Τη σύγκληση νέας διευρυμένης συνάντησης 5+1 για το Κυπριακό, αφού προηγηθεί επαρκής προετοιμασία, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν έχει καθοριστεί ημερομηνία.
Σε δηλώσεις μετά την κοινή συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, στην Προστατευόμενη Ζώνη των Ηνωμένων Εθνών στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, ο κ. Γκουτέρες ανέφερε ότι έχει εξασφαλίσει τη συναίνεση των δύο πλευρών και των εγγυητριών δυνάμεων για τη σύγκληση της συνάντησης. Τόνισε, ωστόσο, ότι θα πρέπει να προηγηθεί επαρκής προετοιμασία σε ό,τι αφορά την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και το ουσιαστικό περιεχόμενο, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί. «Δεν θέλω να γίνουν περισσότερες συναντήσεις 5+1 χωρίς αποτελέσματα», ανέφερε. Ερωτηθείς για τον χρόνο πραγματοποίησης της συνάντησης, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ διευκρίνισε ότι δεν έχει οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Αυτούσια η δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ
Καλησπέρα σε όλες και όλους, αξιότιμα μέλη των μέσων ενημέρωσης.
Θέλω να αρχίσω εκφράζοντας τη βαθιά μου εκτίμηση για τη θερμή υποδοχή που έτυχα από όλους τους Κυπρίους κατά την πρώτη μου επίσκεψη εδώ.
Η Κύπρος είναι ένα νησί με αξιοσημείωτη ιστορία, πλούσιο πολιτισμό και διαχρονική ανθεκτικότητα.
Είναι επίσης ένας τόπος όπου η ομορφιά και οι δυνατότητες του παρόντος συνυπάρχουν με τις πληγές ενός οδυνηρού παρελθόντος.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου, είδα και τις δύο αυτές όψεις.
Πάνω απ’ όλα, όμως, διαπίστωσα τη βαθιά επιθυμία των Κυπρίων να οικοδομήσουν ένα πιο ειρηνικό και κοινό μέλλον.
Ως Γενικός Γραμματέας, από τις πρώτες ημέρες της θητείας μου και ενεργώντας σύμφωνα με τις παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών, επιδίωξα, μέσω των καλών μου υπηρεσιών, να συνδράμω τους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους στις προσπάθειές τους για την επίτευξη συνολικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού.
Τα Ηνωμένα Έθνη εργάζονται σταθερά προς την επίτευξη αυτού του στόχου.
Συναντηθήκαμε στη Γενεύη και στο Κραν Μοντανά το 2017, στο Βερολίνο το 2019, στη Γενεύη το 2021 και εκ νέου στη Νέα Υόρκη και στη Γενεύη το 2024 και το 2025.
Σε αυτό το πλαίσιο, ήταν καθήκον μου να έρθω στην Κύπρο για να εκφράσω την πλήρη αλληλεγγύη μου προς τον κυπριακό λαό στην προσπάθειά του για εξεύρεση λύσης.
Αυτή είναι η στιγμή κατά την οποία πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Προς αυτή την κατεύθυνση, είναι ουσιώδες να ενταθούν οι προσπάθειες για τον καθορισμό και την εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινή ζωή όλων των Κυπρίων.
Καλώ τους δύο ηγέτες να εντείνουν αυτές τις προσπάθειες.
Η Προσωπική μου Απεσταλμένη, κ. Μαρία Άνχελα Ολγκίν, εργάζεται με τις πλευρές, αξιοποιώντας τις προηγούμενες προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών και όσα άκουσε απευθείας από τους ίδιους τους Κυπρίους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της επίσκεψής μου, είχα επίσης την ευκαιρία να ακούσω πολλούς Κυπρίους.
Το μήνυμά τους ήταν σαφές.
Θέλουν πρόοδο.
Θέλουν να δουν τους ηγέτες τους να προβαίνουν σε συμβιβασμούς και να διανύουν το τελευταίο μίλι προς την επίλυση του Κυπριακού.
Θέλουν ένα μέλλον στο οποίο αυτό το νησί δεν θα καθορίζεται από τη διαίρεση, αλλά από τη συνεργασία, τις ευκαιρίες και την ειρήνη.
Αυτό ήταν και το πνεύμα των ειλικρινών και εποικοδομητικών συζητήσεών μου με τους δύο ηγέτες, τόσο χωριστά όσο και από κοινού.
Τόσο ο κ. Ερχιουρμάν όσο και ο κ. Χριστοδουλίδης με διαβεβαίωσαν για την αποφασιστικότητά τους να συνεχίσουν να εργάζονται με σοβαρότητα με την Προσωπική μου Απεσταλμένη.
Με βάση τις συζητήσεις μας για τα επόμενα βήματα, αποφάσισα ότι θα συγκαλέσω νέα συνάντηση σε σύνθεση 5+1, έπειτα από επαρκή προετοιμασία όσον αφορά την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία, λαμβάνοντας υπόψη τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί.
Θα εργαστούμε σε διαβούλευση με τις δύο πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιτυχία της συνάντησης.
Σε σχέση με την κατάσταση επί του εδάφους, θα ήθελα να υπογραμμίσω την ανάγκη σεβασμού της εντολής και της αρμοδιότητας της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, της UNFICYP, τόσο στη νεκρή ζώνη όσο και στις γραμμές κατάπαυσης του πυρός που έχουν οριοθετηθεί από τα Ηνωμένα Έθνη.
