Στην αρχή, κάποια στελέχη της κυβέρνησης μάς έλεγαν πως δεν θα πάρουμε ούτε σεντ από την ΕΕ και το Ταμείο Ανάκαμψης αν προηγουμένως δεν εγκρίνονταν τα νομοσχέδια που εισάγουν μεταρρυθμίσεις σε κάποιους τομείς της κρατικής και κοινωνικής λειτουργίας. Ένας-δυο υπουργοί, μάλιστα, υπαινίχθηκαν πως οι μεταρρυθμίσεις έπρεπε να γίνουν «εδώ και τώρα», πριν τις βουλευτικές, πριν την κατάθεση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης, διαφορετικά η ΕΕ δεν θα καταδεχόταν ούτε καν να συζητήσει το σχέδιο, πόσο μάλλον να εκταμιεύσει χρήματα για την Κύπρο.
Εκείνες οι απελπισμένες προειδοποιήσεις ήταν απότοκο των δυσκολιών που συνάντησε η κυβέρνηση στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων, κάποιες από τις οποίες εκκρεμούν για χρόνια, με ευθύνη της Βουλής. Για κάποιες καθυστερήσεις έχει ευθύνη και η κυβέρνηση.
Ευτυχώς αντιλήφθηκε γρήγορα η κυβέρνηση πως με τις απειλές δεν βγαίνει δουλειά. Και σταδιακά άρχισαν να μας λένε την αλήθεια. Η ΕΕ όντως εννοεί πως για να δώσει το 1 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Κύπρο, αλλά και όλα τα άλλα δισεκατομμύρια στα υπόλοιπα κράτη μέλη, θα πρέπει αυτά να κάνουν το προφανές: Να υλοποιήσουν τα εθνικά σχέδια που ενέκριναν και κατέθεσαν. Και είναι όντως αλήθεια ότι η εκταμίευση των χρημάτων θα γίνεται σταδιακά, αναλόγως της υλοποίησης των σχεδίων και των μεταρρυθμίσεων.
Εν ολίγοις, η Κύπρος έχει περιθώριο να υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις που ζήτησε η ΕΕ -τις πλείστες από τις οποίες τις ζητούν εδώ και χρόνια και η κυπριακή κοινωνία και η πολιτική ηγεσία- μέχρι το 2023. Έως τότε, θα αποδεσμευτούν κάποια κονδύλια -η κυβέρνηση ελπίζει ότι Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο θα μπορέσει να τσεπώσει τα πρώτα 150 εκατ.- αλλά ο κύριος όγκος της βοήθειας (η οποία θα επιστραφεί από τα κράτη μέλη σε βάθος χρόνου) θα παραχωρηθεί μετά το 2023. Εφόσον οι μεταρρυθμίσεις προχωρήσουν. Αλλά όχι μόνο οι μεταρρυθμίσεις όπως μάθαμε να τις παπαγαλίζουμε. Θα πρέπει να κάνουμε και πολλά άλλα, τα οποία είναι καταχωρισμένα στο Εθνικό Σχέδιο, το οποίο θα σταλεί τις επόμενες μέρες, και επισήμως πλέον, στην Κομισιόν. Η οποία λίγο-πολύ το έχει ήδη εγκρίνει.
Πολλοί λένε και δεν μπορείς να τους αδικήσεις πως στην Κύπρο θέλουμε «βούρδουλα» για να αλλάξουμε. Με την έννοια ότι πρέπει να φτάσουμε στο «και μη παρέκει». Ή να μας επιβληθεί ένα πρόγραμμα, χωρίς την υλοποίηση του οποίου… money yok.
Ωστόσο, ο πιο εποικοδομητικός τρόπος και ο πιο γρήγορος για να αλλάξεις, είναι να το κάνεις αβίαστα και πρόθυμα. Αφού συνειδητοποιήσεις την ανάγκη για αλλαγή. Είμαστε δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές και μάλλον κανένας δεν ξέρει τι θα μας ξημερώσει στις 31 Μαϊου. Ποια απόχρωση θα δεσπόζει στα έδρανα της νέας Βουλής, ποια επιρροή θα έχει η κυβέρνηση σε αυτήν, ποιες συνεργασίες είναι δυνατό να λειτουργήσουν.
