Ο Ντράγκι, οι δράκοι και η τύχη της ΕΕ

Βαδίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε δρόμο ασφαλή; Ο τέως Διοικητής της Ευρ. Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi ισχυρίζεται ότι η ΕΕ βρίσκεται «στα νύχια μιας αδίστακτης ολιγαρχίας» που τη μετατρέπει σε προτεκτοράτο των ΗΠΑ και της Κίνας.

Η Κίνα νικά την ΕΕ ακόμη και στην παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Διαμορφώνει τους όρους ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Παράγει νέα μοντέλα, ταχύτερα από τα ευρωπαϊκά, με μειωμένο κόστος λόγω αυτοματοποίησης, ρομποτικής λειτουργίας, δικτύων διανομής, οικονομιών κλίμακας και φθηνότερων μπαταριών από εγχώριο σπάνιο λίθιο και με νέες τεχνολογίες φόρτισης.

Στο θέμα «Τεχνητή Νοημοσύνη» η ΕΕ υστερεί. Κατέχει λιγότερο από το 5% της παγκόσμιας υπολογιστικής ισχύος για Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ οι ΗΠΑ το 75%. Οι ΗΠΑ μπορούν να αφαιμάσσουν οικονομικά την ευρωπαϊκή αγορά. Για παράδειγμα: η Amazon χρεώνει στη Γερμανία 15% ακριβότερα τις υποτιθέμενες κυρίαρχες υπηρεσίες νέφους. Η ΕΕ δεν πέτυχε δυναμική ενσωμάτωση, το δε οικονομικό μοντέλο της θα καταρρέει, επηρεάζοντας την άμυνα, την ενέργεια, την οικονομική ανάπτυξη – μάλιστα ο Draghi βλέπει «απώλεια κυριαρχίας της ΕΕ και των κρατών-μελών της».

Η Ευρώπη θα είναι εξαρτώμενη των ΗΠΑ στα διογκούμενα θέματα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό γιατί δεν ελέγχει σχεδόν κανένα στάδιο της αλυσίδας της τεχνητής νοημοσύνης ως αξίας. Τα πράγματα χειροτερεύουν διότι, αν τυχόν η ΕΕ αποκοπεί από τα διεθνή συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αυτό θα σήμαινε αυτόματα τον αποκλεισμό της από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Θα προκληθούν καταστροφικές συνέπειες σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία, η άμυνα, οι τράπεζες κ.ά.

Η ΕΕ αποδυναμώνεται και λόγω γραφειοκρατίας π.χ. ένα κέντρο δεδομένων στη Γερμανία απαιτεί 42 μήνες να κατασκευαστεί, ενώ μόλις 24 μήνες στις ΗΠΑ. Ακόμη και ευρωπαϊκές εταιρείες παροχής υποδομών νέφους (cloud), όπως η Nscale, πουλούν χωρητικότητά τους σε ομίλους των ΗΠΑ λόγω κατακερματισμού της εγχώριας ζήτησης.

Η ΕΕ σπαταλά πόρους για στήριξη της Ουκρανίας και ψάχνεται σε μεγαλεπίβολα σχέδια που δεν την καθιστούν πιο ανταγωνιστική σήμερα, στο καυτό παρόν π.χ. κοινοπραξία Airbus, Leonardo, Thales για ρόλο στην οικονομία του διαστήματος. Η κοινοπραξία θα δυσκολευτεί και με τους αυστηρούς κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ.

Η ΕΕ θα τείνει να καταλήξει όμηρος δύο δράκων, της Κίνας και κυρίως των ΗΠΑ. Μια κυβέρνηση των ΗΠΑ θα μπορεί να εκβιάσει την ΕΕ θέτοντας όρους για να έχει πρόσβαση στα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης π.χ. ν’ αλλάξει φορολογικούς κανόνες. Η Κίνα μπορεί να εκβιάζει για χρήση άδειας δικών της τεχνολογιών.

Σε κατακλείδα, αν δεν αποκτήσει τον έλεγχο των δεδομένων και των υποδομών της, ο πλούτος και η εξουσία της ΕΕ, θα καταλήξει σε ολιγαρχία τεχνολόγων- κι αυτό φοβάται ο Draghi πως θα συμβεί. Η Ευρώπη μάλλον θα απονευρώνεται συνεχώς … ιδίως όταν το ευρώ βρεθεί αστήριχτο στο ενδιάμεσο της διαμάχης δολαρίου-BRICKS.

Χρειάζεται νέα στρατηγική. Χώρες εκτεθειμένες, οικονομικά και αμυντικά, όπως το Η.Β. και ο Καναδάς, μπορούν να «συνδεθούν στενά» με την ΕΕ. Αυτή οφείλει, με μια πιο συμπαγή στρατηγική ασφάλειας, να μειώσει τους κινδύνους από κυβερνοεπιθέσεις ή δολιοφθορές, εμπρησμούς ή εισβολές μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Χρειάζεται επίσης σύμπραξη επιχειρηματικών κολοσσών της για δημιουργία γιγαντιαίων κοινοπραξιών, κατά το πρότυπο της συνεργασίας εταιρειών (όπως οι ASML, Capgemini και Amadeus με τη Mistral). Η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της για μεγαλύτερες παραγγελίες για τη βιομηχανία της, μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα και περισσότερες οικονομίες κλίμακας.

Οι αρχές και οι αξίες της είναι η Ελπίδα για την ανθρωπότητα, για την προστασία της Φύσης και την αποτροπή πυρηνικής καταστροφής. Σώζεται η γη, αν αντισταθεί η ΕΕ και παρασύρει 1-2 υπερδυνάμεις, γιατί αυτές μόνες δεν νοιώθουν ποσώς συλλογική ευθύνη.

*Οικονομολόγος, στατιστικός, πρώην πρόεδρος Ακαδημίας Επιστημών Κύπρου