Οικονομικός Γολγοθάς η θεραπεία στο εξωτερικό: Οικογένειες χάνουν εισοδήματα, καταφεύγουν σε δάνεια και περιμένουν την κρατική στήριξη – Επανεξετάζει το σχέδιο το Υπουργείο Υγείας

Ταλαιπωρία, ψυχική αλλά και οικονομική εξουθένωση για εκατοντάδες οικογένειες κάθε χρόνο αφού, όπως όλα δείχνουν, το σχέδιο οικονομικής στήριξης συνοδών ασθενών που ταξιδεύουν στο εξωτερικό για να λάβουν τη θεραπεία που χρειάζονται, μάλλον δεν έχει ακόμα πετύχει το σκοπό του.

Αποτέλεσμα, γονείς να υποχρεώνονται σε παραίτηση από την εργασία τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν το παιδί ή τον/την σύζυγο που ασθενεί, να χάνουν έτσι το εισόδημα τους, αλλά το κράτος να εξακολουθεί να υπολογίζει τις ανάγκες τους με βάση το εισόδημα του περασμένου έτους ή οικογένειες να υποχρεώνονται να συνάψουν δάνεια χιλιάδων ευρώ προκειμένου να εξασφαλίσουν τα προς το ζην κατά την παραμονή των μελών τους στο εξωτερικό αφού η οικονομική στήριξη από το υπουργείο Υγείας καθυστερεί να τους καταβληθεί.

Υπουργείο Υγείας και Κυβέρνηση έχουν ήδη εντοπίσει το πρόβλημα και όπως ενημερώθηκαν κατά την πρόσφατη συνάντηση τους με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας οι οργανωμένοι ασθενείς, μελετώνται λύσεις ή και αλλαγή των διαδικασιών προκειμένου το σχέδιο, που αποτελεί σανίδα σωτηρίας για τους πολίτες, να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις ανάγκες τους.

Από πλευράς Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου τέθηκε ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας αλλά και του αρμόδιου Υπουργού υπόμνημα με συγκεκριμένες στρεβλώσεις αλλά και εισηγήσεις για διόρθωση τους με πρώτο και βασικότερο αίτημα την κατάργηση ή επανεξέταση του εισοδηματικού κριτηρίου των €100.000. Σύμφωνα με την ΟΣΑΚ, το συγκεκριμένο κριτήριο, σε καμία περίπτωση δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική οικονομική κατάσταση της οικογένειας κατά τη διάρκεια της θεραπείας ενός μέλους της αφού υπολογίζεται στη βάση του περασμένου έτους.

«Το κριτήριο βασίζεται στο εισόδημα της προηγούμενης φορολογικής χρονιάς το οποίο δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική οικονομική κατάσταση της οικογένειας κατά την περίοδο της θεραπείας: Ο ασθενής και ο συνοδός συχνά έχουν ήδη διακόψει την εργασία τους με σημαντικά μειωμένο ή μηδενικό εισόδημα ενώ παράλληλα συνεχίζουν να έχουν όλες τις υποχρεώσεις τους στην Κύπρο. Το ακαθάριστο εισόδημα δεν λαμβάνει υπόψη φορολογικές επιβαρύνσεις, δανειακές υποχρεώσεις, αριθμό εξαρτώμενων μελών και τα αυξημένα έξοδα μιας χρόνιας ή σοβαρής πάθησης», αναφέρει στο υπόμνημα της η ΟΣΑΚ.

Επισημαίνει παράλληλα ότι «κατά τη διάρκεια της θεραπείας στο εξωτερικό, η οικογένεια ουσιαστικά συντηρεί δύο ζωές ταυτόχρονα, τα έξοδα στο εξωτερικό και τις συνεχιζόμενες υποχρεώσεις στην Κύπρο, γεγονός που καθιστά την ύπαρξη εισοδήματος μη ενδεικτική απουσίας οικονομικής ανάγκης».

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο στις περιπτώσεις ενήλικων ασθενών. Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, λόγω της σοβαρότητας της πάθησης ή της λειτουργικής τους κατάστασης, δεν μπορούν να ταξιδέψουν, να νοσηλευτούν ή να παραμείνουν μόνοι τους σε μια ξένη χώρα.

Χρειάζονται κάποιον δίπλα τους για τις μετακινήσεις τους, την επικοινωνία με τους γιατρούς, τη λήψη φαρμάκων και τη βασική καθημερινή τους φροντίδα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, τονίζει η ΟΣΑΚ, ο συνοδός δεν είναι επιλογή της οικογένειας ούτε ταξιδιωτική διευκόλυνση. Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία Ασθενών ζητά όπως αναγνωρίζεται η πραγματική ανάγκη συνοδείας και για τους ενήλικες ασθενείς, όχι μόνο για τα παιδιά, χωρίς η κάλυψη να κρίνεται αποκλειστικά από ένα οριζόντιο εισοδηματικό όριο.