Ωστόσο, οι πλείστες από τις «γνωστές» μεταρρυθμίσεις συγκεντρώνουν ήδη μια ευρεία συναίνεση και με κάποιες, σημαντικές ή επουσιώδεις, προσθαφαιρέσεις μπορούν να εγκριθούν ακόμα και ομόφωνα. Θα πρέπει χωρίς άλλες καθυστερήσεις η κυβέρνηση και η πολιτική ηγεσία να συμφωνήσουν ότι προτεραιότητα της νέας Βουλής είναι να τελειώνει με τα νομοσχέδια για τις αλλαγές στην τοπική αυτοδιοίκηση, τη δικαιοσύνη, τη δημόσια υπηρεσία. Υπάρχει θεωρητικά η προθεσμία του 2023, αλλά ας μην ξεχνούν όλοι αυτοί πως τις μεταρρυθμίσεις τις έχει ανάγκη ο τόπος εδώ και χρόνια και η σύνδεσή τους με το Ταμείο Ανάκαμψης είναι απλά μια ευκαιριακή πρόσθετη πίεση.
Αν η νέα Βουλή δεν καταφέρει να ενεργοποιηθεί τάχιστα και να ξεπετάξει τα ήδη πολυσυζητημένα νομοσχέδια νωρίς το φθινόπωρο, θα έχει ήδη χάσει τουλάχιστον τις εντυπώσεις.
Από εκεί και πέρα, από τη νέα Βουλή αναμένουμε να διαχειριστεί και πολλές άλλες, λιγότερο αρεστές στην ΕΕ και κάποιους φιλελεύθερους κύκλους, αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, που αφορούν, για παράδειγμα, την επαναρρύθμιση της εργασίας σε κάποιους κλάδους, τη βελτίωση των όρων απασχόλησης, που έχουν υποβαθμιστεί ραγδαία και επικίνδυνα τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε τομείς χωρίς συλλογικές συμβάσεις και με θύματα κυρίως νέους εργαζόμενους ή άτομα στα όρια της συνταξιοδότησης, την αναβάθμιση και επέκταση της κοινωνικής ασφάλισης και του επιπέδου διαβίωσης αλλοδαπών εργαζομένων και μεταναστών, στόχος συνδεδεμένος με την παραχώρηση αδειών εργασίας και την ομαλή και έντιμη κοινωνική τους ενσωμάτωση, τη θέσπιση δικαιότερου φορολογικού συστήματος, με παράλληλη δημόσια συζήτηση των περίφημων φορολογικών κινήτρων σε ξένους επενδυτές και την αντιμετώπιση επιτέλους της τεραστίων διαστάσεων ανέντιμης φοροδιαφυγής.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ
ΟΤΑΝ με το καλό οι μεγάλοι της ιδιωτικής οικονομίας πάρουν τα πάνω τους, χάρη στα… φλογερά φιλιά της ζωής που τους δίνει εδώ και 15 μήνες το κράτος, θέλουμε να πιστεύουμε πως θα δείξουν την αλληλεγγύη και την κατανόηση που απαιτείται, σαν τεθεί θέμα συνέχισης της στήριξης των αδυνάτων του επιχειρείν, αλλά κυρίως των αδυνάτων της κοινωνίας, περιλαμβανομένων των χιλιάδων εργαζομένων που είδαν να λεηλατούνται τα εισοδήματά τους.
ΘΕΛΩ να πω, δεν θα επανέλθουμε στο αγαπημένο τροπάριο ορισμένων ότι η κρατική στήριξη αποτελεί ανεπιθύμητη και επιζήμια νόθευση της ελεύθερης αγοράς και παραβίαση των ιερών κανόνων της.
ΒΕΒΑΙΑ, όλο και κάποιοι θα θυμηθούν, εκ των υστέρων, τον περιβόητο ηθικό κίνδυνο.
ΑΝ οι περίπου 500 Κύπριοι που συμμετείχαν στο τελευταίο Ευρωβαρόμετρο δίνουν μια αληθινή εικόνα της θέλησης της κυπριακής κοινής γνώμης, τότε η κυβέρνηση, η ΟΕΒ, το ΚΕΒΕ και άλλοι επαγγελματικοί – εργοδοτικοί φορείς θα τα βρουν μπαστούνια στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν τη νομοθετική ρύθμιση κατώτατου μισθού ή καλύτερα κατώτατων μισθών, ανά κατηγορία επαγγελμάτων.
ΣΥΜΦΩΝΑ με το ευρωβαρόμετρο, το 96% των ερωτηθέντων στην Κύπρο απάντησαν υπέρ του καθορισμού κατώτατου μισθού, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 87%.
