Γρίπη, COVID-19 και RSV: Ποιοι εμβολιάζονται πρώτοι και πού

Το εμβολιαστικό πλάνο του υπουργείου Υγείας για τον φετινό χειμώνα κοινοποίησε ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας στους προσωπικούς γιατρούς του Γενικού Συστήματος Υγείας.

Καλύπτει την εποχιακή γρίπη, την COVID-19 και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), με προτεραιότητα στα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Τα εμβόλια και τα σκευάσματα προστασίας για τον RSV, περιλαμβάνονται στο ειδικό πλάνο για την περίοδο 2026-2027 και διατίθενται, όπως κάθε χρόνο, δωρεάν από το υπουργείο Υγείας.

Πρώτα το Efluelda για τους άνω των 60 ετών

Δικαιούχοι αντιγριπικού εμβολίου είναι όλοι οι πολίτες ηλικίας άνω των έξι μηνών. Οι πρώτοι εμβολιασμοί προγραμματίζονται για το πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου με το Efluelda, το οποίο θα χορηγείται μόνο σε άτομα άνω των 60 ετών, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα. Για το Vaxigrip TIV, που μπορεί να χορηγηθεί από την ηλικία των έξι μηνών, θα ακολουθήσει νέα ανακοίνωση.

Προτεραιότητα έχουν οι ευάλωτες ομάδες και όσοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• Άτομα με χρόνια πνευμονοπάθεια.

• Σοβαρή καρδιακή νόσο.

• Ανοσοκαταστολή.

• Ιστορικό μεταμόσχευσης.

• Διαβήτη.

• Σοβαρή παχυσαρκία.

• Χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο.

• Νευρολογικά ή νευρομυϊκά νοσήματα.

Το πλάνο του υπουργείου Υγείας περιλαμβάνει, επίσης, εγκύους σε οποιοδήποτε στάδιο της κύησης, λεχωίδες και θηλάζουσες.

Στις συστάσεις περιλαμβάνονται ακόμη παιδιά και ενήλικες που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη, άτομα που φροντίζουν ευάλωτους ασθενείς ή βρίσκονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των έξι μηνών, εργαζόμενοι στην υγεία και άτομα που ζουν ή εργάζονται σε κλειστές δομές. Ο προσωπικός γιατρός θα καθορίζει τη σειρά εμβολιασμού, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό κάθε ασθενούς και τις διαθέσιμες ποσότητες.

Το υπουργείο Υγείας περιλαμβάνει στις συστάσεις του για εμβολιασμό και άτομα που ανήκουν σε συγκεκριμένες ομάδες, όπως για παράδειγμα, στους στρατεύσιμους, ιδίως όσους κατατάσσονται τους χειμερινούς μήνες, καθώς και στους επαγγελματίες που έρχονται συστηματικά σε επαφή με πουλερικά, όπως κτηνιάτρους και πτηνοτρόφους.

Οι δικαιούχοι του ΓεΣΥ, όπως κάθε χρόν,ο θα διευθετούν τα ραντεβού τους για εμβολιασμό με τον προσωπικό τους γιατρό, ενηλίκων ή παιδιών. Οι μη δικαιούχοι, όπως και οι δικαιούχοι που επιλέγουν να κάνουν ταυτόχρονα τα εμβόλια γρίπης και COVID-19, θα μπορούν να απευθύνονται στα εμβολιαστικά κέντρα του Υπουργείου Υγείας.

Ο ΟΑΥ κάλεσε τους προσωπικούς γιατρούς να παραγγείλουν τις πρώτες δόσεις Efluelda έως τις 27 Σεπτεμβρίου, με ανώτατο όριο τα 150 εμβόλια ανά παραγγελία. Η διανομή εκτιμάται ότι θα αρχίσει την περίοδο 28 Σεπτεμβρίου έως 2 Οκτωβρίου. Στην ενημέρωσή του, ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας διευκρινίζει ότι η παράδοση συντονίζεται από ιδιωτική εταιρεία συμβεβλημένη με το υπουργείο Υγείας και ότι ο ίδιος δεν καθορίζει τον ακριβή χρόνο παραλαβής από κάθε ιατρείο.

Κορωνοϊός: Κέντρα εμβολιασμού και κατ’ οίκον εξυπηρέτηση

Το εμβόλιο κατά της COVID-19 διατίθεται για άτομα άνω των έξι μηνών, με προτεραιότητα στις ευάλωτες ομάδες και ιδιαίτερα στους άνω των 60 ετών.

Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, έγκυες, εργαζόμενοι στην υγεία, ένοικοι κλειστών δομών και άτομα με σοβαρά χρόνια νοσήματα ή ανοσοκαταστολή.

