Πράσινα Σημεία και Πράσινα Περίπτερα στην Κύπρο

Με 36 Πράσινα Σημεία και με 50 Πράσινα Περίπτερα επιχειρεί το κράτος να διαχειριστεί διάφορα απόβλητα όπως έπιπλα, ηλεκτρικά/ ηλεκτρονικά είδη, κλαδέματα και γενικά ανακυκλώσιμα υλικά, ενώ, παράλληλα, ενισχύει τη συλλογή συσκευασιών κ.ο.κ. από την Green Dot ή και άλλους φορείς.

Αυτή τη στιγμή, σε διάφορες τοπικές Αρχές λειτουργούν 26 Πράσινα Σημεία, ενώ προωθείται και η δημιουργία άλλων τεσσάρων στις επαρχίες Αμμοχώστου, Λευκωσίας και Λάρνακας. Ταυτόχρονα, σε συνεργασία με τους ΕΟΑ, προγραμματίζεται η δημιουργία άλλων τεσσάρων Πράσινων Σημείων στην επαρχία Λευκωσίας και δύο στην επαρχία Λεμεσού.

Σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση, η χρηματοδότηση της κατασκευής τους αναμένεται να γίνει τόσο από τον κρατικό προϋπολογισμό όσον και το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Σχετική είναι η απάντηση της υπουργού Γεωργίας, Μαρίας Παναγιώτου, στον βουλευτή Λάρνακας του ΔΗΣΥ, Πρόδρομο Αλαμπρίτη.

Όσον αφορά τα 50 Πράσινα Περίπτερα, αυτά χωροθετούνται σε ορεινές κοινότητες και απομακρυσμένα σημεία της Κύπρου με σκοπό την εξυπηρέτηση των πολιτών σε περιοχές, όπου υπάρχει δυσκολία στη συλλογή των αποβλήτων από αδειούχους συλλογείς, καθώς και περιπτώσεις που δεν είναι πρακτική η λειτουργία Πράσινων Σημείων.

Όπως αναφέρεται στη σχετική απάντηση, στα 20 από τα 50 Πράσινα Περίπτερα προβλέπονται κατάλληλες υποδομές για τη χωριστή συλλογή των ογκωδών δημοτικών αποβλήτων. Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να εντός του δεύτερου εξαμήνου του τρέχοντος έτους.

Σύμφωνα με την Υπουργό, «το Τμήμα Περιβάλλοντος προωθεί την εγκατάσταση καταστημάτων επαναχρησιμοποίησης εντός των 36 υφιστάμενων και νέων Πράσινων». Όπως εξηγεί, από τον Μάιο του 2025 λειτουργούν τα πρώτα δύο καταστήματα επαναχρησιμοποίησης στα Πράσινα Σημεία Λινούς και Μαλούντας, υπό την εποπτεία του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας (ΕΟΑΛ), με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα LEADER. Τα καταστήματα επαναχρησιμοποίησης αξιοποιούνται για την επαναδιάθεση αντικειμένων σε καλή κατάσταση, συμβάλλοντας στη μείωση των αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους ταφής και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και της επαναχρησιμοποίησης.

Η υπουργός αναφέρει, επίσης, πως «με τη νέα έγκριση λειτουργίας του συλλογικού συστήματος της Green Dot Cyprus (εντός τρέχοντος μηνός), αναμένεται να τεθεί όρος για υποχρέωση 100% γεωγραφικής κάλυψης και εξυπηρέτησης των πολιτών παγκύπρια.»

Στο ερώτημα ως προς τον έλεγχο της εφαρμογής του «περί Συσκευασιών και Αποβλήτων Συσκευασιών Νόμου» και ειδικά σχετικά με την ευθύνη του παραγωγού (δεδομένου ότι υπάρχουν εκατοντάδες εταιρείες οι οποίες δεν συμμετέχουν στο συλλογικό σύστημα της Green Dot, αποφεύγοντας να καταβάλουν τα σχετικά τέλη), η Υπουργός αναφέρει, πως «η εφαρμογή της Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί) εφαρμόζεται από τους “περί Συσκευασιών και Αποβλήτων Συσκευασιών Νόμους του 2002 έως 2022” και εποπτεύεται από το Τμήμα Περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, το Τμήμα αξιολογεί και αδειοδοτεί συλλογικά και ατομικά συστήματα, όπως το συλλογικό σύστημα της Green Dot Cyprus, και παρακολουθεί τη συμμόρφωση των υπόχρεων παραγωγών (επιχειρήσεων)». Περαιτέρω αναφέρει, «πως κάθε παραγωγός που διαθέτει στην κυπριακή αγορά προϊόντα με συσκευασία, υποχρεούται είτε να συμμετέχει σε συλλογικό σύστημα (π.χ. Green Dot) είτε να δημιουργήσει δικό του ατομικό σύστημα, αναλαμβάνοντας το κόστος διαχείρισης των συσκευασιών του όταν αυτές καταστούν απόβλητα».

Η υπουργός εξηγεί πως η παρακολούθηση υλοποιείται είτε αυτόβουλα από το Τμήμα Περιβάλλοντις είτε σε συνεργασία με το συλλογικό σύστημα της Green Dot Cyprus, το οποίο ενημερώνει το Υπουργείο για τυχόν μη συμμορφωμένους παραγωγούς, που αρνιούνται να εγγραφούν στο σύστημα. Προσθέτει, επίσης, πως το 2024 στο συλλογικό σύστημα εγγράφηκαν, ως νέα μέλη, 105 παραγωγοί και άλλοι 173 το 2025.

Απαντώντας σε άλλη πτυχή της ερώτησης, η κ. Παναγιώτου ενημερώνει τον κ. Αλαμπρίτη, πως στο παρόν στάδιο δεν έχουν επιδοθεί οποιαδήποτε εξώδικα, προσθέτοντας, ωστόσο, πως οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τις μεγαλύτερες ποσότητες συσκευασιών στην αγορά έχουν ήδη συμμορφωθεί και στο παρόν στάδιο οι έλεγχοι εστιάζονται κυρίως σε επιχειρήσεις με μικρότερο κύκλο εργασιών, που δεν έχουν ακόμα συμμορφωθεί.

Πέραν των πιο πάνω ελέγχων, προωθούνται και νέες δράσεις οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στην εγγραφή των μη συμμορφούμενων παραγωγών, περιλαμβανομένων και των ακόλουθων:

Υποχρεωτική εγγραφή σε εθνικό μητρώο παραγωγών προϊόντων. Σχετική πλατφόρμα και βάση δεδομένων προωθείται σε συνεργασία με το υφυπουργείο Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής.
Μελετάται αύξηση των προστίμων με σχετική τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας, στη βάση της πρόσφατης τροποποίησης του «περί Αποβλήτων Νόμου [Ν. 7(Ι)/2026]».

ΔΙΚΤΥΟ ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

1 Εργάτες

2 Κοκκινοτριμιθιά

3 Περιστερώνα

4 Αστρομερίτης

5 Ληνού

6 Στρόβολος

7 Μαλούντα

8 Αλάμπρα

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

9 Αναφωτία