ECDC: Ζητά δωρεάν έλεγχο για HIV, ηπατίτιδα Β και σύφιλη από το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης – Τι γίνεται στην Κύπρο

Νέα ευρωπαϊκά πρότυπα απαιτούν δωρεάν εξετάσεις για όλες τις εγκύους, επανέλεγχο όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος και άμεση φροντίδα για μητέρα και νεογνό.

Μια εξέταση στην αρχή της εγκυμοσύνης μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για θεραπεία που θα προστατεύσει τόσο τη μητέρα όσο και το παιδί επισημαίνει το ECDC στην έκθεση που συνοδεύει τη σύσταση η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα.

Με αυτό το σκεπτικό λοιπόν, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων καλεί τις χώρες να εξασφαλίσουν έγκαιρο έλεγχο για HIV, ηπατίτιδα Β και σύφιλη σε κάθε εγκυμοσύνη.

Σύμφωνα με το ECDC, ο έλεγχος και για τις τρεις λοιμώξεις πρέπει να περιλαμβάνεται στα εθνικά πρωτόκολλα, να παρέχεται δωρεάν σε όλες τις εγκύους και να πραγματοποιείται τουλάχιστον μία φορά σε κάθε εγκυμοσύνη.

Η εξέταση συστήνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, κατά προτίμηση στο πρώτο τρίμηνο. Ο ευρωπαϊκός στόχος είναι να εξετάζεται τουλάχιστον το 95% των εγκύων για καθεμία από τις τρεις λοιμώξεις.

Το ECDC προβλέπει και δεύτερη εξέταση στο τρίτο τρίμηνο για γυναίκες με αυξημένο ή συνεχιζόμενο κίνδυνο έκθεσης. Στους παράγοντες που χρειάζεται να συνεκτιμώνται αναφέρει, μεταξύ άλλων, σύντροφο με γνωστή λοίμωξη και πρόσφατη διάγνωση σεξουαλικώς μεταδιδόμενου νοσήματος. Παράλληλα, ζητά φροντίδα χωρίς στιγματισμό και με προστασία της εμπιστευτικότητας των ασθενών.

Ακόμη και κατά τον τοκετό, δεν πρέπει να χάνεται η δυνατότητα ελέγχου. Για γυναίκες των οποίων η κατάσταση ως προς τις τρεις λοιμώξεις είναι άγνωστη, τα πρότυπα συστήνουν γρήγορες εξετάσεις, με επιβεβαίωση κάθε θετικού αποτελέσματος σύμφωνα με τα εθνικά πρωτόκολλα.

Η παρέμβαση μετά τη διάγνωση έχει εξίσου μεγάλη σημασία. Για έγκυο που διαγιγνώσκεται με HIV, το ECDC συστήνει άμεση έναρξη αντιρετροϊκής αγωγής, ιδανικά μέσα σε επτά ημέρες. Για την ενεργό σύφιλη ζητά έγκαιρη αντιβιοτική θεραπεία, ενώ για την ηπατίτιδα Β προβλέπει εξειδικευμένη φροντίδα και θεραπεία όπου ενδείκνυται. Τα νεογνά που έχουν εκτεθεί σε κάποια από τις λοιμώξεις χρειάζονται επίσης κατάλληλη παρακολούθηση. Ειδικά για βρέφη μητέρων με ηπατίτιδα Β, τα πρότυπα προβλέπουν δόση εμβολίου μέσα στις πρώτες 24 ώρες από τη γέννηση.

Οι υπηρεσίες και οι αριθμοί στην Κύπρο

Στην Κύπρο λειτουργούν ήδη υπηρεσίες που αφορούν και τα τρία νοσήματα. Η Γρηγόριος Κλινική του ΟΚΥπΥ αναφέρει ότι παρέχει δωρεάν, ανώνυμο εργαστηριακό έλεγχο για HIV, ηπατίτιδα Β και σύφιλη. Διαθέτει επίσης εξειδικευμένο ιατρείο παρακολούθησης εγκυμοσύνης για γυναίκες που ζουν με HIV.

Για την ηπατίτιδα Β, ο εμβολιασμός περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών. Το κυπριακό πρόγραμμα προβλέπει ειδικά για νεογνό μητέρας θετικής στην ηπατίτιδα Β τη χορήγηση εμβολίου και ανοσοσφαιρίνης εντός 12 ωρών από τη γέννηση.

Τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία δίνουν μια γενική εικόνα των λοιμώξεων: το ECDC κατέγραψε 93 περιστατικά σύφιλης στην Κύπρο το 2024, έναντι 95 το 2023. Για τον HIV, το υπουργείο Υγείας είχε ανακοινώσει 162 νέες διαγνώσεις το 2023, έναντι 218 το 2022. Τέλος, δημοσιευμένα στοιχεία για το 2024 τοποθετούν στο 94% την κάλυψη με την τρίτη δόση του εμβολίου κατά της ηπατίτιδας Β.

Προς το παρόν ωστόσο, δεν υπάρχουν δημοσιευμένα δεδομένα για την Κύπρο που να αφορούν την εικόνα σε ό,τι αφορά τον προγεννητικό έλεγχο.