Οι πρώτες ημέρες της ερχόμενης εβδομάδας θα συνοδευτούν από σημαντικές εξελίξεις σε ό,τι αφορά το πόρισμα της έρευνας που έγινε με αφορμή τα όσα καταγράφονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία».
Εκτός από τη διαβίβαση της έκθεσης των ερευνητών, έκτασης 3.000 σελίδων, στον Γενικό Εισαγγελέα, Γιώργο Σαββίδη και στον Έφορο Φορολογίας, Σωτήρη Μαρκίδη, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς θα διαβιβάσει στη Νομική Υπηρεσία και το μαρτυρικό υλικό που συγκεντρώθηκε κατά τη διετή έρευνα.
Μετά την παράδοση του πορίσματος μαζί με το μαρτυρικό υλικό στη Γενική Εισαγγελία οι ανώτατοι λειτουργοί της Νομικής Υπηρεσίας (εισαγγελικό συμβούλιο) θα αρχίσουν τη μελέτη και την αξιολόγηση, για καθορισμό των επόμενων βημάτων.
Ταυτόχρονα, θα ξεκαθαριστεί κατά πόσον το Υπουργικό Συμβούλιο θα λάβει την απόφαση να διορίσει ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές, λύση στην οποία προσανατολίζεται, όπως ανέφερε στις πρόσφατες δηλώσεις του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Πέραν των πιο πάνω εξελίξεων, θα πραγματοποιηθεί η συνέντευξη Τύπου του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη. Η συνάντηση του πρώην ύπατου αξιωματούχου της Κυπριακής Δημοκρατίας με τους δημοσιογράφους είναι προγραμματισμένη για την προσεχή Τρίτη στη δημοσιογραφική «Εστία». Εκεί όπου ο κ. Αναστασιάδης αναμένεται να καταθέσει τις θέσεις του για το αποτέλεσμα του έργου των λειτουργών επιθεώρησης που διόρισε η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς.
O Νίκος Αναστασιάδης στην ουσία έχει προαναγγείλει το περιεχόμενο της συνέντευξης Τύπου. Όπως είχε αναφέρει στην γραπτή του τοποθέτηση μετά τη δημοσιοποίηση της ανακοίνωσης της Αρχής για το πόρισμα, «οι ισχυρισμοί για πλουτισμό, διαφθορά και σωρεία άλλων συκοφαντικών αναφορών του κ. Μακάριου Δρουσιώτη, κατέρρευσαν ως ανυπόστατοι».
Επιπλέον, ο κ. Αναστασιάδης, διατύπωσε τη θέση ότι «οι πλείστες των αποδιδομένων από τους ερευνώντες λειτουργούς και την Αρχή κατά της Διαφθοράς κατηγορίες, όχι μόνο δεν περιλαμβάνονται στους υπό διερεύνηση ισχυρισμούς που καταγράφονται στο βιβλίο του κ. Δρουσιώτη, αλλά και ουδέποτε τέθηκαν ενώπιον μου κατά τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας, ώστε να μου δοθεί η ευκαιρία να καταθέσω τεκμηριωμένα τις δέουσες απαντήσεις».
Αναμένεται, λοιπόν, πως θα αναπτύξει τα πιο πάνω ζητήματα που ο ίδιος εγείρει με άξονα την τοποθέτησή του ότι δεν αποδέχεται τα αποδιδόμενα από το πόρισμα αδικήματα.
Διπλή δουλειά
Πάντως, το μόνο βέβαιο είναι ότι η ανακοίνωση των ευρημάτων των λειτουργών επιθεώρησης, ακολουθήθηκε από προβληματισμό για τα επόμενα βήματα. Για μια ακόμη φορά τέθηκε θέμα για το χρόνο που θα χρειαστεί να ξεκαθαριστεί η υπόθεση. Το πόρισμα της έρευνας και το ογκώδες μαρτυρικό υλικό, δεν είναι διαδικασία που αναμένεται να γίνει εντός σύντομου χρονικού διαστήματος.
Επιπλέον, αν αποφασιστεί να ακολουθήσει ποινική έρευνα, αυτό σημαίνει ότι οι ανακριτές (είτε ανεξάρτητοι, είτε μέλη της Αστυνομίας) θα αρχίσουν από το μηδέν. Θα γίνει, δηλαδή, διπλή δουλειά. Η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς έχει ερευνητικές εξουσίες και όχι ανακριτικές.
Για να έχει ανακριτική αξία η μαρτυρία, θα πρέπει να ληφθεί εκ νέου από ανακριτές. Μόνο τότε θα μπορεί να οδηγηθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο. Μόλις συμπληρωθεί ο φάκελος των ανακριτών, τότε αυτός θα διαβιβαστεί εκ νέου στη Νομική Υπηρεσία για αξιολόγηση και τελικές αποφάσεις για το ενδεχόμενο σύνταξης κατηγορητηρίου και καταχώρηση υπόθεσης στο Δικαστήριο.
