Σε συνέχεια του χθεσινού άρθρου για τα φωτοβολταϊκά και τις πρώτες βοήθειες μέσω του ripple control, ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα η εγκατάσταση οικιακών φωτοβολταϊκών, αλλά και εν αναμονή της επισημοποίησης του νέου σχεδίου εγκατάστασης ΑΠΕ για αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, πρέπει να επισημάνουμε προς τους καταναλωτές (φυσικά και νομικά πρόσωπα, κάθε είδους, όχι μόνο επιχειρηματίες) ότι εξακολουθεί να υπάρχει σοβαρή ένσταση από μια μερίδα επιχειρηματιών (δηλαδή αυτών που εμπλέκονται επαγγελματικά στην παραγωγή και προμήθεια πράσινης ενέργειας), αλλά και κάποιων στην κρατική μηχανή, για την πρόνοια του σχεδίου που επιτρέπει για πρώτη φορά τη μαζική εγκατάσταση φωτοβολταϊκών εικονικού συμψηφισμού λογαριασμών (virtual net billing).

Η νέα αυτή δυνατότητα επιτρέπει την κάλυψη αναγκών σε ηλεκτρισμό -ή μέρους των αναγκών- από επιχειρήσεις μικρές και μεγάλες, υπηρεσίες – οργανισμούς του δημόσιου και ημιδημόσιου τομέα, αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέων-σωματείων-ιδρυμάτων του ιδιωτικού τομέα, μέσω αυτοπαραγωγής. Και με τις εγκαταστάσεις των φωτοβολταϊκών να μπορούν πλέον να τοποθετηθούν… εκτός έδρας, δηλαδή σε χώρο άλλο από τον χώρο όπου στεγάζεται η μονάδα που διεκδικεί την αυτοπαραγωγή.

Είναι προφανές ότι οι σοβαρές αναπηρίες στο δίκτυο μεταφοράς και διανομής, σε κάποιες περιοχές έστω, δεν θα επιτρέψουν σε όλους τους ενδιαφερόμενους να αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα. Άλλωστε, περιορισμούς βιώνουν και επιχειρηματίες που έχουν αδειοδοτημένα εμπορικά φωτοβολταϊκά πάρκα και δεν μπορούν να τα εγκαταστήσουν και να τα λειτουργήσουν, λόγω κορεσμού του δικτύου στην περιοχή όπου αδειοδοτήθηκαν.

Προφανώς η ενδεχόμενη έγκριση του virtual net billing θα αυξήσει τα αιτήματα για συνδέσεις φωτοβολταϊκών και θα επιδεινώσει τα προβλήματα κορεσμού του δικτύου σε κάποιες περιοχές. Συνεπώς, θα πληγούν και συμφέροντα επιχειρηματιών του τομέα, που δεν θα μπορούν να επεκτείνουν τις εγκαταστάσεις τους. Και επιπλέον «θα χάσουν δουλειά»: Λιγότερη πράσινη παραγωγή θα διεκδικείται από μεγάλους ή μικρομεσαίους καταναλωτές (νοουμένου ότι μέρος αυτών θα καταστούν αυτοπαραγωγοί) και λιγότερη… μεσιτεία, δηλαδή μικρότερη εμπλοκή των προμηθευτών ηλεκτρισμού.

Η προηγούμενη διοίκηση του Υπουργείου Ενέργειας, υπό τη Νατάσα Πηλείδου, ήταν έντονα τοποθετημένη υπέρ της προώθησης του virtual net billing (το virtual net metering, για οικιακούς καταναλωτές και μερίδα γεωργών και κάποιων άλλων, ήδη επιτρέπεται), έστω με κάποιες οροφές στη μέγιστη αυτοπαραγωγή (μέχρι 150 κιλοβάτ χωρίς σύστημα αποθήκευσης και έως 500 κιλοβάτ με αποθήκευση). Διότι κρίθηκε -δικαιολογημένα- ότι αυτή η πρακτική θα ρίξει για μικρομεσαίους και μεγάλους καταναλωτές το κόστος ηλεκτροδότησης, κάτι που και ο νέος υπουργός Ενέργειας μόλις την Τετάρτη καθόρισε ως προτεραιότητά του.

