς αντιστεκόμαστε; Κι όταν η κατοχική πλευρά προβάλλει όλο και πιο εκβιαστικούς όρους, δεν σημαίνει πως δικαιώνεται η επιμονή μας να «αγωνιζόμαστε» για ό,τι μάς έμεινε μέσα από ένα «τελευταίο και οδυνηρό συμβιβασμό» που ούτε συμβιβασμός δεν ήταν αφού ουδέν «κερδήθηκε»…
Σωστή, λοιπόν, αλλά υπό προϋποθέσεις η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Προέδρου για την ανάγκη ενεργότερης εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι θα ξέρει ο Ερντογάν και αντιτίθεται σε μια τέτοια παρουσία. Σαν αντίλαλος ο κατοχικός τοποτηρητής επαναλαμβάνει, ακόμα και την περασμένη Τετάρτη στην Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέα Ρόζμαρι Ντι Κάρλο. Το ζητούμενο, βέβαια, δεν είναι η παρουσία του όποιου επιλεγμένου εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά τι θα πει στο τέλος και τι θα υποστηρίξει; Λογικά θα είναι καλός γνώστης των αρχών της και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Θα λειτουργήσει, όμως, ως φραγμός για οτιδήποτε τα παραβιάζει και θα αποτελέσει μια βαλβίδα ασφαλείας για την Κυπριακή Δημοκρατία που (δεν μπορεί, θα το ξέρει πως) ολόκληρη είναι μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας; Μαζί με την εισήγηση θα πρέπει να αρθρώσουμε ένα καθαρό, ειλικρινή και ουσιαστικό λόγο εξηγώντας (επιτέλους) πως μια ομοσπονδία με γεωγραφικό διαχωρισμό των πολιτών με βάση την καταγωγή ή/και τη θρησκεία θα νομιμοποιούσε την κατοχική βία. Παρόμοιό της δεν έχει, τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό χώρο και, πολύ απλά, παραβιάζει τις ίδιες τις ευρωπαϊκές αρχές! Γνωρίζουμε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση (το ίδιο και τα Ηνωμένα Έθνη) δεν αποδέχεται την τουρκική απαίτηση για δυο κράτη. Όλα τα άλλα τα δέχεται;
Πάλι καλά που οι παράλληλες διαδρομές δεν τέμνονται και δεν συναντώνται, Μακάρι να είναι πάντα έτσι. Γιατί μας ανησυχεί η ευρωπαϊκή (εκβιαστική) πρωτοβουλία για επιβολή μιας κακής λύσης στο θέμα του Κοσσόβου. Μέχρι τώρα η αναγνώρισή του από τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εκτός Κύπρου, Ελλάδας, Ισπανίας, Ρουμανίας, Σλοβακίας) είχε το άλλοθι πως η Σερβία δεν είναι μέλος της. Για τα δικά της μέλη είναι σαφώς ενάντια σε αποσχιστικές κινήσεις, ανεξάρτητα από ομοιότητες και διαφορές: Καταλονία, Σκωτία – γιατί όχι και για την Κύπρο;
Το γαλλογερμανικό σχέδιο που (προκαταρκτικά) συμφωνήθηκε από τη Σερβία και το Κόσσοβο στις 28 Φεβρουαρίου, στοχεύει και προσβλέπει στην αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας. Και η ορολογία και η φρασεολογία πολύ ανησυχητικούς συνειρμούς ενεργοποιούν… Θέλουν, λέει, «να ξεπεράσουν την κληρονομιά του παρελθόντος» και συμφώνησαν να αναπτύξουν «αμοιβαία κανονικές σχέσεις καλής γειτονίας στη βάση ίσων δικαιωμάτων»… Και θα αναγνωρίζουν αμοιβαία έγγραφα και κρατικά σύμβολα και διαβατήρια και τελωνειακές σφραγίδες… Στο μεταξύ «θα καθοδηγούνται από τον σκοπό και τις αρχές …των Ηνωμένων Εθνών…. τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση…». Και η Σερβία δεν θα αντιταχθεί στην ένταξη του Κοσσόβου σε διεθνείς οργανισμούς… Tι άλλο μένει;
Δεν είναι του παρόντος να σχολιαστεί διεξοδικά τούτη η εξέλιξη που, τελικά, μπορεί να μην ολοκληρωθεί. Το ανησυχητικό είναι πως προέρχεται από μια επίμονη γαλλογερμανική πρωτοβουλία («καλές υπηρεσίες» που θα λέγαμε). Είναι σημαντικές οι ευρωπαϊκές ευθύνες στον διαμελισμό της πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβίας, με το πρόβλημα του Κοσσόβου να παραμένει ένα από τα εκκρεμή κεφάλαια. Η Σερβία εκβιάζεται με δέλεαρ μια ευρωπαϊκή προοπτική, μπορεί και να τιμωρείται για τη στάση της στο ουκρανικό. Άλλο, όμως, οι αποφάσεις κυβερνήσεων και οι επιλογές πολιτικών κι άλλο η τιμωρία των λαών με «λύσεις» που δεν βοηθούν την ειρήνη.
Η σε βάθος ανάλυση όλης της εξέλιξης μπορεί να επιβεβαιώσει πολλές διαφορές από το δικό μας πρόβλημα. Οι παράλληλες διαδρομές δεν δηλώνουν αντιστοίχηση αλλά σηματοδοτούν μια θετική πρόβλεψη που χρειάζεται προσπάθεια για να επιβεβαιωθεί: Πως, ευτυχώς, οι παράλληλες διαδρομές δεν συναντώνται…
ktsimillis@cytanet.com.cy