Η διπλή αυτή δουλειά που θα γίνει προϋποθέτει και χρόνο. Χρόνος, ο οποίος κυλά εναντίον της απονομής δικαιοσύνης, κάτι που δεν βολεύει κανέναν. Ούτε την κοινωνία που απαιτεί να ξεκαθαριστούν οι σκιές που μένουν -κυρίως- σε βάρος πρώην αξιωματούχων, ούτε για τους τελευταίους που βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα.
Το Σύνταγμα…
Πολλοί είναι αυτοί που με αφορμή την προβλεπόμενη καθυστέρηση, επαναφέρουν τη συζήτηση που είχε γίνει πριν ψηφιστεί ο Νόμος που διέπει τη λειτουργία την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς. Η διαβούλευση πριν ψηφιστεί η νομοθεσία ίδρυσης της Αρχής είχε σημαδευτεί από αναφορές ότι «υπάρχει συνταγματικό κώλυμα για να της δοθούν ανακριτικές εξουσίες».
Ακόμη και τότε κάποιοι είχαν εισηγηθεί πως το πρόβλημα θα ξεπεραστεί με μια νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει τη συμμετοχή ανακριτών στις έρευνες, ώστε να ξεπεραστούν οι ενστάσεις και να αποφεύγεται η διπλή δουλειά. Ωστόσο, επικράτησε η θέση πως πρέπει να υπάρχουν μόνο ερευνητικές εξουσίες λόγω Συντάγματος. Κι, όμως, νομικοί κύκλοι αντιτάσσουν ότι η επίκληση του Συντάγματος ήταν απλώς μια δικαιολογία. Υποδεικνύουν ότι το Τμήμα Τελωνείων, όχι μόνο έχει ανακριτικές εξουσίες, αλλά μπορεί να καταχωρήσει και υπόθεση στο Δικαστήριο. Αρκεί να σημειωθεί ότι το 2024 το Τμήμα Τελωνείων καταχώρησε 35 ποινικές υποθέσεις.
Αμεροληψία
Το άλλο θέμα που τίθεται έχει να κάνει με την ανεξαρτησία όλων όσων θα αναμειχθούν στην ποινική διερεύνηση. Η αυτοεξαίρεση του Γενικού Εισαγγελέα, Γιώργου Σαββίδη, του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Σάββα Αγγελίδη και της εισαγγελέως Έλενας Κλεόπα από την αξιολόγηση του πορίσματος, ήταν μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση. Σαββίδης και Αγγελίδης όχι μόνο έχουν διοριστεί στα αξιώματά τους από τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, αλλά προηγουμένως συμμετείχαν και στο Υπουργικό του Συμβούλιο, κατέχοντας τα χαρτοφυλάκια των Υπουργείων Δικαιοσύνης και Άμυνας, αντίστοιχα. Όσο για την κ. Κλεόπα, κλήθηκε να καταθέσει στο πλαίσιο της έρευνας για το «Κράτος Μαφία».
Παρ΄ όλα αυτά, πάλι τίθεται θέμα αμεροληψίας. Δυο εκ των ελεγχόμενων αξιωματούχων, ο τέως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Ρίκκος Ερωτοκρίτου και η τέως προϊστάμενη της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης, Εύα Ρωσσίδου Παπακυριακού, υπηρέτησαν στη Νομική Υπηρεσία και πλέον λειτουργοί της τελευταίας θα κληθούν να ελέγξουν τους δυο πρώην αξιωματούχους. Επιπλέον, ελεγχόμενος είναι και ο πρώην ανώτερος αξιωματικός της Αστυνομίας, Γιάννης Σωτηριάδης. Σε περίπτωση που την ποινική έρευνα αναλάβουν αστυνομικοί ανακριτές και πάλι θα τίθεται ζήτημα αμεροληψίας.
Το εμπόδιο αυτό μπορεί να ξεπεραστεί, όπως είχε ξεπεραστεί και στην υπόθεση δίωξης του τέως Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Ρίκκου Ερωτοκρίτου. Ο τελευταίος είχε καταδικαστεί για την υπόθεση Providencia (1/3/2017, 3,5 χρόνια φυλάκιση). Κρίθηκε ένοχος για το ρόλο που είχε διαδραματίσει ως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας (παύτηκε από τη θέση στις 24/9/2015). Τότε, λοιπόν, είχε διασφαλιστεί πως η ποινική διερεύνηση και η δίωξή του θα γινόταν από ανεξάρτητους με τη Νομική Υπηρεσία νομικούς. Είχαν ανατεθεί καθήκοντα ποινικού ανακριτή στον Παναγιώτη Καλλή, ενώ είχε ρόλο ιδιώτη κατήγορου στην υπόθεση ο Ηλίας Στεφάνου. Ο τελευταίος είχε αξιολογήσει την υπόθεση και είχε συντάξει το κατηγορητήριο, ενώ εκπροσώπησε και την κατηγορούσα Αρχή στη δίκη.
