Σε νέα εποχή θα μπουν λιμάνι και μαρίνα Λάρνακας, εάν γίνει αποδεκτή από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, η πρόταση της Αρχής Λιμένων Κύπρου (ΑΛΚ), που παρουσιάστηκε χθες το απόγευμα ενώπιον της Επιτροπής Ανάπτυξης Λάρνακας. Η ΑΛΚ κατέθεσε Οδικό Χάρτη με έργα ύψους €415 εκατ. (±50%), που θ’ αναπτυχθούν σε βάθος εικοσαετίας, από την ίδια, τις δημοτικές Αρχές και μέσω σύμπραξης με τον ιδιωτικό τομέα.
Πέραν από τις δύο πολύπαθες κρατικές υποδομές, που εδώ και μια εικοσαετία παραμένουν αναξιοποίητες λόγω τριών αποτυχημένων προσπαθειών με ιδιώτες επενδυτές, η Αρχή Λιμένων προτείνει αναπτύξεις σε χερσαίους χώρους 85.000 τ.μ., ενώ θ’ αναλάβει και την ενοποίηση των παραλιακών μετώπων των Φοινικούδων και της περιοχής των πρώην διυλιστηρίων.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται, δηλαδή η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου παραλιακού μετώπου με δημόσιους χώρους, πεζόδρομους, ποδηλατοδρόμους, πλατείες και χώρους αναψυχής.
Η πρόταση διατηρεί τη δημόσια ιδιοκτησία των υποδομών από την Αρχή Λιμένων Κύπρου, αλλά προβλέπει και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, μέσω μοντέλων συνεργασίας. Για την υλοποίηση των έργων θα εκπονηθεί ενιαίο master plan, με την ανάπτυξη να γίνεται ενιαία και να έχει χωριστεί σε τρία υποέργα. Αυτά είναι τα εξής:
- Ανάπλαση και αξιοποίηση των χερσαίων χώρων της μαρίνας και της παρακείμενης γης.
- Αναβάθμιση και επέκταση της μαρίνας.
- Εκσυγχρονισμός και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του λιμανιού.
Ο Οδικός Χάρτης και τα κρίσιμα ορόσημα
Η Αρχή Λιμένων παρουσίασε έναν κοστολογημένο Οδικό Χάρτη για όλα τα έργα που προτείνει, καθώς και χρονοδιαγράμματα υλοποίησης που ξεκινούν από το 2027 και ολοκληρώνονται το 2045. Ο Οδικός Χάρτης καθορίζει κρίσιμα ορόσημα, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εκπόνηση του ενιαίου master plan και Μελέτης Βιωσιμότητας, καθώς και διαβουλεύσεις με τους φορείς της Λάρνακας.
Με την ολοκλήρωση της διαβούλευσης με την Επιτροπής Ανάπτυξης Λάρνακας και την εκπόνηση Μελέτης Βιωσιμότητας, η Αρχή Λιμένων Κύπρου θα προχωρήσει στον σχεδιασμό της ενιαίας ανάπτυξης. Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την προκήρυξη Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού και την εκπόνηση του Γενικού Ρυθμιστικού Σχεδίου (Concept Master Plan), το οποίο θ΄ αποτελέσει το βασικό εργαλείο χωροταξικού, πολεοδομικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Η ΑΛΚ ξεκαθάρισε, πάντως, πως οι εκτιμήσεις κόστους θα πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικές και υπόκεινται σε σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας, με αναμενόμενο εύρος απόκλισης που αγγίζει το 50%, επειδή καθορίστηκαν πριν την εκπόνηση του Γενικού Ρυθμιστικού Σχεδίου.
Ανάπτυξη των χερσαίων χώρων με €190 εκατ.
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και σημαντικές πτυχές της πρότασης, που εκ πρώτης όψεως ικανοποιεί αρκετούς φορείς της Λάρνακας, είναι η ανάπτυξη των χερσαίων χώρων. Τα έργα θα μεταμορφώσουν ουσιαστικά μια περιοχή που ξεκινά από το τέρμα των Φοινικούδων και φτάνει μέχρι την αρχή του νέου παραλιακού μετώπου της Λάρνακας. Αυτά είναι και τα πρώτα σημαντικά έργα που θα δουν οι Λαρνακείς, εάν υιοθετηθεί ως έχει η πρόταση της ΑΛΚ.