Για περισσότερες από έξι δεκαετίες, η UNFICYP συμβάλλει στη διατήρηση της ηρεμίας και της σταθερότητας σε ένα ευαίσθητο περιβάλλον.
Η συνέχιση της αποτελεσματικής λειτουργίας της εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των πλευρών.
Εντυπωσιάστηκα από το έργο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους και από τις αξιοσημείωτες δικοινοτικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αγωνίας των οικογενειών όλων των αγνοουμένων.
Εντυπωσιάστηκα εξίσου από το έργο των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών, οι οποίες γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική διαδικασία και τους απλούς πολίτες, βρίσκοντας πρακτικές λύσεις.
Είχα επίσης την ευκαιρία να ανταλλάξω απόψεις με εποικοδομητικό τρόπο με μέλη της κοινωνίας των πολιτών.
Η διεθνής κοινότητα έχει επίσης σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στο Κυπριακό.
Ειδικότερα, προσβλέπω στη συνεχιζόμενη στήριξη των τριών εγγυητριών δυνάμεων, της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τέλος, επιθυμώ να αναγνωρίσω για ακόμη μία φορά τη σημαντική συμβολή του προσωπικού της UNFICYP και της Αποστολής των Καλών μου Υπηρεσιών.
Όλοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας, καθώς και των προοπτικών μιας ειρηνικής λύσης.
Χάρηκα που είχα την ευκαιρία να τους εκφράσω αυτοπροσώπως την ευγνωμοσύνη μου κατά τη διάρκεια της παραμονής μου εδώ».
Οι ερωτοαπαντήσεις
Ερ: Πώς βλέπετε τον ρόλο των εγγυητριών δυνάμεων σε αυτή την προσπάθεια; Και υπάρχει προθεσμία για τη συνάντηση 5+1;
Γκουτέρες: Πρέπει να πω ότι έχω τη συναίνεση και των δύο πλευρών, καθώς και των εγγυητριών δυνάμεων, για να προχωρήσουμε σε συνάντηση 5+1, αλλά με την κατάλληλη προετοιμασία. Προετοιμασία στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, προετοιμασία στη μεθοδολογία και προετοιμασία στην ουσία, ώστε να μην έχουμε άλλες συναντήσεις 5+1 χωρίς αποτέλεσμα.
Θέλω μια επιτυχημένη συνάντηση 5+1, που θα ανοίξει τον δρόμο για την επίτευξη λύσης. Δεν έχει καθοριστεί προθεσμία. Θα εργαστούμε μαζί όσο πιο γρήγορα και όσο πιο αποτελεσματικά γίνεται.
Ερ: Κύριε Γενικέ Γραμματέα, λέτε ότι το μεθοδολογικό και ουσιαστικό έργο θα συνεχιστεί [ενόψει μιας νέας φάσης]. Πώς πρέπει να το ερμηνεύσουμε αυτό; Μπορούμε να περιμένουμε κάποια νέα πρωτοβουλία στις τακτικές συνεδριάσεις των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο, υπό το φως αυτής της προσπάθειας;
Γκουτέρες: Δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση για το Κυπριακό κατά τη διάρκεια της εβδομάδας υψηλού επιπέδου. Αυτή τη στιγμή συγκεντρώνουμε τις προσπάθειές μας στην κοινή εργασία με τις δύο πλευρές στην Κύπρο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε αποφασιστικά προς μια λύση.
Ερ: Ευχαριστώ πολύ. Κύριε Γκουτέρες, τίποτα δεν λειτουργεί πια μεμονωμένα στο δικό μας μέρος του κόσμου. Όπως αναφέρατε χθες στις δηλώσεις σας, όλα είναι διασυνδεδεμένα, και ήθελα απλώς να ρωτήσω -τα οφέλη μιας λύσης είναι, φυσικά, προφανή για τους Κύπριους- ποια θα ήταν η σημασία για την ευρύτερη περιοχή, για τις εγγυήτριες δυνάμεις, ακόμη και για τους γείτονές μας στα ανατολικά; Τι θα έφερνε μια λύση στη γενικότερη εικόνα των πραγμάτων;
Γκουτέρες: Πρόκειται για μια περιοχή στην οποία παρακολουθούμε σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις, μια περιοχή όπου βλέπουμε έναν αριθμό συγκρούσεων που επιμένουν χωρίς να τελειώνουν, και μια περιοχή όπου έχουμε δει πώς οι συγκρούσεις μπορούν να διευρυνθούν.
Μια λύση στην Κύπρο είναι απολύτως καθοριστική, όχι μόνο για τη διαφύλαξη των συμφερόντων και της ειρήνης του κυπριακού λαού, αλλά και ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περιοχή που γίνεται επικίνδυνα ασταθής.
Πιστεύω ακράδαντα ότι μια επιτυχής έκβαση σε σχέση με μια λύση στην Κύπρο θα έχει σημαντική σταθεροποιητική επίδραση στην περιοχή. Από την άλλη πλευρά, αν η Κύπρος δεν βρει λύση στα προβλήματά της, γίνεται πολύ πιο ευάλωτη στους κινδύνους που παρατηρούμε σήμερα σε μια περιοχή που βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό σε φλόγες.
