Φαίνεται ότι η νέα πενταμερής, που όπως δήλωσε ο Γ.Γ. έχει πρόθεση να την συγκαλέσει αν διαπιστώσει συνθήκες που να το επιτρέπουν, αποτελεί το νέο παράθυρο που ανοίγεται για τους αισιόδοξους, ότι η Τουρκία θα κάμει τις αναγκαίες υποχωρήσεις για να πάρει τα δώρα από την Ε.Ε., που τόσο τα έχει ανάγκη.
Προσωπικά δεν είμαι αισιόδοξος, κρίνοντας τα πράγματα με τον ρεαλισμό, που η Τουρκία μας αναγκάζει να δημιουργήσουμε. Ζώντας τα τελευταία 50 χρόνια τις θέσεις της Τουρκίας και τον τρόπο συμπεριφοράς της, είμαι βέβαιος για ένα πράγμα. Η Τουρκία ποτέ δεν έκανε και δεν κάνει βήματα μπροστά. Πάντα πορεύεται με πολύ σαφή τρόπο προς τα πίσω. Αναμένει και πετυχαίνει να κάμνουμε εμείς βήματα για να πλησιάσουμε τις θέσεις της. Η πλευρά μας ως τώρα έκανε πολλές παραχωρήσεις και υποχωρήσεις. Η Τουρκία καμιά υποχώρηση. Αντίθετα κάθε φορά υποβάλλει και στηρίζει πιο αδιάλλακτες θέσεις.
Τώρα φυσικά υπάρχουν τα τρία δώρα, που η Τουρκία επιδιώκει να πάρει από την Ευρώπη. Αυτά τα δώρα οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες θα τα είχαν ήδη δώσει στην Τουρκία, αν δεν ήταν το εμπόδιο των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας και οι αντιδράσεις Ελλάδας – Κύπρου.
Η Τουρκία ξέρει τώρα καλά πως να παίξει το ρόλο της. Θα σώσει το πράσινο φως για την πενταμερή και θα τονίσει την καλή της διάθεση για να βοηθήσει τις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού. Πώς θα βοηθήσει; Όπως κάνει πάντα. Με λόγια, μέχρι να πετύχει αυτό που θέλει και μετά επιστρέφει στην ανάγκη της μόνιμης παρουσίας στρατευμάτων στην Κύπρο και τις εγγυήσεις για προστασία των Τουρκοκυπρίων.
Οι αισιόδοξοι βλέπουν ότι η Ε.Ε. έχει δυνατά χαρτιά για να πιέσει την Τουρκία. Και η αισιοδοξία τους στηρίζεται στην συμμετοχή της Ε.Ε. στη διαδικασία και τα αιτήματα που η Τουρκία θέλει να της ικανοποιήσει η Ε.Ε. Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Το ερώτημα όμως είναι αν η Ε.Ε. ενδιαφέρεται περισσότερο να πιέσει την Τουρκία ή την ενδιαφέρει πιο πολύ να προχωρήσει με τα δώρα προς την Τουρκία; Ενδιαφέρεται να πιέσει την Τουρκία να ακολουθήσει τον δρόμο του διεθνούς δικαίου ή ενδιαφέρεται να τετραγωνίσει τον κύκλο για να κλείσει το Κυπριακό; Η μέχρι τώρα ερμαφρόδιτη στάση των γραφειοκρατών της Ε.Ε. και η αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας, που σχεδόν πάντα πετυχαίνει αυτό που επιδιώκει, μας δίνει την απάντηση.
Ανεξάρτητα όμως από τι δική μου εκτίμηση, το θέμα είναι ότι θα ξεκινήσει μια νέα προσπάθεια και το πιο πιθανό είναι να συμφωνηθεί η επανέναρξη των συνομιλιών. Δεν ξέρω τι συζητήσεις θα γίνουν και ποια θέματα θα έχουν προτεραιότητα. Εύχομαι η δική μου εκτίμηση να είναι λανθασμένη και η Τουρκία να προσέλθει έτοιμη για λύση. Το σίγουρο είναι, ότι αν πλησιάσουμε σε σημείο που να βρίσκεται μπροστά μας μια λύση, η δική μας πλευρά θα δεχθεί ασφυκτικές πιέσεις και από τους οπαδούς της όποιας λύσης και από τη διεθνή κοινότητα για νέες υποχωρήσεις.
Πρέπει να έχουμε υπόψη μας, ότι και με την καλύτερη λύση που θα μπορούμε να πετύχουμε, η Κ.Δ. θα υποβιβαστεί σε συνιστώσα πολιτεία της ΔΔΟ και στην ουσία θα καταργηθεί. Η Κ.Δ. με τη σημερινή της κυριαρχία και διεθνή αναγνώριση θα πάψει να υπάρχει. Αυτό και μόνο είναι η μεγαλύτερη απώλεια για την πλευρά μας και η επίτευξη του σημαντικότερου στόχου για την Τουρκία.
Για τούτο πρέπει η λύση να είναι καλύτερη από τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων. Πρέπει η συμφωνία να περιλαμβάνει την επιστροφή μεγάλου τμήματος της κατεχόμενης περιοχής. Πρέπει να τερματιστούν οι εγγυήσεις και τα επεμβατικά δικαιώματα και η παρουσία ξένων στρατευμάτων. Την εγγύηση της λύσης πρέπει να αναλάβει η Ε.Ε.
Οτιδήποτε και αν συμφωνηθεί, πρέπει η τελική ή η ενδιάμεση συμφωνία να εγκριθεί σε δημοψήφισμα από τον κυπριακό λαό. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να δεσμεύσει το κυπριακό λαό, χωρίς δημοψήφισμα. Η λύση μπορεί να μη είναι δίκαιη, αλλά πρέπει να είναι εγγυημένα βιώσιμη.
