Πράσινο φως για την ανέγερση και λειτουργία του νέου εργοστασίου παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων της εταιρείας AG Port – Plant Ltd στην κοινότητα Λυμπιών εξέδωσε χθες η Περιβαλλοντική Αρχή.
Το έργο, το οποίο ουσιαστικά αποτελεί τη νέα μεγάλη επένδυση του Παγκύπριου Οργανισμού Αγελαδοτρόφων (ΠΟΑ), θα τελεί υπό τη διαχείριση της εταιρείας Papouis Dairies Ltd. Με δυναμικότητα επεξεργασίας που θα αγγίζει τα 390 κυβικά μέτρα γάλακτος ημερησίως, η νέα μονάδα αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στην παραγωγή του χαλλουμιού, αλλά και της αναρής.
Μέχρι την έκδοση της θετικής γνωμοδότησης από το Τμήμα Περιβάλλοντος απαιτήθηκαν διαβουλεύσεις τον τελευταίο ένα χρόνο. Κατά το διάστημα αυτό, οι αιτητές υπέβαλαν συνολικά 14 μελέτες και στοιχεία, προκειμένου να απαντηθούν οι έντονες ανησυχίες που εξέφρασαν, τόσο οι κρατικές υπηρεσίες, όσο και οι κάτοικοι της περιοχής.
Η Επιτροπή Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εξέτασε το έργο σε τρεις συνεδρίες, προτού η Περιβαλλοντική Αρχή καταλήξει στην τελική της απόφαση στις 15 Ιουνίου 2026.
Το κυριότερο ζήτημα που απασχόλησε την Περιβαλλοντική Αρχή και προκάλεσε τις εντονότερες τριβές ήταν η διαχείριση των υγρών αποβλήτων, και συγκεκριμένα του ρεύματος αυξημένης αλατότητας (άλμης) που προκύπτει από τα συστήματα αντίστροφης ώσμωσης.
Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) είχε εκφράσει αρχικά σοβαρές επιφυλάξεις για τη διάθεση της άλμης σε λατομεία για σκοπούς καταστολής της σκόνης, προειδοποιώντας για κινδύνους ρύπανσης των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων. Προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, επιβλήθηκε αυστηρό πλάνο διαχείρισης. Συγκεκριμένα, η άλμη θα τυγχάνει ειδικής προεπεξεργασίας και επαρκούς αραίωσης. Η διάθεσή της σε αδειοδοτημένο λατομείο για τη διαβροχή δρόμων και την καταστολή της σκόνης θα επιτρέπεται μόνο κατά τους ξηρούς μήνες (Μάιο με Οκτώβριο), ενώ θα απαγορεύεται ρητά σε μέρες βροχόπτωσης. Η μέγιστη ποσότητα δεν θα ξεπερνά τα 40 κ.μ. ημερησίως.
Κατόπιν συμβιβασμού, το ΤΑΥ δέχθηκε να παραλαμβάνει στη μονάδα της Βαθιάς Γωνιάς 25 κ.μ. αραιωμένου υγρού αποβλήτου ημερησίως, με αυστηρό όριο μέγιστης αγωγιμότητας τα 2500~\mu S/cm.
Μέρος του αποβλήτου θα αξιοποιείται για την άρδευση κτηνοτροφικών φυτών, σε συνεννόηση με το Τμήμα Γεωργίας.
Το εργοστάσιο θα συνδεθεί με το κεντρικό αποχετευτικό δίκτυο της περιοχής Λυμπιών εντός 6 μηνών από την ολοκλήρωσή του περί τα τέλη του 2030.
Στη μονάδα θα παράγεται βιοαέριο από δεξαμενές αναερόβιας χώνευσης και θα χρησιμοποιείται ως καύσιμο για τους ατμολέβητες του γαλακτοκομείου. Σε ό,τι αφορά την αφυδατωμένη λάσπη, θα παραχωρείται δωρεάν στους γεωργούς της περιοχής ως φυσικό βελτιωτικό εδάφους.
Μετά από τριτοβάθμια επεξεργασία, θα επαναχρησιμοποιείται το ανακτημένο νερό για τις ανάγκες του εργοστασίου, θα δίνεται στα μέλη του ΠΟΑ, αλλά και στο Τμήμα Δασών για το πότισμα κρατικών δασών.
Η ανέγερση του εργοστασίου σε μια έκταση 128.700 τ.μ. προκάλεσε τις ανησυχίες του Δήμου Νότιας Λευκωσίας – Ιδαλίου, καθώς και περιοίκων, οι οποίοι έθιξαν ζητήματα οχληρίας, ηχορύπανσης, οσμών και κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Η Περιβαλλοντική Αρχή επέβαλε αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις για την αδειοδότηση του έργου.
1. Όλες οι μονάδες που παράγουν οσμές, όπως η μονάδα επίπλευσης και οι δεξαμενές λάσπης, θα είναι κλειστού τύπου και ο αέρας θα οδηγείται υποχρεωτικά σε ειδικό βιοφίλτρο απόσμησης.
2. Για την αντιμετώπιση του θορύβου, τα βαριά μηχανήματα θα τοποθετηθούν σε ηχομονωμένους χώρους στα βορειοανατολικά, μακριά από μεμονωμένες κατοικίες. Παράλληλα, έγινε ισχυρή σύσταση όπως τα βυτιοφόρα μεταφοράς γάλακτος και αποβλήτων αποφεύγουν εντελώς το οδικό δίκτυο της οικιστικής περιοχής των Λυμπιών.
3. Λόγω της γειτνίασης με το Κρατικό Δάσος, επιβάλλεται η δημιουργία αντιπυρικής λωρίδας στο βόρειο σύνορο με τη φύτευση δύο σειρών γεωργικών δέντρων και διπλή άροση του εδάφους κάθε χρόνο.
