Όλα τα μεγάλα γεγονότα και όλοι οι πρωταγωνιστές, με επιστημονική επιμέλεια του Ουμπέρτο Έκο, στον «Φ» της Κυριακής
ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΤΟΜΟΙ
«Ιστορία του Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού»
Μια περιπλάνηση στο 20ο αιώνα, στον οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων του πλανήτη και μια αναδρομή σε γεγονότα και πρόσωπα που σμιλεύουν το πολυεπίπεδο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, αποτελεί η σειρά βιβλίων «Ιστορία του Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού» σε επιστημονική επιμέλεια του Ουμπέρτο Έκο, τα οποία θα συνοδεύσουν τον Κυριακάτικο «Φιλελεύθερο» στις 2 Απριλίου. Η ιστορία των κρατών, πολιτικά καθεστώτα, επαναστάσεις, πόλεμοι, κατασκοπεία, οικονομικές και ενεργειακές κρίσεις, τραπεζικό σύστημα, κοινωνικά ζητήματα, συμπεριφορές, συνήθειες, θρησκείες, μνήμη, μετανάστευση, συνθέτουν τα κομμάτια της γηραιάς ηπείρου στη νεωτερικότητα, φτιάχνοντας το σήμερα. Στους τέσσερις τόμους, όπου περιλαμβάνονται φωτογραφίες και αφίσες της εκάστοτε περιόδου, χάρτες και έργα τέχνης, διαφαίνεται ότι ο χρόνος είναι σχετικός και ότι ένας αιώνας δεν αποτελεί μόνο τα στενά όρια των 100 ετών που τον αποτελούν.
Η σειρά βιβλίων είναι ένα πέρασμα από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, «ο οποίος ανατρέπει τον γεωπολιτικό χάρτη της Ευρώπης και γεννά από τη μία τη Ρωσική Επανάσταση και από την άλλη τις ακροδεξιές δικτατορίες στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γερμανία και την περιοχή των Βαλκανίων». Παρουσιάζει τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, την τροποποίηση του παγκόσμιου συστήματος ισορροπίας, τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις μεγάλες μεταναστεύσεις, την παγκοσμιοποίηση, τη γέννηση της διεθνούς τρομοκρατίας. Σταθμός, η τεχνική και επιστημονική εξέλιξη στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ο οποίος με την εκμετάλλευση της ενέργειας, της ηλεκτρονικής, της διαστημικής πλοήγησης, την επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής, την επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, τη διαφορετική θεώρηση του γυναικείου ζητήματος, την αναγνώριση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων δημιουργεί μια γέφυρα για τον αιώνα που διανύουμε.
Ειδικότερα, στον πρώτο τόμο παρουσιάζεται «Η ιστορία των ευρωπαϊκών κρατών του 20ου αιώνα». Ένα χρονολόγιο και παράλληλα μια περιπλάνηση ανάμεσα στα κράτη της Ευρώπης μόλις έναν αιώνα πριν και όμως, ήδη, παρά πολύ μακριά.
Ο δεύτερος τόμος, με τίτλο «Η διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής», επικεντρώνεται σε κομβικά σημεία για την πολιτική ιστορία: Η αποικιοκρατία, ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, ο φασισμός, ο εθνικοσοσιαλισμός, ο αντισημιτισμός και το ολοκαύτωμα, ο ισπανικός εμφύλιος, ο Ψυχρός Πόλεμος, η βορειοαντλαντική συμμαχία, οι μυστικές υπηρεσίας στην Ευρώπη, ο Μάης του ’68, η τρομοκρατία, η πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η ευρωπαϊκή ενσωμάτωση, το κόστος της πτώσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετατοπίσεις πληθυσμών και γενοκτονίες, τα πολιτικά κόμματα, τα συνδικάτα, ρατσιστικές και ευγονικές πολιτικές. «Η τρομοκρατία, δηλαδή η συστηματική χρήση βίας με στόχο τη διάδοση του φόβου για σκοπούς κυρίως πολιτικούς, συγκαταλέγεται στους πρωταγωνιστές του ευρωπαϊκού 20ου αιώνα. Στην πραγματικότητα, σχεδόν όλα τα σημαντικά γεγονότα αυτού του αιώνα, συμπεριλαμβανομένου του ξεσπάσματος του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, συνδέονται κατά κάποιο τρόπο με τρομοκρατικά χτυπήματα».
Στον τρίτο τόμο, με τίτλο «Ιδεολογικά ρεύματα και κοινωνικός μετασχηματισμός», περιλαμβάνεται πλούσιο περιεχόμενο για τις ιδεολογίες, την οικονομία και την κοινωνία. Ανάμεσα σε άλλα εξετάζεται ο σοσιαλισμός, η δημοκρατία, οι κεντρικές τράπεζες, η πετρελαϊκή κρίση, το άυλο χρήμα, η παγκοσμιοποίηση. Εξετάζεται παράλληλα το προφίλ και οι τάσεις της κοινωνίας που συνθέτουν την Ευρώπη. Η δημογραφία της, η εκπαίδευση, η εγκατάλειψη της υπαίθρου, η διατροφή, ο παραθερισμός και τουρισμός, η περιποίηση του σώματος, η άρνηση του θανάτου, ο φεμινισμός, η πολιτική ορθότητα.
Ο τέταρτος και τελευταίος τόμος, με τίτλο «Ο ρόλος της θρησκείας και οι γεωπολιτικές εξελίξεις της ηπείρου», πραγματεύεται δύο ενότητες. Η πρώτη αφορά «Θρησκείες και πεποιθήσεις». Σε αυτή εξετάζεται, μεταξύ άλλων, η καθολική εκκλησία, ο προτεσταντισμός, η ορθόδοξη εκκλησία, το Ισλάμ, ο εβραϊσμός, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, η επιστροφή του εσωτερισμού: απόηχοι της μασονίας από τον ναζισμό και μετέπειτα. Η δεύτερη ενότητα αφορά την «Ευρώπη και τα σύνορά της». Σε αυτήν εξετάζεται η ευρωπαϊκή ταυτότητα, η μνήμη, ο εθνοκεντρισμός και ξενοφοβία, οι μεταναστεύσεις, το ζήτημα των μεταναστών, η Ευρώπη και η Μεσόγειος, η οικειοποίηση των ωκεανών και της Ανταρκτικής, το διάστημα, η Ευρώπη στην περιφέρεια της αυτοκρατορίας και προσωπικότητες – μύθοι του 20ου αιώνα.
