Το πολύνεκρο δυστύχημα των Τεμπών μας ταρακούνησε. Σκόρπισε θάνατο σε 57 ψυχές, κυρίως νέα παιδιά, που είχαν επιλέξει το τραίνο ως την οικονομικότερη λύση για το ταξίδι στη Θεσσαλονίκη. Είχε και η Κύπρος το δικό της μερτικό στην ανθρωποθυσία. Οι εικόνες συγκλονιστικές. Ανθρώπινες σάρκες στα συντρίμμια. Αγνοούμενοι. Πληγωμένοι. Πολλά τα αναπάντητα «γιατί». Ανείπωτος ο θρήνος.
Απόλυτα δικαιολογημένες οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, με πρωταγωνιστή τη νέα γενιά. Αυτή, που παρά το νεαρό της ηλικίας, πρόλαβε να βιώσει την οικονομική κρίση και τα μνημόνια που αφαίμαξαν την κοινωνία, αύξησαν την ανεργία, μείωσαν μισθούς κι άφησαν την ανασφάλεια να επισκιάσει το μέλλον. Την πρωτοφανή κρίση του κορωνοϊού, που της στέρησε την κοινωνικοποίηση. Συσσωρευμένη η οργή σε δύσκολους καιρούς αβεβαιότητας. Η πολιτική σκακιέρα σείεται από ανταγωνισμούς. Η ρωσο- ουκρανική σύρραξη μαίνεται. Το ενδεχόμενο πυρηνικής σύρραξης αιωρείται. Ενεργειακοί ανταγωνισμοί, πόλεμοι, περιβαλλοντικά προβλήματα, σεισμοί και φυσικές καταστροφές φέρνουν τα πάνω κάτω. Οι τουρκικές απειλές εντείνονται σε Αιγαίο, Θράκη, Κύπρο. Επιπρόσθετα, διαχρονικές παθογένειες δυσκολεύουν την καθημερινότητα του πολίτη και ειδικά των νέων.
Κρίση αξιών και διαφθορά εντείνουν την απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Ο συνειρμός πως στα Τέμπη θα μπορούσε να ήταν θύμα, ο καθένας/ καθεμιά από εμάς, εξαντλεί ανοχές. Προκαλεί εκρήξεις. Διαμαρτυρία, για το σαθρό σύστημα που αφήνει την πολιτεία σε αυτόματο πιλότο, να δρα ως Επιμηθέας και ποτέ ως Προμηθέας, ανίκανη να προλάβει τραγωδίες σε Μάτι, Μαρί, Γραμματικό, Μάνδρα, Πάρνηθα. Η νέα γενιά διερωτάται πότε θα υπάρξουν και στις χώρες μας, εκείνοι οι μηχανισμοί και τα συστήματα ελέγχου που θα αποτρέπουν τέτοιες τραγωδίες. Πότε επιτέλους θα τερματιστεί η διαπλοκή, το πελατειακό κράτος, το πελατειακό σύστημα. Πότε θα λειτουργήσουν κανόνες, έλεγχοι σε κρίσιμα σημεία, αξιοκρατική και υπεύθυνη στελέχωση, διαφάνεια και λογοδοσία για να εξυπηρετείται ο πολίτης και όχι η κερδοσκοπία, το δημόσιο και όχι το ατομικό συμφέρον. Ψιλά γράμματα. Μεγάλες οι προσδοκίες. Κι όμως, υπάρχουν χώρες- πρότυπα με καλές πρακτικές. Υπάρχουν ευρωπαϊκές οδηγίες και χρηματοδοτήσεις για αναγκαίες βελτιώσεις και αναβαθμίσεις της ποιότητας ζωής. Εναπόκειται στους εκάστοτε κυβερνώντες να τις υιοθετήσουν. Να βελτιώσουν τα κακώς έχοντα, δημοκρατικά ελλείμματα και διαχρονικές παθογένειες.
Η τραγωδία στα Τέμπη πρέπει να είναι η τελευταία. Απαιτείται πολιτική βούληση για να μπει φραγμός στις παλαιοκομματικές νοοτροπίες του τύπου «πάμε και όπου βγει..», «σώπα να περάσουμε..», «δεν βαριέσαι αδελφέ..». Ο αυτόματος πιλότος πρέπει επιτέλους να μπει στο περιθώριο. Το κράτος οφείλει να ξέρει που πάει και πώς πάει. Να καταρτίσει ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό υλοποίησης έργων υποδομής που να ελέγχεται πλήρως από ένα Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας, όπως κάθε επιχείρηση με κοινωνική υπευθυνότητα. Να στοχεύει στην ικανοποίηση του πολίτη, την ποιότητα και ασφάλεια των προσφερόμενων υπηρεσιών. Να υιοθετήσει ένα σύστημα ISO, αναβαθμίζοντας τεχνολογίες, αποκτώντας συστήματα μηχανογράφησης, επαρκή στελέχωση, έλεγχο, λογοδοσία. Κάθε κρίση συνιστά αφορμή για αλλαγή, διάγνωση λαθών, αλλαγή νοοτροπιών, ευκαιρία για να προβληματιστεί το κράτος πως να υπηρετήσει καλύτερα τον πολίτη.
Η έμπρακτη αναβάθμιση των σιδηροδρόμων και όχι μόνο, θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τις ζωές που χάθηκαν. Το Ελληνικό κράτος όφειλε να είχε αξιοποιήσει σωστά τα ευρωπαϊκά κονδύλια που του δόθηκαν το 20Ι4, για «Ανάταξη και αναβάθμιση του συστήματος σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης και αντικατάσταση 70 αλλαγών τροχιάς σε εντοπισμένα τμήματα του άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας». Οφείλει να δώσει απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που έθεσε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία από τον Νοέμβρη 2022, κατά πόσο ζημιώθηκε ο προϋπολογισμός της ΕΕ, για έργα που δεν έγιναν και επίμαχες συμβάσεις που χρηματοδοτήθηκαν από από το 2007 εθνικά και κοινοτικά κονδύλια .
Η τραγωδία στα Τέμπη ας αποτελέσει αφορμή για ουσιαστική έρευνα σε βάθος δεκαπενταετίας για να καταλογιστούν ευθύνες σε όσους βαρύνονται με παραλείψεις, αυθαιρεσίες, ρουσφέτι ή απέτυχαν να υπηρετήσουν υπεύθυνα σε θέσεις-κλειδιά. Η κάθαρση και η αποτελεσματική τιμωρία ας είναι βάλσαμο στις ψυχές που χάθηκαν και υπόσχεση στη νέα γενιά πως τέτοιες τραγωδίες δεν θα επαναληφθούν.
*Αντιπρόεδρος ΔΗΠΑ, πρώην ευρωβουλευτής.