Φορολογικός έλεγχος
Μια άλλη παράμετρος της υπόθεσης που κατέγραψε και ο «Φ», έχει να κάνει με τον φορολογικό έλεγχο των αξιωματούχων. Οι επτά που κατείχαν αξίωμα της Δημοκρατίας, βάσει πρόσφατης προσθήκης στο Νόμο της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, θα πρέπει να ελεγχθούν φορολογικά. Μόνο που αυτός ο έλεγχος μπορεί να γίνει για τα οικονομικά τους δεδομένα μέχρι προ 12ετίας. Με άλλα λόγια, θα φτάσει μέχρι το 2014. Η πλειονότητα των υποθέσεων για τις οποίες είναι υπόλογα 15 φυσικά και νομικά πρόσωπα, αφορούν γεγονότα πριν από το 2014…
Όλοι οι ελεγχόμενοι
>> Νίκος Αναστασιάδης (εμπορία Επηρεασμού σε τρεις περιπτώσεις, κακούργημα κατάχρησης εξουσίας σε μία περίπτωση και κατάχρηση εξουσίας σε βαθμό πλημμελήματος ή απόπειρας διάπραξης ποινικού αδικήματος σε τρεις περιπτώσεις).
>> Στάθης Λεμής (εμπορία επηρεασμού σε δυο περιπτώσεις και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες).
>> Φάνος Φιλίππου (εμπορία επηρεασμού σε δυο περιπτώσεις και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες)
>> Δικηγορική Εταιρεία Νίκος Χρ. Αναστασιάδης & Συνεταίροι (εμπορία επηρεασμού και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες).
>> Ρίκκος Ερωτοκρίτου, τέως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας (κατάχρηση εξουσίας σε βαθμό πλημμελήματος, σε δυο περιπτώσεις).
>> Χάρης Σολομωνίδης – Πρώην πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου (Δεκασμός δημόσιου λειτουργού, Συναλλαγές με αντιπροσώπους που υποδηλώνουν διαφθορά, Αθέμιτη κτήση περιουσιακού οφέλους σε συνολικά τρεις περιπτώσεις).
>> Α. Νεοκλέους & Σία Δ.Ε.Π.Ε. (δεκασμός δημόσιου λειτουργού, Συναλλαγές με αντιπροσώπους που υποδηλώνουν διαφθορά, ενεργός δωροδοκία οικείων δημόσιων αξιωματούχων και Εταιρική Ευθύνη νομικού προσώπου).
>> Παναγιώτης Νεοκλέους (Συνωμοσία για ανατροπή της πορείας της δικαιοσύνης).
>> Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ (εμπορία επηρεασμού).
>> Ανδρέας Χατζηκυριάκος (εμπορία επηρεασμού).
>> Ευθύμιος Μπουλούτας (εμπορία επηρεασμού, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, δυο περιπτώσεις).
>> Νίκος Κουγιάλης – Πρώην υπουργός Γεωργίας (Κατάχρηση εξουσίας-Πλημμέλημα).
>> Γιώργος Βαρνάβα – Τέως βουλευτής (κατάχρηση εξουσίας – πλημμέλημα- ή απόπειρα διάπραξης ποινικού αδικήματος).
>> Εύα Ρωσσίδου Παπακυριακού – Τέως προϊστάμενη ΜΟΚΑΣ (κατάχρηση εξουσίας – πλημμέλημα- ή απόπειρα διάπραξης ποινικού αδικήματος, παραμέληση υπηρεσιακού καθήκοντος – δυο περιπτώσεις).
>> Ιωάννης Σωτηριάδης – Πρώην ανώτερος αξιωματικός Αστυνομίας (κατάχρηση εξουσίας – πλημμέλημα).
Οι υποθέσεις και οι χρονολογίες
>> Οι αποφάσεις του Δικαστή Χάρη Σολομωνίδη στο πλαίσιο της υπόθεσης Ριμπολόβλεφ – Μεταξύ 2013 και 2014 τα επίμαχα γεγονότα.
>> Ριμπολόβλεβα – Συνελήφθη στις 24/2/2014.
>> Παραχώρηση κρατικής γης στην Αρχιεπισκοπή – Τέλη του 2013 τα όποια αδικήματα.
>> Υπόθεση Focus – Γεγονότα που τοποθετούνται χρονικά το 2008.
>> Προμήθειες από τράπεζες – Γεγονότα μεταξύ 2011 και 2013.
>> Δημοσίευμα OCCRP – Είδε το φως της δημοσιότητας τον Αύγουστο του 2019 και αφορά γεγονότα μεταξύ 1997 και 2013 σε σχέση με το δικηγορικό γραφείο «Νίκος Χρ. Αναστασιάδης και Συνεταίροι».
>> Δημοσίευμα ICIJ ημερομηνίας 3/10/2021 – Πραγματεύεται γεγονότα μεταξύ 2007 και 2013.
>> Ακίνητο Δρομολαξιάς – Γεγονότα κατά τη χρονική περίοδο 2012-2014.
