Το σοκ του ιού, τι άλλο θα συμπαρασύρει;

Το “Δόγμα του Σοκ”, όπως το εξηγεί η συγγραφέας του Ναόμι Κλάιν, είναι η πολιτική στρατηγική που χρησιμοποιεί κρίσεις μεγάλης εμβέλειας ώστε να προωθήσει πολιτικές που συστηματικά διευρύνουν την ανισότητα, πλουτίζουν τις ελίτ και υπονομεύουν οποιονδήποτε άλλον. Σε στιγμές κρίσεων οι άνθρωποι τείνουν να εστιάζουν στις καθημερινές ανάγκες για να επιβιώσουν μέσα στην κρίση, όποια κι αν είναι, και επίσης εμπιστεύονται περισσότερο εκείνους που κατέχουν την εξουσία. Την ώρα της κρίσης δεν προσέχουμε όσο πρέπει το παιχνίδι της εξουσίας. 

 

Έτσι και σε αυτή την κρίση, του κορωνοϊού. Η αντιμετώπιση της κρίσης του κορονωϊού είναι ένα κλασικό παράδειγμα λήψης αποφάσεων υπό συνθήκες ακραίας αβεβαιότητας. Οι κυβερνήσεις πρέπει να ισορροπήσουν μεταξύ της Σκύλλας του οικονομικού κόστους που συνεπάγεται το shutdown και της Χάρυβδης της αύξησης των λοιμώξεων, καθώς οι περιορισμοί θα αίρονται. Ανακοινώνονται μέτρα, σχέδια, πολιτικές κι ο κόσμος υπακούει καθώς γίνονται για το καλό τους. 

Η συγγραφέας Ναόμι Κλάιν εκτιμά πως οι κυβερνήσεις και η παγκόσμια ελίτ θα εκμεταλλευτούν την πανδημία ως μία “τέλεια καταιγίδα” για να προωθήσουν πολιτικές τους. Θα μου πείτε, δεν είμαστε δα και μια τεράστια χώρα όπως τις ΗΠΑ, στην οποία αναφέρεται, ωστόσο, η λογική (και οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν) είναι οι ίδιοι.  

Η επόμενη μέρα φέρνει τεράστιες αλλαγές στο εργασιακό τοπίο, όπου όλα θα είναι υποβαθμισμένα: από τις αμοιβές και τα ωράρια μέχρι την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Επίσης, ας μη ξεχνάμε ότι η τεχνολογία μπήκε βίαια στις ζωές των επιχειρήσεων με ορατό τον κίνδυνο της απώλειας θέσεων εργασίας. 

Ήδη, γίνεται λόγος για την έλευση του ψηφιακού καπιταλισμού. Ενώ, δηλαδή μέχρι τώρα επιλέγονταν η παραγωγή προϊόντων μακριά από το χώρο καταγωγής της επιχείρησης για μείωση του κόστους, πλέον δίνεται έμφαση στην ψηφιοποίηση του κάθε τί που μπορεί να πραγματοποιηθεί, το οποίο θα οδηγήσει σε νέες μειώσεις του κόστους. Όπως το καταγράφει σε άρθρο του ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, το «μένουμε σπίτι» χρησιμοποιεί μαζικά αυτές τις τεχνικές: τηλεργασία, διδασκαλία από απόσταση, τηλεϊατρική, τηλεδιάσκεψη…

Πρέπει να συνέλθουμε όλοι γρήγορα από το σοκ που βιώνουμε. Στον βωμό του κορωνοϊού δεν πρέπει να θυσιαστούν πράγματα, τα οποία είχαν αποκτηθεί με τόσο κόπο: το 8ωρο, οι υπερωριακές αποζημιώσεις, οι συνθήκες υγείας και ασφάλειας. Ακόμα και οι κλίμακες αυξήσεων μισθών.

 

Πώς θα προστατευτεί ο εργαζόμενος μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα; Πώς θα λειτουργήσει στο νέο περιβάλλον που θα δημιουργηθεί; Διότι αυτό το σοκ του κορωνοϊού θα γίνει η αιτία ώστε να χαθούν μόνιμα οι όποιες «ασφάλειες» είχαμε. O ιός θα συμπαρασύρει σαν τσουνάμι τις όποιες ελευθερίες είχαμε.