Καθυστερήσεις στην καταβολή των επιδομάτων

Σύμφωνα με όσα καταγράφονται στο σημείωμα, οι καθυστερήσεις αναγκάζουν οικογένειες να καλύπτουν από την τσέπη τους τα αεροπορικά εισιτήρια, τη διαμονή, τη διατροφή και τις καθημερινές μετακινήσεις. Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες οικονομίες, καταφεύγουν σε δανεισμό ενώ η επιστροφή των χρημάτων μπορεί να γίνει πολύ αργότερα, όταν το οικονομικό βάρος έχει ήδη μεταφερθεί εξ’ ολοκλήρου και έχει εξουθενώσει την οικογένεια.

Η ΟΣΑΚ προτείνει η εγκεκριμένη στήριξη να καταβάλλεται πριν από την αναχώρηση, όπου αυτό είναι δυνατό. Όταν απαιτείται η προσκόμιση αποδείξεων, εισηγείται η πληρωμή να ολοκληρώνεται μέσα σε 30 ημέρες από την υποβολή όλων των δικαιολογητικών.

Για τα επείγοντα περιστατικά εισηγείται ταχεία διαδικασία, ενώ για τις θεραπείες που διαρκούν πολλούς μήνες ζητά περιοδικές πληρωμές. Στόχος είναι οι οικογένειες να μην αναγκάζονται να χρηματοδοτούν τη θεραπεία μέχρι την επιστροφή τους στην Κύπρο.

Αλλαγών, χρήζει, σύμφωνα με τους οργανωμένους ασθενείς και ο πίνακας επιχορηγήσεων και όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα σε ορισμένες χώρες ή πόλεις, για παράδειγμα, η εξασφάλιση κατάλληλου καταλύματος για μακροχρόνια θεραπεία μπορεί να απαιτεί μεγάλη προκαταβολή ή προπληρωμή ενοικίων για αρκετούς μήνες.

Τέλος, πρόβλημα προκύπτει και όταν ο ασθενής εισάγεται στο νοσοκομείο. Οι ημέρες νοσηλείας δεν λαμβάνονται υπόψη στην επιδότηση, όμως, όπως υπογραμμίζεται, το κατάλυμα στο οποίο διαμένουν ο ασθενής και ο συνοδός δεν παύει να χρεώνεται. Ως εκ τούτου, η Ομοσπονδία ζητά να μην αφαιρούνται αυτομάτως αυτές οι ημέρες από την οικονομική κάλυψη.

Τονίζει επίσης ότι η διατροφή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιπτώσεις. Ο συνοδός συνεχίζει να έχει καθημερινά έξοδα, ενώ ορισμένοι ασθενείς, λόγω της θεραπείας ή της κατάστασής τους, δεν μπορούν να καταναλώσουν το φαγητό του νοσοκομείου.

Όταν υπάρχουν δύο ασθενείς αλλά το σχέδιο βλέπει έναν

Από τα πιο χαρακτηριστικά κενά που θέτει η ΟΣΑΚ είναι οι μεταμοσχεύσεις από ζωντανό δότη.

Όταν, για παράδειγμα, ένας γονέας δίνει όργανο στο παιδί του, δεν υπάρχει απλώς ένας ασθενής και ένας συνοδός. Υπάρχουν δύο άνθρωποι που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση και δύο ξεχωριστές ανάγκες φροντίδας.

Το σχέδιο, ωστόσο, δεν προβλέπει με σαφήνεια την κάλυψη δεύτερου συνοδού.

Η ΟΣΑΚ αναφέρεται σε περίπτωση πατέρα-δότη, ο οποίος, όπως υποστηρίζει, δεν έλαβε ολόκληρο το ποσό επειδή θεωρήθηκε ότι δεν δικαιούταν ξεχωριστό συνοδό, αφού ανήκε στην ίδια οικογένεια με το παιδί-λήπτη.

Καταγράφει και άλλη περίπτωση γονέων που, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, δεν έλαβαν στήριξη και δεν ενημερώθηκαν για τα δικαιώματά τους.

Η εισήγηση είναι να προβλέπεται δεύτερος συνοδός όταν οι πραγματικές ανάγκες του περιστατικού το επιβάλλουν και όχι να εφαρμόζεται μηχανικά ο κανόνας «ένας ασθενής, ένας συνοδός».

Ειδική ρύθμιση ζητείται και για τους χρόνιους ασθενείς που χρειάζεται να ταξιδεύουν επανειλημμένα στο εξωτερικό.

Σήμερα, κάθε νέα μετάβαση μπορεί να σημαίνει νέα αίτηση, νέα δικαιολογητικά, νέα αναμονή και νέα προκαταβολή χρημάτων από την οικογένεια.

Η ΟΣΑΚ ζητά μια απλούστερη διαδικασία για γνωστά, επαναλαμβανόμενα περιστατικά, ώστε η ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης στο εξωτερικό να μην οδηγεί κάθε φορά στην ίδια οικονομική και γραφειοκρατική δοκιμασία.