Ωστόσο, το νέο σχέδιο για αυτοπαραγωγή δεν πρόλαβε να το εγκρίνει και να το θέσει σε ισχύ η απελθούσα Κυβέρνηση. Την απόφαση καλείται να πάρει ο νέος υπουργός Ενέργειας και το Υπουργικό με τη νέα του σύνθεση.

Δεν είναι γνωστές ακόμα οι επίσημες και τελικές θέσεις της ΡΑΕΚ επί του σχεδίου και ιδιαίτερα επί της συγκεκριμένης πτυχής, καθώς μόλις πρόσφατα έστειλε τις θέσεις της στο υπουργείο. Με τον νόμο όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα, δεν απαιτείται πλέον η συγκατάθεση της ΡΑΕΚ για να εφαρμοστεί το νέο σχέδιο. Από την άλλη, όμως, δεν είναι ούτε πολιτικά, ούτε τεχνοκρατικά εύκολο να παραβλεφθούν χωρίς νέα διαβούλευση οι θέσεις της ΡΑΕΚ, σε περίπτωση που είναι αρνητικές ή επιφυλακτικές έναντι του virtual net billing.

Χωρίς να γνωρίζουμε τις τελικές θέσεις της ΡΑΕΚ, είναι γνωστό πως ο Σύνδεσμος Συμμετεχόντων στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού (ΣΣΑΑΗ) και σε κάποιο βαθμό και ο Σύνδεσμος Επιχειρηματιών ΑΠΕ Κύπρου (ΣΕΑΠΕΚ) διαφωνούν ή διατηρούν επιφυλάξεις για το νέο μέτρο προώθησης της αυτοπαραγωγής. Ο ΣΣΑΑΗ, κατά τη διαβούλευση που προηγήθηκε, υποστήριξε ότι με το virtual net billing «τα λειτουργικά προβλήματα του δικτύου αυξάνονται, χωρίς αυτοί οι παραγωγοί να καλούνται να ικανοποιούν απαιτήσεις δικτύου ή λειτουργικού ισοζυγισμού. Συνεπώς, θέματα υπερφόρτωσης δικτύου ή κάλυψης της αστάθειας που προκαλεί η αυξομείωση της παραγωγής δεν κοστολογούνται, ούτε επιβαρύνουν τους συγκεκριμένους παραγωγούς». Σε άλλο σημείο, ο εν λόγω σύνδεσμος «εισηγείται προς την Πολιτεία τη διατήρηση του Εικονικού Συμψηφισμού μόνο σε οικιακούς καταναλωτές (σ.σ. virtual net metering) και αποφυγή διεύρυνσης ενός τέτοιου μηχανισμού/καθεστώτος, που μόνο στρεβλώσεις μπορεί να δημιουργήσει στην εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρισμού». Επιπλέον, εκτιμούν ότι η διεύρυνση της αυτοπαραγωγής θα επιβραδύνει ή θα παρεμποδίσει τη δημιουργία ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.

Το Υπουργείο Ενέργειας, πριν την αποχώρηση της κ. Πηλείδου, δεν είχε υιοθετήσει τις ανησυχίες των συνδέσμων των ενδιαφερόμενων επιχειρηματιών, κάτι που φαίνεται στα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης. Απομένει τώρα να δούμε αν με την ανάληψη της ηγεσίας στο αρμόδιο υπουργείο από τον Γιώργο Παπαναστασίου είναι δυνατό να αλλάξουν τα δεδομένα και να γίνουν δεύτερες σκέψεις για το μαζικό virtual net billing, κάτι όμως που μοιάζει απομακρυσμένο σενάριο, λόγω και των σφοδρών αντιδράσεων που θα προκύψουν από την πλειονότητα της επιχειρηματικής κοινότητας αλλά και από κοινωνικούς φορείς, αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και οργανισμούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.