Τα άτομα άνω των 12 ετών θα εξυπηρετούνται χωρίς ραντεβού στα κέντρα εμβολιασμού ενηλίκων. Για παιδιά από έξι μηνών έως 11 ετών απαιτείται ραντεβού στα Κέντρα Προστασίας Μητρότητας και Ευημερίας Παιδιού.

Κατά την είσοδο τους στα εμβολιαστικά κέντρα οι πολίτες πρέπει να προσκομίζουν έγγραφο ταυτοποίησης, ενώ για τα παιδιά απαιτούνται τα προβλεπόμενα έντυπα συγκατάθεσης από τους γονείς.

Σύμφωνα με το εμβολιαστικό πλάνο, ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 μπορεί να γίνει τέσσερις μήνες μετά την προηγούμενη δόση, ενώ μετά από θετικό τεστ πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον τρεις μήνες.

Για άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή προβλέπεται δυνατότητα πρόσθετης δόσης τέσσερις έως έξι μήνες μετά την προηγούμενη, κατόπιν γραπτής σύστασης του γιατρού τους.

Για τους ενοίκους στεγών ευγηρίας και άλλων κλειστών δομών, οι εμβολιασμοί θα γίνονται από τους νοσηλευτές των δομών σε συνεργασία με τους προσωπικούς γιατρούς.

Συνεχίζεται, επίσης, ο κατ’ οίκον εμβολιασμός κλινήρων ασθενών για COVID-19 και γρίπη μέσω της υπηρεσίας κατ’ οίκον νοσηλείας του ΟΚΥπΥ.

Η σχετική αίτηση μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά από τον ασθενή ή, όταν αυτός αδυνατεί, από οικείο του πρόσωπο.

RSV: Προστασία ηλικιωμένων, εγκύων και βρεφών

Για τον RSV, δικαιούχοι εμβολίου είναι άτομα άνω των 75 ετών και άτομα ηλικίας 60 έως 74 ετών με παράγοντες κινδύνου. Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται χρόνια καρδιακά ή αναπνευστικά νοσήματα, νεφρική νόσος τελικού σταδίου, συγκεκριμένες επιπλοκές του διαβήτη, χρόνια ηπατική νόσος, σοβαρή παχυσαρκία και μέτρια ή σοβαρή ανοσοανεπάρκεια. Περιλαμβάνονται, επίσης, οι ένοικοι οίκων ευγηρίας.

Προβλέπεται εμβολιασμός εγκύων ηλικίας τουλάχιστον 18 ετών, από την 32η έως την 36η εβδομάδα κύησης, με στόχο την προστασία του βρέφους. Σύμφωνα με το σχετικό πρωτόκολλο, το εμβόλιο πρέπει να χορηγείται τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν από τον τοκετό, ώστε να υπάρχει χρόνος για τη μεταφορά αντισωμάτων στο έμβρυο.

Για τα νεογνά που θα γεννηθούν το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, προβλέπεται χορήγηση του μονοκλωνικού αντισώματος nirsevimab εάν η μητέρα δεν εμβολιάστηκε κατά του RSV ή εμβολιάστηκε έως 14 ημέρες πριν από τον τοκετό. Η χορήγηση γίνεται πριν από την έξοδο του παιδιού από το μαιευτήριο ή το συντομότερο δυνατόν μετά.

Το αντίσωμα προβλέπεται, επίσης, για νεογνά ηλικίας κύησης έως 35 εβδομάδων που νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, ανεξάρτητα από τον εμβολιασμό της μητέρας τους. Ο προσωπικός γιατρός της εγκύου θα καταγράφει σε βεβαίωση την ημερομηνία εμβολιασμού της, ώστε ο παιδίατρος να έχει την πληροφορία μετά τη γέννηση.

Το εμβολιαστικό πλάνο καλύπτει ακόμη βρέφη κάτω των οκτώ μηνών που διανύουν τον πρώτο τους χειμώνα χωρίς να έχουν λάβει το αντίσωμα, καθώς και παιδιά 8 έως 24 μηνών που παραμένουν υψηλού κινδύνου, βάσει των κριτηρίων του πρωτοκόλλου.

170.000 εμβόλια γρίπης και 125.000 για την COVID-19

Το υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει σε παραγγελία 170.000 εμβολίων κατά της εποχικής γρίπης, ενώ έχει ήδη παραλάβει τις πρώτες παρτίδες εμβολίων κατά της COVID-19. Για την τελευταία αναφέρονται 112.722 δόσεις για ενήλικες και 11.550 για παιδιά, που θα φθάσουν στην Κύπρο τους επόμενους μήνες.