Η ανάπτυξη των χερσαίων χώρων, θα γίνει εντός δεκαετίας και έχει εκτιμώμενο κόστος τα €190 εκατ. (±50%). Τα έργα χωροθετούνται στον χερσαίο χώρο της μαρίνας (35.000 τ.μ.) και την παρακείμενη γη (περίπου 50.000 τ.μ), που επεκτείνεται βόρεια προς το λιμάνι.
Το πρώτο έργο που θα γίνει είναι ο εξωραϊσμός των χερσαίων χώρων και η προσωρινή ενοποίησή τους με την Πλατεία Ευρώπης. Σημειώνεται πως η ΑΛΚ διαφοροποιήθηκε από την πρόταση του Υπερταμείου, ως προς τη χωροθέτηση των καρνάγιων. Συγκεκριμένα σχεδιάζει τη μεταφορά τους σε άλλους χώρους, ώστε να μην υποβαθμιστεί, λόγω της οχληρίας, η χερσαία ανάπτυξη.
Το επόμενο στάδιο αφορά στην ανάπτυξη των κύριων κοινών υποδομών της ενιαίας ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν την κατασκευή οδικού δικτύου, νέων πολυόροφων χώρων στάθμευσης, αλλά και τη μεταφορά των υφιστάμενων. Η ανάπτυξη και εμπορική αξιοποίηση των χερσαίων τεμαχίων, που θα προκύψουν από το Γενικό Ρυθμιστικό Σχέδιο και τους ισχύοντες συντελεστές δόμησης, προτείνεται να υλοποιηθεί μέσω συμφωνιών παραχώρησης προς τρίτους.
Στους χερσαίους χώρους ανακοινώθηκαν τα εξής:
- Εξωραϊσμός υφιστάμενων χώρων (2027-2028): Υλοποίηση από την ΑΛΚ- €2 εκατ.
- Μεταφορά των υφιστάμενων καρνάγιων (2027-2028): Υλοποίηση από την ΑΛΚ-€3 εκατ.
- Ανάπτυξη υποδομών-Οδικό δίκτυο (2028-2029): ΑΛΚ-€15 εκατ.
- Κοινόχρηστοι & χώροι πρασίνου (2029-2031): ΑΛΚ- €3 εκατ.
- Νέοι χώροι στάθμευσης (2029-2031): Υλοποίηση ΑΛΚ ή τρίτους-€10 εκατ.
Το κτηριολογικό πρόγραμμα περιλαμβάνει:
- Λιανικό εμπόριο (2029-2031): Υλοποίηση από τρίτους-€7 εκατ.
- Ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και Συνεδριακό (2031-2036): Υλοποίηση από τρίτους-€50 εκατ.
- Εκθεσιακοί χώροι / Ναυτικός Όμιλος (2029-2031): Υλοποίηση από Δημοτικούς φορείς-€15 εκατ.
- Εστιατόρια & χώροι αναψυχής (2029-2031): Υλοποίηση από ΑΛΚ και /ή τρίτους-€15 εκατ.
- Διευκολύνσεις άθλησης (2028-2029): Υλοποίηση από Δημ. φορείς-€5 εκατ.
- Κέντρα Αριστείας (2029-2031): Υλοποίηση από Δημ. φορείς-€5 εκατ. (σ.σ CMMI)
- Γραφειακές εγκαταστάσεις (2029-2031) Υλοποίηση από ΑΛΚ και/ή τρίτους-€50 εκατ.
- Έργα πολιτισμού και περιβάλλοντος (2031-2036): ΑΛΚ και/ ή λοιπούς Δημ. φορείς- €10 εκατ.
Ανάπτυξη της μαρίνας με κόστος €20 εκατ.
Τα έργα περιλαμβάνουν τις λιμενικές υποδομές της μαρίνας και τις υποστηρικτές χερσαίες υποδομές και έχουν ως χρονική αφετηρία την ολοκλήρωση του Market Sounding (μεταφ. Βολιδοσκόπηση αγοράς). Έχουν ορίζοντα δεκαετίας και εκτιμώμενο κόστος τα €20 εκατ. (±50%).
Το πλάνο ανάπτυξης υιοθετεί το σενάριο 2 των προτάσεων του Υπερταμείου, που προνοεί την αύξηση των θέσεων ελλιμενισμού κατά 150-200 θέσεις. Πρώτη χρονικά δραστηριότητα είναι η συντήρηση των υφιστάμενων λιμενικών υποδομών (Κτηρίων, Δικτύων Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας κ.λπ.).