Η ΕΡΕΥΝΑ της CΥPRONETWORK και του CIM έδειξε ότι το ποσοστό των εταιρειών που «έχουν χάσει θέσεις εργασίας» μέσα στο κύμα πανδημίας του 2021 αυξήθηκε στο 15%, έναντι 10% κατά την πανδημία του 2020. Αν η απώλεια θέσεων εργασίας ισοδυναμεί με απολύσεις, υποθέτουμε θα έχει να μας πει πολλά και διάφορα η υπουργός Εργασίας, όσον αφορά τις διαβεβαιώσεις της ότι θα ζητηθεί -ακόμα και μέσω δικαστηρίων- να επιστραφεί κρατικό χρήμα από εταιρείες που δεν τήρησαν τον όρο της αποφυγής απολύσεων κατά την αξιοποίηση των σχεδίων στήριξης.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ Οικονομικών του Λουξεμβούργου, Pierre Gramegna, εξέφρασε την Πέμπτη την πεποίθηση ότι η κρίση του κορωνοϊού θα είναι «V crisis», δηλαδή μετά τη βαθιά ύφεση θα έρθει μεγάλη ανάκαμψη. Πρέπει να το «έκλεψε» ο κ. υπουργός, από όλους εκείνους που έλεγαν ακριβώς το ίδιο πριν ένα χρόνο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΕ πολύ το Υπουργείο Εμπορίου τον νέο «πολυνόμο» για την προστασία των καταναλωτών. Ουδέν πρόβλημα. Ως νόμος, είναι όντως μία αναβάθμιση. Προβλέπονται και «μυστικοί καταναλωτές», λέει, που θα προσπαθούν να πιάσουν στα πράσα πωλητές-παραβάτες. Θα κρατήσουμε μικρό καλάθι και θα περιμένουμε κάτι απλό, για αρχή: Να βάζουν, επιτέλους, τιμές στα προϊόντα τους όλοι οι καταστηματάρχες.
ΜΕΡΑ με τη μέρα επανακτούμε την ελευθερία μας και κάνουμε βήματα προς την κανονικότητα μας, με την οικονομία στο σύνολό της να έχει ανοίξει, δήλωσε την Πέμπτη ο Αβέρωφ Νεοφύτου. Να ευχαριστείτε την καλή σας τύχη, πρόεδρε. Ευτυχής σύμπτωση να ανοίξουν όλα, χωρίς κανένα κίνδυνο, 15 μέρες πριν τις εκλογές. Αν ήταν στημένο θα είχε και έλεος.
Και… όποιος θέλει
Μίλησε με διαφορά τον λιγότερο χρόνο, έχω την εντύπωση, η Άννα Μαραγκού, εκ μέρους της Πρωτοβουλίας «Αμμόχωστος για την Κύπρο», μετά την υποβολή των υποψηφιοτήτων. Αλλά όσα είπε ήταν απολύτως κατανοητά. Προφανώς και αληθινά. Είτε συμφωνείς, είτε διαφωνείς. Κάτι που σπανίως πετυχαίνουν οι επαγγελματίες πολιτικοί: «Με αυτοπεποίθηση, με όραμα, με κέφι για πολλή δουλειά, αλλά κυρίως για την επανένωση του τόπου μας, την πάταξη της διαφθοράς, για να φτάσουμε σε ένα κράτος, το οποίο όπως λέει ο Γκουτέρες, θα είναι κανονικό, θα είναι κοσμικό και θα είναι για όλους».
Θυμάστε;
Μεγάλη παράλειψη από την κυβερνητική παράταξη: Ούτε λέξη για το ερευνητικό – γεωτρητικό μας πρόγραμμα κι ας είμαστε 15 μέρες πριν τις εκλογές. Μοιάζει περίεργο. Ούτε λέξη και η αντιπολίτευση. Στις προηγούμενες 3-4 εκλογικές διαδικασίες, το φυσικό μας αέριο ήταν το αγαπημένο θέμα και των μεν και των δε. Και εμάς των δημοσιογράφων. Και των αναλυτών. Και της κοινής γνώμης. Τώρα, τίποτε. Ούτε ερωτήσεις, ούτε απαντήσεις. Κοντεύουμε να ξεχάσουμε τους αριθμούς των «οικοπέδων». Ενέργεια ίσον τιμές καυσίμων μόνο, όπως παλιά.
