Με τη στάθμη των φραγμάτων να θυμίζει σκηνικό από θρίλερ που αγγίζει το 21% της πληρότητάς τους και την κλιματική κρίση να μετατρέπει τις άλλοτε πλούσιες βροχοπτώσεις σε μακρινή ανάμνηση, η Κυπριακή Δημοκρατία κηρύσσει γενική επιστράτευση για τη σωτηρία του πολυτιμότερου αγαθού.
Πέραν από τα μέτρα και τις επενδύσεις που ήδη υλοποιεί το κράτος για την ενίσχυση της υδατικής επάρκειας, όπως η επέκταση της αφαλάτωσης, η αξιοποίηση ανακυκλωμένου νερού, η ενίσχυση των υποδομών και η καλύτερη διαχείριση των υδατικών πόρων, η νέα προσπάθεια θέτει έναν ακόμη βασικό στόχο: να μετατραπεί η εξοικονόμηση νερού σε συλλογική υπόθεση.
Υπό τον τίτλο «Νερό και για το αύριο», το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, σε συνεργασία με το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών και το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ), εγκαινιάζει μια πολυεπίπεδη εκστρατεία που στόχο έχει να «ξυπνήσει» τους πολίτες από τον λήθαργο της σπατάλης νερού. Σε αυτό συμμετέχει και το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας καθώς οι μαθητές μπορούν να αποτελέσουν έναν από τους σημαντικότερους φορείς διάδοσης του μηνύματος για υπεύθυνη χρήση του νερού.
Η εκστρατεία με στόχο την εξοικονόμηση νερού υλοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για τα υδατικά αποθέματα του νησιού. Στόχος να ενημερωθεί το κοινό για την πραγματική κατάσταση στο υδατικό όπως αυτή παρουσιάζεται σήμερα λόγω κλιματικών συνθηκών, αλλά και να προληφθούν απορίες ή σχόλια δίνοντας μέσω της εκστρατείας απαντήσεις όπως π.χ. για την χρήση του νερού στην τουριστική βιομηχανία, στα γκολφ, στην επεξήγηση της πολυπλοκότητας της διαχείρισης νερού, καθώς και στην νέα πραγματικότητα.
Η Κύπρος παραμένει μια από τις πιο άνυδρες χώρες της ΕΕ. Το 2025 καταγράφηκε ως η 8η χειρότερη χρονιά από το 1901, ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, η μέση ετήσια βροχόπτωση παρουσιάζει σταθερή μείωση της τάξης του 10%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας, η μέση ημερήσια κατανάλωση ανά άτομο στην Κύπρο αγγίζει τα 140 λίτρα και ο στόχος είναι να μειωθεί στα 125 λίτρα.
Ο στόχος της εκστρατείας είναι σαφής και μετρήσιμος: μείωση της κατανάλωσης κατά 10% έως το 2026, κάτι που αντιστοιχεί σε εξοικονόμηση περίπου 10 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού, ποσότητα που μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των υδατικών αποθεμάτων της χώρας.
Από την τηλεόραση στο κινητό η σειρά Stranger Things
Η επικοινωνιακή στρατηγική της εκστρατείας αξιοποιεί σύγχρονα μέσα και δημιουργικές προσεγγίσεις. Ξεφεύγει από τα τετριμμένα, δανειζόμενη την αισθητική της δημοφιλούς σειράς Stranger Things. Μέσα από κινηματογραφικά teasers, η εκστρατεία αναδεικνύει την αντίθεση μεταξύ των παιδιών που παρατηρούν ανήσυχα τη στάθμη να πέφτει από το «στρατηγείο» τους και των ενηλίκων που παραμένουν υπνωτισμένοι μπροστά στις οθόνες τους. «Η στάθμη πέφτει. Ώρα να πατήσουμε όλοι το κουμπί», προειδοποιούν τα σποτ, καλώντας το κοινό να κατεβάσει τη νέα εφαρμογή «Stagono-metro» για τον έλεγχο της κατανάλωσης.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας για το νερό, το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών υλοποιεί δύο οπτικοακουστικές παραγωγές, τύπου ντοκιμαντέρ, το «Το Νερό Θυμάται» και το «Το Νερό Μιλά», που αναδεικνύουν τη σχέση του καθενός μας με το νερό και τις πολλές πτυχές της ζωής που αυτό επηρεάζει. Μέσα στις παραγωγές θα εχει και ντοκιμαντέρ που θα δοθούν ως υλικό για ευαισθητοποηση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολεία και αλλους φορείς.
Συγκεκριμένα, το ντοκιμαντέρ «Το νερό μιλά», δίνει τεκμηριωμένες απαντήσεις για τη χρήση νερού στην τουριστική βιομηχανία και τα γήπεδα γκολφ, εξηγώντας την πολυπλοκότητα της διαχείρισης και το τεράστιο ενεργειακό κόστος της αφαλάτωσης.
Το ντοκιμαντέρ «Το Νερό Θυμάται» εστιάζει στο μεγαλύτερο φράγμα της Κύπρου τον Κούρρη το οποίο εξυπηρετεί τις επαρχίες Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας και Αμμοχώστου.
Το εμβληματικό φράγμα του Κούρρη, προσωποποιείται και τίθεται στο επίκεντρο της εκστρατείας. Σήμερα τα αποθέματα του ανέρχονται στα 22 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού με την πληρότητα να αγγίζει το 19%.
Η ταινία μικρού μήκους, παρουσιάζει τον Κούρρη ως τη ζωντανή καρδιά της Κύπρου. Μέσα από κινηματογράφηση πλάνων και αρχειακό υλικό θα παρουσιάσουμε την ιστορία την σημασία και την ανάγκη προστασίας ή βοήθειας καλύτερα στον Κούρρη (μέσω της εξοικονόμησης και άλλων μέτρων). Το μήνυμα είναι σαφές: «Αν στερέψει ο Κούρρης, στερεύουμε όλοι».
