Καθοριστικά για το μέλλον της ενεργειακής στρατηγικής της Κύπρου αναμένεται να είναι τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς προωθείται η ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και η μετάβαση από τη φάση των ανακαλύψεων στην παραγωγή, δήλωσε την Τετάρτη ο Υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός.
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Συνέδριο Κυπρίων Αποδήμων στη Λευκωσία, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ακολουθεί συνεπή και πολυδιάστατη ενεργειακή πολιτική, η οποία αποσκοπεί στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και στην αξιοποίηση του εγχώριου δυναμικού.
«Η Κύπρος βρίσκεται σήμερα σε ένα κομβικό σημείο της ενεργειακής της πορείας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργούν προκλήσεις, αλλά και νέες προοπτικές.
Παραγωγή από τον «Κρόνο» το 2028
Σύμφωνα με τον Υπουργό, το πρόγραμμα υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας έχει οδηγήσει τα τελευταία περίπου 15 χρόνια σε έξι ανακαλύψεις φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, με εκτιμώμενα αποθέματα περίπου 20 τρισ. κυβικών ποδιών.
Ο κ. Δαμιανός χαρακτήρισε το κοίτασμα «Κρόνος» στο Τεμάχιο 6 ως το πλέον ώριμο έργο του κυπριακού προγράμματος, μετά την ανακοίνωση της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης από την κοινοπραξία Eni-TotalEnergies.
Όπως είπε, είχε προηγηθεί τον Μάιο του 2026 η έγκριση του Σχεδίου Ανάπτυξης και Παραγωγής από το Υπουργικό Συμβούλιο και τον Ιούνιο η χορήγηση της Άδειας Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων.
Η έναρξη της παραγωγής αναμένεται το 2028, καθιστώντας τον «Κρόνο» το πρώτο κοίτασμα της Κυπριακής Δημοκρατίας που θα αξιοποιηθεί εμπορικά. Το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων αγωγών στις υποδομές του κοιτάσματος «Zohr» στην Αίγυπτο και στη συνέχεια θα υγροποιείται στις εγκαταστάσεις LNG στη Damietta, με κύριο προορισμό τις ευρωπαϊκές αγορές.
Οι σχεδιασμοί για «Αφροδίτη», «Γλαύκο» και «Πήγασο»
Το 2027 αναμένεται η Τελική Επενδυτική Απόφαση των Chevron, NewMed Energy και BG Cyprus για το κοίτασμα «Αφροδίτη» στο Τεμάχιο 12.
Η ανάπτυξή του προβλέπει την εγκατάσταση πλωτής μονάδας παραγωγής στην κυπριακή ΑΟΖ και τη μεταφορά του φυσικού αερίου στην Αίγυπτο για εγχώρια κατανάλωση και υγροποίηση. Η έναρξη παραγωγής τοποθετείται στις αρχές του 2030.
Στο Τεμάχιο 10, η ExxonMobil και η QatarEnergy αξιολογούν τις επιλογές ανάπτυξης των κοιτασμάτων «Γλαύκος» και «Πήγασος» και αναμένεται να υποβάλουν Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής στις αρχές του 2027.
Η κοινοπραξία έχει επίσης εκδηλώσει ενδιαφέρον για νέες ερευνητικές ευκαιρίες στα Τεμάχια 4 και 10Α της κυπριακής ΑΟΖ, κάτι που ο κ. Δαμιανός χαρακτήρισε «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στις ενεργειακές προοπτικές της χώρας.
Ο ρόλος του σχήματος 3+1
Ο Υπουργός αναφέρθηκε και στη συνεργασία 3+1 μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία, όπως είπε, έχει εξελιχθεί σε ουσιαστικό μηχανισμό πολιτικού και τεχνικού διαλόγου.
Η συνεργασία επεκτείνεται πέραν των υδρογονανθράκων και περιλαμβάνει τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τις νέες τεχνολογίες και την ενεργειακή καινοτομία.
Κατά την πρόσφατη υπουργική συνάντηση του σχήματος συμφωνήθηκε η πραγματοποίηση τακτικών επαφών μεταξύ υπηρεσιακών ομάδων εργασίας, με στόχο την κατάρτιση Οδικού Χάρτη Συνεργασίας για τον Ενεργειακό Διάλογο 3+1. Ο οδικός χάρτης αναμένεται να εγκριθεί εντός του 2026.
Ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε επίσης στην έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice στο Χιούστον.
Όπως ανέφερε, το Κέντρο μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση προκλήσεων που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση, την ενσωμάτωση των ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας και την ανταγωνιστικότητα της αγοράς ηλεκτρισμού.
Εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ
Ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι οι επαφές του στις Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν το θετικό κλίμα στις διμερείς σχέσεις στον ενεργειακό τομέα.
Κατά τις συναντήσεις του με τον Αμερικανό Υπουργό Ενέργειας, Chris Wright, και τον Εκτελεστικό Διευθυντή του National Energy Dominance Council του Λευκού Οίκου, Jarrod Agen, συζητήθηκαν θέματα ενεργειακής πολιτικής και ασφάλειας, καθώς και οι προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας Κύπρου-ΗΠΑ.
Ο κ. Δαμιανός υπογράμμισε ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν περισσότερο επιτακτική τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων ενεργειακού εφοδιασμού.
«Η Κύπρος, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αξιόπιστος εταίρος στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, επιδιώκει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του νέου ενεργειακού τοπίου», ανέφερε.
Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι η ενεργειακή πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν περιορίζεται στους υδρογονάνθρακες, αλλά περιλαμβάνει τη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο, ανταγωνιστικό και ανθεκτικό ενεργειακό μοντέλο.
ΚΥΠΕ
