Μια διαφορετική συνάντηση της σύγχρονης γραφιστικής με μια από τις πιο αναγνωρίσιμες παραδοσιακές τέχνες της Κύπρου προτείνει η εικαστική έκθεση «Stitched into the Landscape», των Ανδρεανής Παναγίδη και Βασίλη Σαββίδη, που παρουσιάζεται στον Πεδουλά στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτιστικής Αποκέντρωσης 2026.
Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 11 Σεπτεμβρίου στο Elyssia Boutique Hotel και θα παραμείνει ανοικτή για δύο μήνες με ελεύθερη είσοδο. Φέρνει σε διάλογο δύο διαφορετικούς τρόπους δημιουργίας: τη σύγχρονη γραφιστική και τη χειροποίητη Λευκαρίτικη δαντέλα.
Ο Βασίλης Σαββίδης σχεδιάζει πάνω σε λινό, με πένα υφάσματος, εικόνες από την κυπριακή καθημερινότητα –παλιές πόρτες και παράθυρα, κοχύλια, ένα φλιτζάνι κυπριακού καφέ, μια παρτίδα τάβλι, την οικεία κυπριακή καρέκλα– και η Ανδρεανή Παναγίδη παρεμβαίνει σε κάθε έργο με χειροποίητη Λευκαρίτικη δαντέλα. Συνολικά δημιουργούνται 15 πρωτότυπα έργα μεικτής τεχνικής, στα οποία τίποτα δεν είναι τυπωμένο: κάθε λεπτομέρεια και κάθε κομμάτι δαντέλας δουλεύεται στο χέρι.
Η ιδέα δεν περιορίζεται στην αντιπαράθεση παλιού και νέου. Η Λευκαρίτικη δαντέλα, μια παραδοσιακή τέχνη που έχει εγγραφεί στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, γίνεται εδώ αφορμή για μια συζήτηση γύρω από την κυπριακή ταυτότητα, τη μνήμη και τον ρυθμό της καθημερινής ζωής. Η ίδια η διαδικασία του κεντήματος, χρονοβόρα και λεπτομερής, συνδέεται με την έννοια της «αργής ζωής» και λειτουργεί ως αντίστιξη στον γρήγορο ρυθμό της σύγχρονης καθημερινότητας.
Αυτή η αίσθηση διαπερνά και τον ίδιο τον εκθεσιακό χώρο. Δίπλα στα κορνιζαρισμένα έργα βρίσκεται ένα πραγματικό τάβλι, με τα ζάρια και τα πούλια του αντικατεστημένα από Λευκαρίτικη δαντέλα, ενώ συνολικά η εγκατάσταση δημιουργεί την αίσθηση ενός χωριού που έχει «κεντηθεί»: δρόμοι, πόρτες και οικεία αντικείμενα της κυπριακής ζωής μετατρέπονται σε εικαστικό τοπίο.
«Ήθελα ο κόσμος να νιώσει τη βραδύτητα της κυπριακής ζωής, το σιγά σιγά» σημειώνει η Ανδρεανή Παναγίδη. Για την ίδια, η Λευκαρίτικη δαντέλα αποτελεί «την απόδειξη ενός άλλου τρόπου ζωής», καθώς η διαδικασία της δημιουργίας της επιβάλλει να επιβραδύνεις, να παρατηρήσεις τη λεπτομέρεια και να είσαι παρών.
Η συνεργασία των δύο καλλιτεχνών ξεκίνησε από αυτή ακριβώς τη συνάντηση διαφορετικών κόσμων. Ο Σαββίδης, με υπόβαθρο στη γραφιστική και το 3D animation και εμπειρία σε ταινίες, βιντεοπαιχνίδια και virtual production, έφερε στη συνεργασία μια σύγχρονη ψηφιακή ματιά. Η Παναγίδη, από την άλλη, με την εκπαίδευσή της στη Λευκαρίτικη δαντέλα στις Υπηρεσίες Χειροτεχνίας Κύπρου, μετέφερε την τεχνογνωσία μιας παραδοσιακής χειροτεχνίας. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά έργων όπου η τεχνολογία και η χειροποίητη δημιουργία δεν ανταγωνίζονται, αλλά συνυπάρχουν.
Εργαστήρια Λευκαρίτικης δαντέλας
Η έκθεση δεν περιορίζεται στην παρουσίαση των έργων, αλλά αποκτά και βιωματικό χαρακτήρα μέσα από δωρεάν εργαστήρια Λευκαρίτικης δαντέλας, τα οποία απευθύνονται σε κατοίκους και επισκέπτες και προσφέρουν την ευκαιρία γνωριμίας με την τεχνική μέσα από την πράξη. Τα εργαστήρια θα πραγματοποιηθούν στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου, καθώς και στις 3 και 4 Οκτωβρίου, σε δύο δίωρες περίπου πρωινές και απογευματινές συνεδρίες κάθε ημέρα.
Η δράση επιδιώκει έτσι να μεταφέρει τη γνώση μιας παραδοσιακής τέχνης σε νεότερες γενιές, όχι ως μουσειακό κατάλοιπο αλλά ως πρακτική που μπορεί να αποκτήσει θέση στη σύγχρονη δημιουργία.
Οι δημιουργοί
Η Ανδρεανή Παναγίδη είναι εικαστικός και ιδρύτρια του Folkmona, ενός brand μόδας που έχει ως στόχο τη διατήρηση και επαναπροσέγγιση κυπριακών παραδόσεων μέσα από σύγχρονες εφαρμογές. Έχει εκπαιδευτεί στη Λευκαρίτικη δαντέλα στις Υπηρεσίες Χειροτεχνίας Κύπρου.
Ο Βασίλης Σαββίδης είναι Κύπριος γραφίστας και 3D animator, απόφοιτος της École MoPA στη Γαλλία. Η δουλειά του εκτείνεται στον χώρο του animation, των ταινιών, των βιντεοπαιχνιδιών και του virtual production, συνδυάζοντας τη σύγχρονη οπτική γλώσσα με αναφορές από την κυπριακή καθημερινότητα.
Πού και πότε
- Πεδουλάς, Elyssia Boutique Hotel. Εγκαίνια: Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου. Διάρκεια: μέχρι 11 Νοεμβρίου
Εργαστήρια Λευκαρίτικης δαντέλας:
- 12 Σεπτεμβρίου: 10.30π.μ.–12μ. και 3.30–5μ.μ.
- 13 Σεπτεμβρίου: 10.30π.μ.–12μ. και 3.30–5μ.μ.
- 3 Οκτωβρίου: 10.30π.μ.–12μ. και 3.30–5μ.μ.
- 4 Οκτωβρίου: 10.30π.μ.–12μ. και 3.30–5μ.μ.
