Ασυνεπής φαίνεται ότι θα είναι η Δημοκρατία ως προς την υλοποίηση κάποιων προαπαιτουμένων του Ταμείου Ανάκαμψης που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση, μέσω της οποίας η χώρα θα μπορούσε να λάβει ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους €69 εκατ.
Μέχρι στιγμής, η Κύπρος έχει εκταμιεύσει ποσό €23 εκατ. από την επιβολή ειδικών τελών για το νερό. Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος να μην υλοποιηθούν τα άλλα δύο ορόσημα, για τα οποία δεσμεύθηκε αρχικά η χώρα, δηλαδή η επιβολή της πράσινης φορολογίας, γνωστής ως φόρος άνθρακα και η επιβολή φόρου ταφής αποβλήτων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα η Κύπρος να κινδυνεύει να χάσει περίπου €30 εκατ.
Για τα τρία αυτά ορόσημα δεσμεύθηκαν οι κυπριακές Αρχές στις Βρυξέλλες το 2021, αλλά στην πορεία η Κυβέρνηση αποφάσισε να μην υλοποιήσει την πράσινη φορολογία, λόγω των αντιδράσεων. Αβέβαιη θεωρείται και η έγκριση, σήμερα, από την Ολομέλεια της Βουλής των νομοθετημάτων για την εισαγωγή φόρου ταφής δημοτικών αποβλήτων, λόγω των έντονων αντιδράσεων των τοπικών Αρχών, που επικαλούνται έλλειψης σχετικών υποδομών.
Νέα τροποποίηση
Να σημειωθεί ότι η Κομισιόν έθεσε προσωρινά σε αναστολή κονδύλια ύψους €46 εκατ., τα οποία αφορούσαν τους δύο στόχους. Μάλιστα, οι κυπριακές Αρχές, προκειμένου να περιορίσουν στο ελάχιστο τις απώλειες ευρωπαϊκών κονδυλίων, προχώρησαν σε τροποποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης, αυξάνοντας τα προαπαιτούμενα σε πέντε, καθώς συμπεριέλαβαν και δύο φορολογικά κίνητρα που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης.
Δηλαδή, αντί η χώρα να λάβει €23 εκατ. για κάθε προαπαιτούμενο, με την αύξηση των οροσήμων μπορεί να λάβει περίπου €14 εκατ. με €15 εκατ. για κάθε ένα. Συνεπώς, εάν τα κόμματα δεν συναινέσουν σήμερα (έκτακτη συνεδρία Ολομέλειας) στην επιβολή φόρου ταφής αποβλήτων, σε συνδυασμό με τη μη εφαρμογή της πράσινης φορολογίας, υπάρχει κίνδυνος η χώρα να χάσει τα σχετικά κονδύλια.
Οι ευρωπαϊκές Αρχές δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί επίσημα κατά πόσον συμφωνούν με την τροποποίηση του Σχεδίου Ανάκαμψης από τις Αρχές της Δημοκρατίας, κάτι που αναμένεται να ξεκαθαρίσει το αμέσως επόμενο διάστημα.
Υπενθυμίζεται ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να υλοποιήσουν όλες τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν έναντι των ευρωπαϊκών Αρχών μέχρι το τέλος Αυγούστου. Συνολικά, από την εφαρμογή του Σχεδίου, αναλογούσε στην Κύπρο ποσό €1.02 δισ. Ωστόσο, μέχρι στιγμής έχουν εκταμιευθεί συνολικά €589 εκατ., που αντιστοιχούν στις έξι από τις εννέα δόσεις.
Πράσινο στον «αλλαγμένο» ΚΟΑΕ
Από την άλλη, δεδομένη πρέπει να θεωρείται η εκταμίευση ποσού από €50 εκατ. έως €69 εκατ. από το ευρωπαϊκό σχέδιο, το οποίο εκπνέει στο τέλος του χρόνου και αφορά τη σύσταση και τη λειτουργία του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων (ΚΟΑΕ).
Κατά τη σημερινή συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής, το νομοσχέδιο αναμένεται να εγκριθεί, αφού προηγουμένως εμπλουτιστεί με σειρά τροπολογιών από τα κόμματα.
Τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών άλλαξαν τα φώτα στο αρχικό νομοσχέδιο, με αποτέλεσμα αυτό να αναθεωρηθεί αρκετές φορές. Μάλιστα, μέχρι χθες ενσωματώνονταν κομματικές τροποποιήσεις στο τελικό κείμενο.
Μεταξύ των τροπολογιών που ενσωματώθηκαν την υστάτη είναι αυτή του κινήματος ΑΛΜΑ, σύμφωνα με την οποία η παύση του προέδρου, του αντιπροέδρου και των μελών του διοικητικού συμβουλίου του ΚΟΑΕ θα γίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο με αιτιολογημένη απόφαση ή έπειτα από αιτιολογημένη πρόταση του υπουργού Οικονομικών.
Επίσης, διαγράφηκε η πρόνοια σύμφωνα με την οποία οι λειτουργοί της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και της Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης δεν θα υπέχουν προσωπική αστική ευθύνη για πράξεις ή παραλείψεις τους.
Προσωπική αστική ευθύνη θα υπέχουν ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του ΚΟΑΕ.
Παράλληλα, προστέθηκε στο νομοσχέδιο πρόνοια σύμφωνα με την οποία ο ΚΟΑΕ θα στελεχώνεται μέσω αποσπάσεων όχι μόνο από τη δημόσια υπηρεσία, αλλά και από εργοδοτούμενους αορίστου χρόνου. Επιπρόσθετα, θα στελεχώνεται μέσω διορισμού υπαλλήλων κ.λπ.