Συγκεκριμένα αναμένονται τα εξής:
- Συντήρηση υφισταμένων υποδομών (2027-2028): Υλοποίηση από την η ΑΛΚ-€3 εκατ.
- Νέο κτήριο Υπηρεσιών (2029-2031): ΑΛΚ και/ ή τρίτοι-€2 εκατ.
- Επέκταση υπήνεμου κυματοθραύστη (2031-2036): ΑΛΚ και/ ή τρίτοι- €7 εκατ.
- Νέο νότιο κρηπίδωμα (2031-2036): ΑΛΚ και/ ή τρίτοι- €5 εκατ.
- Νέες πλωτές αποβάθρες (2031-2036): ΑΛΚ και/ ή τρίτοι-€3 εκατ.
Εκσυγχρονισμός και ανάπτυξη του λιμανιού με €205 εκατ.
Αυτά είναι τα πιο πολυετή έργα και βασίζονται στο σενάριο 2 του Υπερταμείου. Ωστόσο γίνονται κάποιες αναπροσαρμογές που αφορούν, μεταξύ άλλων, στην κατασκευή νέου δυτικού κρηπιδώματος αντί επέκτασης του υφιστάμενου βόρειου, αλλά και τη μελλοντική επέκταση του νότιου κρηπιδώματος για εξυπηρέτηση επιβατικών πλοίων. Οι αναπτύξεις θα γίνουν σε βάθος εικοσαετίας και εκτιμήθηκαν στα €205 εκατ. (±50%)
Πρώτα θ’ αναβαθμιστεί ο εξοπλισμός του λιμανιού για βελτίωση του περιβαλλοντικού αντικτύπου και βελτίωση του επιπέδου υπηρεσιών προς τους χρήστες. Επιπρόσθετα, προβλέπεται συντήρηση των υφιστάμενων λιμενικών υποδομών, σε φάσεις, ώστε να μην επηρεαστούν οι δραστηριότητες του λιμανιού, καθώς και αναβάθμιση του δικτύου κρίσιμων υποδομών.
Συγκεκριμένα προτείνεται η κατεδάφιση αποθηκών για ανέγερση Αίθουσας Επιβατών, ώστε να υπάρχει πεζή διασύνδεση με τους χερσαίους χώρους και τη μαρίνα, αλλά και τον αστικό ιστό. Μεσοπρόθεσμα προβλέπεται η κατασκευή νέου νότιου κρηπιδώματος, για αύξηση των θέσεων ελλιμενισμού εμπορικών πλοίων και μακροπρόθεσμα η επέκταση του νότιου κρηπιδώματος, ώστε να αυξηθεί η ικανότητα εξυπηρέτησης μεγαλύτερου αριθμού επιβατικών πλοίων, αλλά και επέκταση του λιμανιού με δημιουργία νέας λιμενολεκάνης και θέσεων ελλιμενισμού εμπορικών πλοίων.
Συγκεκριμένα θα γίνουν τα εξής:
- Συντήρηση υφιστάμενων υποδομών (2027-2028): Φορέας υλοποίησης η ΑΛΚ- €3 εκατ.
- Αναβάθμιση του Δικτύου Υποδομών (2028-2029): ΑΛΚ-€2 εκατ.
- Νέος εξοπλισμός (2027-2028): ΑΛΚ-€8 εκατ.
- Συντήρηση υφιστάμενων κτηρίων (2028-2029): AΛK-€2 εκατ.
- Ανέγερση νέων κτηρίων Διοίκησης και Επιβατών (2031-2036): ΑΛΚ-€15 εκατ.
- Κατεδαφίσεις αποθηκών (2029-2031): ΑΛΚ-€1 εκατ.
- Κατεδαφίσεις κτηρίων (2031-2036): ΑΛΚ-€2 εκατ.
- Νέο νοτιοδυτικό κρηπίδωμα (2036-2041): ΑΛΚ-€50 εκατ.
- Νέο βορειοδυτικό κρηπίδωμα (2036-2041): ΑΛΚ και/ ή τρίτοι-€25 εκατ.
- Νέος υπήνεμος κυματοθραύστης & νέα λιμενολεκάνη (2036-2041): ΑΛΚ και/ή τρίτοι-€35 εκατ.
- Επέκταση νοτίου κρηπιδώματος & κυματοθραύστη (2041-2045): ΑΛΚ- €50 εκατ.
