Η Ακταία Οδός, για δεκαετίες ήταν ένα σημείο που οι περισσότεροι Λεμεσιανοί προσπερνούσαν. Ένας χώρος πίσω από το λιμάνι, συνδεδεμένος με παλιά εργοστάσια, εγκαταλειμμένα κτήρια, αποθήκες και το Καρνάγιο. Μια περιοχή με ιστορία, αλλά χωρίς ουσιαστική θέση στην καθημερινότητα της πόλης. Σήμερα, η Ακταία Οδός βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη μεταμόρφωση της ιστορίας της.
Ο Δήμος Λεμεσού σχεδιάζει τη δημιουργία ενός νέου παραλιακού μετώπου που θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα κινούνται, θα περπατούν και θα απολαμβάνουν την πόλη τους. Ένα έργο που δεν αφορά μόνο έναν δρόμο, αλλά έναν νέο δημόσιο χώρο που θα ενώσει το λιμάνι με το κέντρο της Λεμεσού και θα ανοίξει την πόλη προς τη θάλασσα.
Ο δήμαρχος Λεμεσού Γιάννης Αρμεύτης, σε συνέντευξή του στον «Φ», παρουσιάζει τον σχεδιασμό της δημοτικής Αρχής για την περιοχή, μιλά για τα επόμενα βήματα, τη μεγάλη ανάπτυξη που έρχεται, τις επενδύσεις που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά και το μεγάλο ζήτημα της μετακίνησης του Καρνάγιου.
Η περιοχή που για χρόνια αποτελούσε μια «ξεχασμένη γειτονιά» της Λεμεσού, πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μεγάλων επενδυτών. Παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις αποκτούν νέα ζωή, μετατρέπονται σε χώρους πολιτισμού και εκδηλώσεων, ενώ παράλληλα σχεδιάζονται νέες αναπτύξεις που θα αλλάξουν την εικόνα του παραλιακού μετώπου. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι ένα. Η ανάπτυξη να γίνει με τρόπο που θα αφήνει χώρο στον πολίτη.
«Θέλουμε να ενώσουμε το λιμάνι με το κέντρο της πόλης»
«Η Ακταία Οδός είναι ο χώρος που μπορεί να ενώσει το λιμάνι με το κέντρο της πόλης. Αυτός είναι ο βασικός μας στόχος. Θέλουμε να δημιουργηθεί ένας χώρος με χαρακτήρα γραμμικού πάρκου, με προτεραιότητα στον πεζό και στον ποδηλάτη. Ένας χώρος που θα μπορεί να φιλοξενεί σύγχρονες μορφές μετακίνησης, όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς όπως το λεωφορείο και εφόσον αποδειχθεί βιώσιμο, τη μελλοντική προοπτική του τραμ. Δεν μιλάμε απλώς για μια ανάπλαση δρόμου. Μιλάμε για έναν νέο δημόσιο χώρο που θα συνδέσει διαφορετικές περιοχές της πόλης και θα δώσει ποιότητα ζωής στους κατοίκους».
Όπως εξηγεί, ο Γιάννης Αρμεύτης, η Ακταία Οδός αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής στρατηγικής για προώθηση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας.
«Θα συνδεθεί με τα δίκτυα πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων που αναπτύσσονται στην πόλη, αλλά και με τους πράσινες διαδρομές. Θα δημιουργήσει νέους χώρους αναψυχής και πρόσβαση στη θάλασσα για τις δυτικές συνοικίες της Λεμεσού».
Οι πρώτες παρεμβάσεις έχουν ήδη ξεκινήσει
Πριν από τη μεγάλη ανάπλαση, ο Δήμος προχώρησε σε σειρά έργων ώστε η περιοχή να αρχίσει να αλλάζει εικόνα. «Από την πρώτη στιγμή ξεκινήσαμε με τον καθαρισμό της παραλίας. Κατεδαφίσαμε κτίρια, φυτεύσαμε περισσότερα από 500 δενδρύλλια, δημιουργήσαμε πεζόδρομο και ποδηλατόδρομο μήκους ενός χιλιομέτρου που έχει φωτιστεί με φωτοβολταϊκά και πλέον μπορεί να την απολαμβάνει ο Λεμεσιανός ενώ κατασκευάσαμε γέφυρα. Παράλληλα, απομακρύναμε περίπου 3.000 τόνους, σχεδόν 300 φορτηγά με μπάζα και αντικείμενα που είχαν μετατρέψει την περιοχή σε χώρο απόθεσης».
Όπως αναφέρει, στόχος είναι οι πολίτες να βλέπουν αλλαγές πριν ακόμη ολοκληρωθεί το μεγάλο έργο. «Θέλουμε οι χώροι να παραδίδονται σταδιακά στην κοινωνία και να χρησιμοποιούνται από τους πολίτες. Αυτό μας επιτρέπει να βλέπουμε στην πράξη πώς λειτουργούν και ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες».
Παράλληλα, ο Δήμος Λεμεσού προχωρεί και στο επόμενο μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα για τη σύνδεση της περιοχής με το λιμάνι. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός για το τελευταίο τμήμα μήκους περίπου 400 μέτρων, το οποίο θα συνδέσει την περιοχή του ποταμού Γαρύλλη με τον κυκλικό κόμβο στην είσοδο του επιβατικού σταθμού του λιμανιού.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που θεωρείται καθοριστική, καθώς δημιουργεί τις πρώτες πραγματικές συνδέσεις ανάμεσα στο παραλιακό μέτωπο, την Ακταία Οδό και το λιμάνι, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συνολική ενοποίηση της περιοχής. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Δήμου, εντός Ιουνίου αναμένεται να προκηρυχθούν οι προσφορές για την υλοποίηση της προσωρινής όδευσης προς το λιμάνι.
Ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός και το νέο μοντέλο ανάπτυξης
Ο Δήμος Λεμεσού προετοιμάζει ήδη το επόμενο μεγάλο βήμα, τον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό που αναμένεται να προκηρυχθεί το 2027. «Υπάρχει απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για προώθηση του έργου μέσω αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Αυτή τη στιγμή γίνεται η απαραίτητη ωρίμανση.
Η δημοτική Αρχή έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία προετοιμασίας, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών φορέων και εξειδικευμένων συμβούλων. «Προχωρούμε με την ωρίμανση του έργου για την προκήρυξη ενός αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Στην ομάδα των συμβούλων μας συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Frederick, οι οποίοι συμβάλλουν στη διαμόρφωση των όρων του διαγωνισμού. Παράλληλα, ετοιμάζεται ένα πρώτο master plan, έχει καθοριστεί η περιοχή μελέτης αλλά και η ευρύτερη περιοχή ανάπτυξης, ώστε να υπάρχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς θα εξελιχθεί ολόκληρη η ζώνη».
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, ο Δήμος έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με όλους τους βασικούς εμπλεκόμενους φορείς, καθώς η επιτυχία του εγχειρήματος προϋποθέτει συντονισμό μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. «Έχει ήδη πραγματοποιηθεί συνάντηση με την DP World και την Eurogate, τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο λιμάνι. Μέσα στον Ιούλιο θα έχουμε επαφές με όλους τους μεγάλους ιδιοκτήτες γης στην περιοχή, αλλά και με τις δημόσιες υπηρεσίες που εμπλέκονται, όπως η Πολεοδομία, τα Δημόσια Έργα και το Τμήμα Περιβάλλοντος».
Στόχος είναι μέχρι τον Σεπτέμβριο να ανοίξει και ο διάλογος με την κοινωνία, μέσα από εργαστήρια και παρουσιάσεις προς το κοινό, ώστε οι απόψεις και οι ανάγκες των πολιτών να αποτελέσουν μέρος της τελικής διαμόρφωσης των όρων του διαγωνισμού.
«Όλες αυτές οι συναντήσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας, ώστε να προετοιμαστούν σωστά οι όροι του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού». Ο δήμαρχος σημειώνει ότι υπάρχει ήδη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για προώθηση του έργου μέσω αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, ωστόσο προηγείται η απαραίτητη τεχνική και οργανωτική προετοιμασία.
«Χρειάζεται η ωρίμανση του έργου, ο καταρτισμός της Επιτροπής που ήδη προχωρά, αλλά και η δημιουργία μιας Οργανωτικής Επιτροπής που θα αναλάβει την οργάνωση και την υλοποίηση του διαγωνισμού».
Νέα χωροθέτηση για το Καρνάγιο – «Η λύση δεν είναι το κλείσιμο, αλλά η οργανωμένη μετακίνηση»
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού για την Ακταία Οδό βρίσκεται και το ζήτημα του Καρνάγιου, το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να προχωρήσει η συνολική ανάπλαση της περιοχής.
«Η λύση δεν είναι το κλείσιμο των επιχειρήσεων. Η λύση είναι η μετακίνησή τους σε έναν οργανωμένο χώρο. Δεν γίνεται μια χώρα όπως η Κύπρος, με τόσες μαρίνες και τόσο σημαντική παρουσία στη ναυτιλία, να μην διαθέτει ένα σύγχρονο ναυπηγείο». Για να γίνει αυτό όπως τονίζει χρειάζεται να βρεθεί από την κυβέρνηση κατάλληλος χώρος δίπλα στη θάλασσα, όπου αυτές οι επιχειρήσεις θα μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, με σεβασμό στο περιβάλλον και με τις σωστές υποδομές».
Εξηγεί ότι η ευθύνη για τη χωροθέτηση ενός νέου χώρου ανήκει στην Πολιτεία, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αναπτυχθούν σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί σημαντικούς περιορισμούς, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε ζώνη προστασίας της παραλίας και οι σημερινές χρήσεις δεν συνάδουν πλέον με τον ευρύτερο σχεδιασμό και τις μελλοντικές ανάγκες της περιοχής.
Ανάπτυξη με σεβασμό στο βιομηχανικό παρελθόν – Οι πύργοι και η νέα εικόνα της πόλης
Η περιοχή έχει ήδη μπει στο στόχαστρο μεγάλων επενδύσεων. Νέα έργα σχεδιάζονται, ενώ παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις αποκτούν νέες χρήσεις. Κληθείς να τοποθετηθεί για το πως διασφαλίζεται ότι η ανάπτυξη δεν θα αλλοιώσει την ταυτότητα της περιοχής, ο κ. Αρμεύτης επεσήμανε ότι η ανάπτυξη είναι καλοδεχούμενη, αλλά πρέπει να υπάρχει ισορροπία
«Η περιοχή έχει τη δική της ιστορία. Τα βιομηχανικά κτήρια αποτελούν μέρος της ταυτότητας της Λεμεσού και πρέπει να βρούμε τρόπους να διατηρηθούν και να αξιοποιηθούν, ιδιαίτερα για πολιτιστικές και άλλες χρήσεις».
Η περιοχή αναμένεται να αλλάξει δραστικά τα επόμενα χρόνια, καθώς το υφιστάμενο πολεοδομικό πλαίσιο επιτρέπει την ανάπτυξη ψηλών κτηρίων. Με βάση το Σχέδιο Περιοχής, επιτρέπονται αναπτύξεις μέχρι 30 ορόφους και ύψος έως 120 μέτρα. Ήδη η κατασκευή του πρώτου μεγάλου πύργου πέραν των 30 ορόφων βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ νέες επενδύσεις αναμένεται να ακολουθήσουν.