Η εκστρατεία συνοδεύεται και από πρακτικές οδηγίες προς τους πολίτες. Με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης κατά 10%, προτείνονται δέκα απλές καθημερινές συνήθειες:
- Κλείνουμε τη βρύση όταν βουρτσίζουμε τα δόντια ή ξυριζόμαστε
- Επιλέγουμε σύντομο ντους αντί για μπανιέρα
- Χρησιμοποιούμε πλυντήρια μόνο όταν είναι γεμάτα
- Πλένουμε φρούτα και λαχανικά σε λεκάνη
- Ελέγχουμε τακτικά για διαρροές στις εγκαταστάσεις
- Ενημερώνουμε τις αρχές για διαρροές σε δημόσιους χώρους
- Ποτίζουμε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα
- Επιλέγουμε φυτά χαμηλών υδατικών απαιτήσεων
- Πλένουμε το αυτοκίνητο με κουβά και σφουγγάρι
- Καθαρίζουμε αυλές και βεράντες χωρίς λάστιχο
Δωρεάν ακροφύσια σε 600.000 νοικοκυριά
Πέρα από την ενημέρωση, το Υπουργείο Γεωργίας προχωρά σε πρακτικά μέτρα με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης κατά 10%, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη υδροδότηση. Έχει ήδη ξεκινήσει η προμήθεια 1.500 ειδικών συσκευών εξοικονόμησης σε επιχειρήσεις, ενώ το επόμενο διάστημα η δράση θα επεκταθεί σε όλα τα νοικοκυριά της Κύπρου.
Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων έχει ήδη προχωρήσει σε διαγωνισμό για την προμήθεια 3.000.000 ακροφυσίων και μειωτών ροής για ντους. Τα εξαρτήματα θα αποσταλούν παγκύπρια μέσω ταχυδρομείου σε 600.000 φακέλους. Μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνουν για την πρόοδο της εγκατάστασης στα σπίτια τους.
Υπουργεία Παιδείας και Γεωργίας υλοποιούν μέτρα και εκπαιδευτικές δράσεις για εξοικονόμηση και βιώσιμη χρήση του νερού
Κεντρικός πυλώνας της νέας στρατηγικής του Υπουργείου Παιδείας είναι η άμεση ενημέρωση των μαθητών.
Το Υπουργείο μπαίνει δυναμικά στη μάχη με το πρόγραμμα «Ούτε σταγόνα χαμένη». Η Υπουργός, Αθηνά Μιχαηλίδου, ανακοίνωσε τη δημιουργία συστημάτων «γκρίζου νερού» (επαναχρησιμοποίηση νερού από νιπτήρες) στα σχολεία, ενώ η καμπάνια «Ρέει ο λόγος, όχι το νερό» θα δώσει το βήμα στους μαθητές να γίνουν οι ίδιοι influencers της εξοικονόμησης.
Σύμφωνα με την αρμόδια Υπουργό τα θέματα της υδατικής συνείδησης και της αειφόρου διαχείρισης του νερού, αποτελούν διαχρονικό στόχο και προτεραιότητα για το ΥΠΑΝ εντάσσοντας συστηματικά και ολιστικά τα ζητήματα της εξοικονόμησης και ορθολογικής διαχείρισης του νερού, στην κάθε σχολική μονάδα, στο πλαίσιο της υλοποίησης της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής από το κάθε σχολείο. Παράλληλα, σημειώνει, αποτελούν αντικείμενο εξέτασης μέσω των Αναλυτικών Προγραμμάτων, όσο και σε επίπεδο πρακτικών παρεμβάσεων στα ίδια τα σχολεία.
Στις δράσεις και μέτρα που προωθεί το Υπουργείο Παιδείας για την ενδυνάμωση της υδατικής συνείδησης στα σχολεία περιλαμβάνεται:
Σε θέματα ύδρευσης, το ΥΠΑΝ προωθεί την εξασφάλιση καθαρού και ασφαλούς πόσιμου νερού μέσω της σταδιακής εγκατάστασης ψυκτών σε σχολεία παγκύπρια, σε συνδυασμό με τη φιλοπεριβαλλοντική εκστρατεία «Ποιο “Π” επιλέγεις: το Περιβάλλον ή το Πλαστικό», η οποία ενισχύει τη μείωση της χρήσης εμφιαλωμένου νερού. Παράλληλα, υλοποιούνται περιβαλλοντικά εκπαιδευτικά προγράμματα σε σχολική βάση για την εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση νερού.
Σε θέματα άρδευσης, μέσω του προγράμματος «Πρασινίζω το Σχολείο μου», στηρίζεται η εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων άρδευσης, η αξιοποίηση γεωτρήσεων και η φύτευση ειδών χαμηλών υδατικών απαιτήσεων, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των σχολικών πράσινων χώρων.
Παράλληλα με τις δράσεις του Υπουργείου, λειτουργοί του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων έχουν ήδη ξεκινήσει επισκέψεις σε σχολεία, έχοντας ήδη καλύψει πέραν από 30 εκπαιδευτικά ιδρύματα σε Λευκωσία, Λεμεσό και Πάφο εντός του 2026.
Στόχος είναι το πρόγραμμα να επεκταθεί σε όλη την ελεύθερη Κύπρο, μετατρέποντας τους μαθητές σε «πρεσβευτές» που θα μεταφέρουν το μήνυμα της προστασίας του νερού μέσα στις οικογένειές τους.
